7. (19) Chuyện Ngạ Quỷ Dhanapàla (Dhanapàlapeta)

Bậc Ðạo Sư kể chuyện này trong lúc đang trú tại Jetavana.

Trước khi đức Phật đản sinh, trong quốc độ Dasanna, tại kinh thành Erakaccha, có một vị chủ ngân khố tên là Dhanapàla (Tài Hộ), là một người không có lòng tin, không mộ đạo, keo kiệt và đầy tà kiến. Những công việc của vị này có thể hiểu được qua Kinh điển Pàli. Lúc từ trần, vị ấy tái sanh làm ngạ quỷ trong một vùng sa mạc hoang vắng. Ngạ quỷ đi lang thang khắp nơi, bị đói khát giày vò hành hạ.

Thời ấy, một số thương nhân sống ở Sàvatthi chất đầy hàng hóa lên năm trăm cỗ xe và khi đã đến Uttarapatha, họ bán các hàng ấy. Sau đó, họ lại chất đầy hàng hóa lên xe để trở về.

Họ khởi hành lên đường về nhà lúc chiều tối họ đến tại một gốc cây. Ở đấy họ tháo cương bỏ bầy bò ra và tạm trú qua đêm. Thế rồi ngạ quỷ kia bị cơn khát nước giày vò liền đến nơi ấy kiếm thứ gì để uống, nhưng không được giọt nào, nó liền thốt tiếng kêu. Khi thấy nó, các thương nhân hỏi:

1. Trần truồng và xấu xí hình dung,

Gầy guộc và thân thể nổi gân,

Ngươi yếu ớt, xương sườn lộ rõ,

Ngươi là ai đấy, hỡi vong nhân?

Ngạ quỷ đáp:

2. Tôn giả, ta là ngạ quỷ nhân,

Thần dân xấu số của Diêm vương,

Vì ta đã phạm hành vi ác,

Ta đến nơi ma đói ẩn thân.

Ðám thương nhân:

3. Ngày xưa ngươi phạm ác hành gì,

Do khẩu, ý, thân đã thực thi,

Vì hạnh nghiệp nào ngươi đã đọa

Từ đây đến cảnh giới âm ty?

Ngạ quỷ:

4. Kinh thành bộ tộc Da-san-na,

Danh vọng lẫy lừng E-ra-ka,

Thuở trước ta là nhà triệu phú,

Với tên Tài Hộ tặng cho ta.

5. Tám mươi ngàn chẵn cỗ xe lừa

Chất chứa vàng ròng sở hữu ta,

Thuở đó ta nhiều vàng bạc lắm,

Ngọc trai, ngọc mắt báo đầy nhà.

6. Như vậy ta là đại phú ông,

Nhưng ta lại chẳng muốn cho không,

Khi ta ăn uống, ta cài cửa

Ðể bọn ăn mày chẳng ngóng trông.

7. Xưa ta không mộ đạo, xan tham,

Keo kiệt, dùng lời nói hại nhân,

Ta cản nhiều người chuyên bố thí,

Những người làm phận sự chuyên cần.

8. Ta nói: ‘Không sao có phước phần

Dành cho việc bố đức thi ân,

Tu thân đâu có đem thành quả?’

Ta phá bao nguồn nước vệ đường,

Ao giếng, hồ sen, vườn cảnh đẹp,

Lối đi hiểm trở khó băng ngang.

9. Như vậy ta không tạo phước ân,

Làm người gây ác nghiệp từ trần,

Tái sanh vào xứ loài ma quỷ,

Ðói khát luôn hành hạ khổ thân,

Từ đấy đến nay ta tạ thế

Tính ra vừa đủ năm lăm năm.

10. Ẩm thực ta không được hưởng phần,

Do không có bố đức thi ân,

Thì điều tai hại là như vậy,

Vì ngạ quỷ luôn hiểu biết rằng:

‘Nếu chẳng muốn thi ân bố đức,

Thì điều tai hại cũng ngang bằng’.

11. Thuở trước ta không muốn phát ban,

Ta không bố thí các kho tàng,

Mặc dù bố thí là công đức,

Ta chẳng tạo nên chốn trú an.

12. Ngày nay ta hối hận ăn năn,

Nặng trĩu trong lòng bởi phải mang

Hậu quả việc làm bao ác nghiệp,

Và sau bốn tháng sẽ từ trần.

13. Ðọa miền địa ngục hãi hùng sao,

Có bốn góc và bốn cửa vào,

Ngục được chia phần theo kích thước,

Xung quanh bao bọc với tường rào

Làm bằng sắt nóng và trên mái

Cũng có sắt che tận đỉnh cao.

14. Nền bằng sắt rực lửa bừng bừng,

Nóng bỏng, chói lòa khắp mọi phương,

Ðịa ngục muôn đời còn đứng mãi,

Trải dài luôn cả trăm do-tuần.

15. Nơi kia ta chịu khổ lâu dài,

Thọ quả do tà nghiệp chín muồi,

Vì thế ta thường ân hận mãi,

Khóc than thực tế chẳng hề nguôi.

16. Bởi vậy ta đem chuyện thật hay

Nói cùng chư vị họp nơi đây,

Ðừng bao giờ phạm hành vi ác,

Dù giấu kín hay được tỏ bày.

17. Nếu ngươi đang phạm việc sai lầm,

Hoặc sắp phạm, thì nỗi khổ tâm

Sẽ chẳng rời ngươi, dù trốn tránh,

Bay lên trời đến giữa hư không.

18. Hãy luôn tôn kính mẹ cùng cha,

Quý trọng bậc niên trưởng tại nhà,

Quy ngưỡng Bà-la-môn, đạo sĩ,

Do vầy, thiên giới sẽ chờ ta.

19. Không giữa trời hay giữa biển thanh

Dẫu đi vào kẽ núi non xanh,

Cũng không tìm được trong trần thế

Nơi chốn thoát thân khỏi ác hành.

Các thương nhân thương xót ngạ quỷ liền rảy nước vào mồm nó. Nhưng vì ác nghiệp của ngạ quỷ kia, nó không thể nuốt được. Họ hỏi nó:

– Thế giờ đây ngươi không thể nào dịu bớt đôi chút khổ đau?

Ngạ quỷ đáp:

– Có thể được khi ác nghiệp này đã được tiêu trừ. Nếu giờ đây có lễ vật cúng dường đức Như Lai hoặc chư đệ tử của Ngài và công đức lễ cúng dường ấy được hồi hướng đến ta, thì ta sẽ được giải thoát ra khỏi kiếp sống ngạ quỷ này.

Khi các thương nhân đã nghe chuyện ngạ quỷ xong, họ trở về Sàvatthi, trình lên đức Thế Tôn, rồi suốt bảy ngày làm đại lễ cúng dường Tăng chúng có đức Phật làm thượng thủ và hồi hướng công đức ấy đến ngạ quỷ.