Cuộc Đời Ghosaka Có Phước Thoát Chết 7 Lần 

• Ghosaka-setthi

(v.l. Ghosita°)

A setthi of Kosambī. Being born as the son of a courtesan, he is cast away on a refuse heap. A passer-by takes him home, but the Treasurer of Kosambī, knowing from an astrologer that the stars showed the birth of a very lucky boy, seeks him out and adopts him. A few days after, the Treasurer's wife bears him a son, and he therefore plans to kill Ghosaka with the help of a slave woman, Kālī. All his attempts having failed, he promises a potter one thousand pieces if he will kill the boy. Ghosita is sent to the potter with a message; on the way he meets his foster-brother, and gives him the message, promising to win for him a game of marbles. The foster-brother goes to the potter and is killed. The Treasurer then sends Ghosaka to the superintendent of his hundred villages with a letter ordering that he be killed. The letter is fastened to the boy's garment. On the way he stops for a meal at the house of a country-treasurer whose beautiful daughter falls in love with him. Discovering the letter, she substitutes another to the effect that Ghosaka should be married to her with great festivity and that a two-storied house should be built for them. The superintendent carries out these orders and the Treasurer falls ill on receiving the news. He is visited on his death-bed by Ghosaka and his wife, and while trying with his dying breath to say "I do not give him my wealth," by a slip of the tongue he says "I do." Ghosaka becomes a very pious man and is made the Treasurer of King Udena. Later he meets Sāmavatī, daughter of his friend Bhaddavatiya, adopts her as his daughter and, when the time comes, gives her in marriage to Udena.

In a past life Ghosaka had been Kotūhalaka of Addilarattha, but left there with his wife and child on account of great poverty. On the way he cast off the child on account of its being too heavy, but rescued it later in answer to his wife's importunities. It was as a result of that act that he was cast away in this birth. Later he was born as a dog and then as Ghosakadevaputta (DhA.i.169ff; PsA.504ff) (q.v.).

Ghosaka had two colleagues in Kosambī, Kukkuta and Pavāriya. For a number of years they entertained five hundred ascetics from Himavā, during the rainy season, until one year the ascetics, hearing from a tree-sprite, who had been one of Anāthapindika's labourers, of the arising of the Buddha, informed Ghosaka and his friends of their determination to see the Buddha at Sāvatthi. The ascetics went on ahead, followed by Ghosaka and the others, bearing all kinds of gifts. They all heard the Buddha preach, became sotāpannas, and invited the Buddha to Kosambī. On the invitation being accepted, they built residences for the Buddha and the monks at Kosambī, that built by Ghosaka being called Ghositārāma (DhA.i.203ff; AA.i.234f.; MA.i.539f; PsA.414, etc.).

Mitta (DhA.i.189) was the householder in charge of the refectory from which Ghosaka had food daily distributed to the needy, and Sumana was Ghosaka's gardener (DhA.i.208).

Ghosaka is mentioned as an example of a man possessing puññiddhi. He could not have been killed even if stabbed in seven places (BuA.24).

See also Ghosita Sutta.

• Ghosaka-setthi

(vl Ghosita°)

Một bộ tộc Kosambi . Sinh ra là con trai của một kỹ nữ, cậu bị vứt bỏ trên một đống rác. Một người qua đường đưa cậu về nhà, nhưng Thủ quỹ Kosambi , biết được từ một nhà chiêm tinh rằng các vì sao cho thấy sự ra đời của một cậu bé rất may mắn, đã tìm kiếm và nhận cậu làm con nuôi. Vài ngày sau, vợ của Thủ quỹ sinh cho ông một đứa con trai, và do đó, ông lên kế hoạch giết Ghosaka với sự giúp đỡ của một nữ nô lệ, Kālī . Mọi nỗ lực của ông đều thất bại, ông hứa với một người thợ gốm một nghìn đồng nếu anh ta giết cậu bé. Ghosita được sai đến gặp người thợ gốm với một tin nhắn; trên đường đi, anh gặp người anh nuôi của mình và đưa cho anh ta tin nhắn, hứa sẽ thắng cho anh ta một ván bi. Người anh nuôi đến gặp người thợ gốm và bị giết. Sau đó, Thủ quỹ gửi Ghosaka đến người giám sát của một trăm ngôi làng của mình với một lá thư ra lệnh giết anh ta. Lá thư được gắn vào áo của cậu bé. Trên đường đi, ngài dừng lại dùng bữa tại nhà một vị quan quản lý kho bạc, người có cô con gái xinh đẹp đem lòng yêu ngài. Phát hiện ra bức thư, nàng viết thay một bức thư khác với nội dung chúc mừng Ghosaka và xây cho họ một ngôi nhà hai tầng. Viên quản lý thực hiện mệnh lệnh này và vị quản lý kho bạc lâm bệnh khi nhận được tin. Ngài được Ghosaka và vợ đến thăm lúc lâm chung, và trong hơi thở cuối cùng cố gắng nói rằng "Tôi không trao tặng tài sản của mình cho ông ấy", nhưng do lỡ lời, ngài đã nói "Tôi đồng ý". Ghosaka trở thành một người rất sùng đạo và được phong làm Quản lý kho bạc của vua Udena . Sau đó, ngài gặp Sāmavatī , con gái của người bạn Bhaddavatiya , nhận nàng làm con nuôi và khi đến lúc, gả nàng cho Udena .

Trong một kiếp trước, Ghosaka là Kotūhalaka xứ Addilarattha, nhưng vì quá nghèo nên đã bỏ lại đó cùng vợ và con. Trên đường đi, ông bỏ đứa bé vì nó quá nặng, nhưng sau đó đã cứu nó lại theo lời nài nỉ của vợ. Chính vì hành động đó mà ông đã bị bỏ rơi trong kiếp này. Về sau, ông tái sinh thành một con chó, rồi thành Ghosakadevaputta (DhA.i.169ff; PsA.504ff) (qv).

Ghosaka có hai người bạn đồng hành ở Kosambi, Kukkuta và Pavāriya . Trong nhiều năm, họ đã tiếp đãi năm trăm vị khổ hạnh từ Himavā, trong mùa mưa, cho đến một năm, các vị khổ hạnh, nghe từ một vị thần cây, người đã từng là một trong những người làm công của Anāthapindika, về sự xuất hiện của Đức Phật, đã thông báo cho Ghosaka và bạn bè của ông về quyết tâm của họ để gặp Đức Phật tại Sāvatthi. Các vị khổ hạnh đi trước, theo sau là Ghosaka và những người khác, mang theo đủ loại lễ vật. Tất cả họ đều nghe Đức Phật thuyết giảng, trở thành bậc thánh Nhập lưu và mời Đức Phật đến Kosambi. Khi lời mời được chấp nhận, họ đã xây dựng nơi cư trú cho Đức Phật và các vị tỳ khưu tại Kosambi, nơi do Ghosaka xây dựng được gọi là Ghositārāma (DhA.i.203ff; AA.i.234f.; MA.i.539f; PsA.414, v.v.).

Mitta (DhA.i.189) là người quản lý nhà ăn, nơi Ghosaka phân phát thức ăn hàng ngày cho những người nghèo, và Sumana là người làm vườn của Ghosaka (DhA.i.208).

Ghosaka được nhắc đến như một ví dụ về một người sở hữu puññiddhi. Ông ta không thể bị giết ngay cả khi bị đâm bảy nhát (BuA.24).

Xem thêm Ghosita Sutta .

1- Trẻ Sơ Sinh Ghosaka Bị Bỏ Trong Đống Rác

Ngày Ghosaka sinh ra đời, người kỹ nữ hỏi người tớ gái rằng: 

– Này con! Bé trai hay bé gái?

Người tớ gái thưa rằng: 

– Thưa Bà, bé trai ạ.

Người kỹ-nữ bảo người tớ gái đem đứa bé trai ấy bỏ nơi đống rác, vì kỹ-nữ chỉ nuôi con gái, không nuôi con trai, bởi vì con trai không kế nghiệp nghề kỹ-nữ được. 

Đứa bé trai sơ sinh bị bỏ nơi đống rác, các bầy quạ, diều, chó vây quanh đứa bé, mà không con nào dám vào ăn thịt. 

Đó là quả của đại-thiện-nghiệp kiếp chó sủa với tấm lòng kính yêu vô hạn đối với Đức-Phật Độc-Giác. 

Khi ấy, một người thấy các bầy quạ, diều, chó vây quanh đống rác, liền đi lại xem có gì lạ thường, thì thấy một đứa bé trai, người ấy vui mừng hớn hở bồng đứa bé như đứa con của mình, sung sướng kêu lên rằng:

 “Ta được đứa con trai!”, rồi người ấy bồng đứa bé về nhà nuôi nấng tử tế. 

2- Bé Ghosaka Bỏ Trước Cổng Chuồng Bò

Khi ấy, phú-hộ kinh thành Kosambī đi đến chầu Đức-vua, giữa đường gặp vị quân sư nhà vua chuyên môn xem sao trên hư không mà đoán số. Ông phú-hộ hỏi vị quan rằng: 

– Thưa vị quân sư, hôm nay có điều lành dữ thế nào?

Vị quân sư thưa: 

– Hôm nay, Đức-vua và triều đình, hoàng gia cho đến thần dân thiên hạ đều bình an và có một điều lành. 

“Đặc biệt, đứa bé nào sinh ra đời ngày hôm nay, về sau, nó sẽ trở thành một phú-hộ nước Kosambī này”.

Nghe nói như vậy, ông phú-hộ có phu-nhân đang mang thai, già ngày già tháng rồi, nên ông phú-hộ sai bảo gia nhân trở về nhà xem phu-nhân của mình đã sinh hay chưa, rồi trở lại báo tin cho ông biết. 

Gia nhân báo tin cho ông phú-hộ biết rằng bà phú-hộ chưa sinh. 

Ông phú-hộ đến chầu Đức-vua xong, vội vàng trở về nhà, gọi người tớ gái thân tín tên Kāḷi và trao cho 1.000 đồng (một ngàn đồng) kahāpana (tiền Ấn-Độ thời xưa), để bà đi tìm kiếm trong kinh-thành có đứa bé nào sinh trong ngày, thì bà trao cho họ số tiền 1.000 đồng kahāpana ấy, rồi bồng đứa bé về.

Bà Kāḷi đi hỏi thăm tìm hỏi khắp nơi, lần lượt đến nhà một người, nhìn thấy có đứa bé bèn hỏi người nhà ngày sinh của đứa bé ấy. Người nhà bảo đứa bé vừa mới sinh trong ngày.

Bà Kāḷi trao cho người chủ nhà 1.000 đồng kahāpana, rồi bồng đứa bé về cho ông phú-hộ. 

Ông phú-hộ nghĩ rằng: 

“Nếu phu-nhân của ta sinh con gái, ta sẽ cho con gái của ta làm vợ nó, rồi cho nó tước vị phú-hộ, nếu phu-nhân ta sinh con trai, thì ta sẽ giết nó chết.” 

Ông phú-hộ bảo người nuôi nấng săn sóc đứa bé ở trong nhà. Vài ngày sau, phu-nhân của phú-hộ sinh con trai, nên ông phú-hộ tính kế giết đứa bé này, để con mình lớn lên được tước phú-hộ. 

Ông phú-hộ gọi bà Kāḷi đến sai bảo rằng: 

– Này Kāḷi! Sáng sớm mai, bà hãy bồng đứa bé Ghosaka này bỏ trước cổng chuồng bò, để khi bò ra sẽ đạp đứa bé này chết. Bà đứng xem đứa bé chết hay sống thế nào rồi về trình cho ta biết.

Bà Kāḷi làm theo lời của phú-hộ, bồng đứa bé Ghosaka bỏ trước cửa cổng chuồng bò. Người chăn bò mở cổng, thường ngày con bò đầu đàn đi ra sau chót, nhưng hôm ấy nó đi ra trước, bốn chân đứng như bốn trụ cột, đứa bé nằm ở giữa, đàn bò hằng trăm con lấn hai bên sườn con bò đầu đàn đi ra. Người chăn bò thấy điều lạ thường, nghĩ rằng:

“Con bò đầu đàn này hằng ngày đi ra sau cùng, hôm nay ra trước đứng yên một chỗ, có chuyện gì lạ vậy.”

Đến xem thấy đứa bé đang nằm giữa bốn chân con bò đầu đàn, người chăn bò vui mừng sung sướng bồng đứa bé, kêu lên rằng: 

“Ta được đứa con trai!”, rồi bồng đứa bé về nhà nuôi dưỡng tử tế.

Bà Kāḷi trở về trình cho ông phú-hộ biết tất cả sự việc đã xảy ra. Ông phú-hộ liền trao cho bà 1.000 đồng kahāpana, bảo bà đưa cho người chăn bò và bồng đứa bé trở về.

3- Bé Ghosaka Bị Bỏ Trên Đường

Khi ấy, ông phú-hộ gọi bà tớ gái Kāḷi rồi sai bảo rằng:

– Này Kāḷi! Sáng sớm ngày mai sẽ có đoàn xe bò 500 chiếc chở hàng hóa đi bán. Bà bồng đứa bé Ghosaka này đặt nằm ngang trên đường, để cho bò đạp chết, hoặc xe cán nó chết. Bà đứng đó theo dõi nó sống chết thế nào rồi về trình cho ta biết.

Bà Kāḷi làm theo lời của ông phú-hộ, bồng đứa bé Ghosaka đặt nằm ngang trên đường. Khi ấy, người trưởng đoàn xe đi trước, khi đi đến gần chỗ đứa bé nằm, con bò đứng sững lại, không chịu bước tới trước, dù người trưởng đoàn la bảo thế nào hai con bò vẫn không chịu bước, chỉ đứng sừng sững tại một chỗ. Chờ đến gần sáng, người trưởng đoàn nghĩ rằng: 

“Tại sao hai con bò này lại đứng sừng sững như vậy?”

Người trưởng đoàn bước xuống xe xem đường nhìn thấy đứa bé nằm ngang trên đường, người trưởng đoàn vui mừng sung sướng kêu lên rằng: 

“Ta được đứa con trai!”, rồi bồng đứa bé về nhà nuôi dưỡng tử tế. 

Bà Kāḷi về trình lại sự việc đã xảy ra cho ông phú-hộ nghe. Ông phú-hộ lại trao cho bà 1.000 đồng kahāpana, bảo bà đưa cho người trưởng đoàn xe, rồi bồng đứa bé trở về.

4- Bé Ghosaka Bị Bỏ Nơi Nghĩa Địa

Khi ấy, ông phú-hộ gọi bà tớ gái Kāḷi rồi sai bảo rằng:

– Này Kāḷi! Bà bồng đứa bé Ghosaka này bỏ nơi nghĩa địa, cho nằm giữa bụi cây, để cho chó rừng, quạ, diều ăn thịt, hoặc các hàng phi nhân giết hại nó chết. Bà xem xét nó sống chết thế nào, về trình cho ta biết.

Bà Kāḷi làm theo lời của ông phú-hộ, bồng đứa bé Ghosaka bỏ nơi nghĩa địa, cho nằm giữa bụi cây, bà đứng ở một nơi theo dõi xem xét. Bầy quạ, diều, chó rừng, phi nhân v.v… không con nào dám đến gần đứa bé, vì đại-thiện-nghiệp của đứa bé trong tiền-kiếp hộ mạng nó.

Khi ấy, người chăn dê thả đàn dê vào nghĩa địa ăn lá cây, một con dê mẹ đi ăn vào giữa bụi cây, nhìn thấy đứa bé, dê mẹ quỳ gối xuống để cho đứa bé bú sữa. 

Người chăn dê la bảo dê mẹ không chịu ra, nên đi vào bụi cây đuổi dê mẹ thì nhìn thấy dê mẹ đang quỳ gối cho đứa bé bú sữa. Người chăn dê sung sướng vui mừng kêu lên rằng: 

“Ta được đứa con trai!”, rồi bồng đứa bé về nhà nuôi dưỡng tử tế.

Bà Kāḷi trở về trình lại sự việc đã xảy ra cho ông phú-hộ nghe, ông phú-hộ lại trao cho bà 1.000 đồng kahāpana, bảo bà đưa cho người chăn dê, rồi bồng đứa bé về.

5- Bé Ghosaka Bị Ném Xuống Hố Sâu

Khi ấy, ông phú-hộ gọi bà tớ gái Kāḷi rồi sai bảo rằng:

– Này Kāḷi! Bà bồng đứa bé Ghosaka này lên đỉnh núi nơi ném bọn cướp, rồi ném đứa trẻ xuống hố sâu để thân hình nó đụng vào đá tan xương nát thịt rơi xuống đất. 

Bà theo dõi xem xét nó sống chết thế nào, về trình cho ta biết.

Bà Kāḷi làm theo lời của ông phú-hộ, bồng đứa bé Ghosaka lên đỉnh núi rồi ném đứa bé xuống hố sâu. Đứa bé rơi xuống nằm trên bụi tre có dây tơ hồng chằng chịt như nằm trên tấm thảm làm bằng lông thú êm ấm. 

Hôm ấy, người thợ đan tre và đứa con lên núi đốn tre, khi đốn cây tre xong, lôi cây tre ra, làm cho bụi cây rung chuyển, đứa trẻ phát ra tiếng khóc, người thợ nói rằng: 

“Giống như tiếng khóc của một đứa bé”.

Người thợ đi vòng quanh, nhìn lên ngọn bụi tre, thấy đứa bé nằm trên ấy, người thợ sung sướng kêu lên rằng: 

“Ta được đứa con trai!”, rồi bồng đứa bé về nhà nuôi dưỡng tử tế.

Bà Kāḷi trở về trình lại sự việc xảy ra cho ông phú-hộ nghe, ông phú-hộ lại trao cho bà 1.000 đồng kahāpana, bảo bà đưa cho người thợ đan tre, rồi bồng đứa bé về.

6- Nghĩ Hại Người, Lại Tự Làm Khổ Mình

Ông phú-hộ nghĩ mưu kế nào cũng không giết 

hại được đứa bé Ghosaka, đành nuôi nấng chờ tìm mưu kế khác. Đứa bé Ghosaka càng ngày càng khôn lớn trưởng thành, ngây thơ và tưởng mình là con của ông phú-hộ, không hề hay biết ông phú-hộ tìm mưu kế giết hại mình. 

Khi ấy, phú-hộ nghĩ ra mưu kế giết hại cậu Ghosaka, ông phú-hộ đến chỗ làm đồ gốm, gặp người thợ đồ gốm quen thân, hỏi rằng: 

– Này người thợ! Khi nào sẽ đốt lò. 

Người thợ trả lời: 

– Thưa ông phú-hộ, ngày mai, tôi sẽ đốt lò. 

Ông phú-hộ bảo rằng: 

– Này người thợ! Ngươi hãy nhận số tiền 1.000 đồng kahāpana này, rồi giúp tôi một việc.

Người thợ hỏi: 

– Thưa ông phú-hộ, tôi giúp ông việc gì?

Ông phú-hộ bảo rằng: 

– Này người thợ! Tôi có một đứa con ngỗ nghịch, vong ơn, tôi sẽ sai nó đến chỗ anh, anh dẫn nó vào trong phòng chặt nó làm nhiều đoạn, bỏ vào trong hũ, rồi đem đốt trong lò. Tôi xin thưởng cho anh trước 1.000 đồng kahāpana, khi nào anh làm xong, tôi sẽ hậu tạ xứng đáng cho anh. 

Người thợ đồ gốm nhận lời.

Sáng ngày hôm sau, ông phú-hộ gọi Ghosaka đến rồi bảo rằng: 

– Này Ghosaka! hôm qua, cha có gặp người thợ đồ gốm nhờ làm một việc, con hãy đến nơi ấy, gặp người thợ đồ gốm nói rằng: 

“Cha tôi bảo tôi đến hỏi ông, công việc cha tôi nhờ ông làm hôm qua, hãy làm cho xong”.

Cậu Ghosaka vâng lời cha ra đi, vừa ra khỏi nhà, gặp đứa em trai (con ruột của ông phú-hộ) đang chơi bắn bi với tính cách ăn thua với nhóm trẻ con. 

Thấy anh Ghosaka đến, người em vui mừng nói rằng: 

– Này anh Ghosaka! Em chơi bị thua bọn trẻ này rất nhiều viên bi, bây giờ nhờ anh chơi hộ, bắn thắng lại số bi ấy cho em.

Cậu Ghosaka bảo với em rằng: 

– Này em thân thương! Anh phải đem tin của cha đến chỗ lò gốm đất nung, ở đây chơi trò bắn bi sẽ bị cha rầy la, anh sợ cha lắm.

Biết cậu Ghosaka có tài chơi trò bắn bi rất giỏi, lúc nào cũng thắng bọn trẻ, nên người em năn nỉ rằng: 

– Này anh Ghosaka! Xin anh đừng sợ, để em đem tin của cha đến chỗ lò gốm đất nung thay anh, còn anh ở đây chơi trò bắn bi với nhóm trẻ, thắng lại số bi cho em, rồi anh chờ em trở lại. 

Cậu Ghosaka nói với em rằng: 

– Này em thân thương! Nếu như vậy, em đến chỗ lò gốm, gặp người thợ đồ gốm nói rằng: 

“Cha tôi sai bảo tôi đến hỏi ông, công việc cha tôi nhờ ông làm hôm qua, hãy làm cho xong.”

Người em là người con ruột của ông phú-hộ đến gặp người thợ đồ gốm nói như vậy. Khi ấy, người thợ đồ gốm liền giết đứa con của ông phú-hộ theo lời yêu cầu của ông, chặt đứa con từng đoạn bỏ vào hũ đặt vào lò nung thiêu cháy.

Cậu Ghosaka chơi trò bắn bi thắng nhóm trẻ, lấy lại số bi của người em đã thua, rồi ngồi chờ người em trở lại, mãi đến chiều không thấy em trở lại, nên trở về nhà. Ông phú-hộ nhìn thấy Ghosaka liền hỏi: 

– Này Ghosaka! Sao con không đi đến gặp người thợ đồ gốm ? 

Cậu Ghosaka thưa với cha (ông phú-hộ) rằng:

– Kính thưa cha, khi con đi ra, gặp em trai chơi trò bắn bi bị thua bọn trẻ, nên nó nhờ con chơi để gỡ lại, còn nó thay con đi đến nhà bác thợ nung lò gốm. 

Khi nghe như vậy, ông phú-hộ liền kêu la rằng: 

Xin đừng có giết con tôi!

Ông phú-hộ đầu óc choáng váng, bước đi khệnh khạng, đến chỗ người thợ đồ gốm, hai tay ôm đầu kêu la: 

– Này anh thợ ! Xin đừng làm cho tôi thiệt hại. 

Người thợ đồ gốm thấy ông phú-hộ đến kêu la như vậy, bèn thưa với ông phú-hộ rằng:

– Thưa ông phú-hộ, ông đừng lớn tiếng kêu la như vậy, công việc ông yêu cầu tôi đã hoàn thành xong rồi.

Ông phú-hộ khổ tâm sầu não tột cùng, như bị quả núi lớn đè lên ngực của ông.

Người này mưu hại người kia, mà người kia không có tâm làm hại trở lại, hoặc người này mưu làm khổ người kia, mà người kia không có tâm làm khổ trở lại, thì người mưu làm hại này sẽ phải chịu 10 điều khổ não, như Đức-Phật đã dạy:

– Chịu khổ tâm cùng cực.

– Bị thiệt hại lớn.

– Bị đau đầu, đứt mạch máu (vì sự nóng nảy 

 quá độ).

– Bị bệnh trầm trọng.

– Bị phóng tâm, loạn trí, điên cuồng.

– Bị tai-hại do từ Đức-vua.

– Bị chê trách dữ dội.

– Bà con, bè bạn bị tai nạn.

– Của cải, sự nghiệp bị thiệt hại.

– Sau khi chết sa vào địa-ngục.

7- Mưu kế giết hại Ghosaka lần cuối cùng

Mặc dù vậy, vẫn chưa từ bỏ ý định giết hại cậu Ghosaka, ông phú-hộ nghĩ ra được mưu kế: 

“Ta sẽ sai Ghosaka đi đến nhà bác thâu thuế 100 gia đình của ta, nhờ bác thâu thuế giết nó”. 

Nghĩ xong, ông phú-hộ liền viết một lá thư gửi cho bác thâu thuế ấy rằng: 

“Người cầm thư này là đứa con ngỗ nghịch vong ơn của tôi, nhờ bác giết chết nó, rồi ném xuống hầm. Khi giết chết nó xong rồi, tôi sẽ trọng thưởng cho bác.”

Ông phú-hộ gọi cậu Ghosaka rồi bảo rằng: 

– Này Ghosaka! Con mang thư này đi đến trao cho bác thâu thuế của nhà ta ở vùng ấy. 

Ông phú-hộ bảo cậu Ghosaka cất giữ cẩn thận lá thư trong chéo áo. Cậu Ghosaka không biết đọc chữ, vì từ nhỏ đến lớn cậu không được đi học chữ, cho nên cậu Ghosaka đem lá thư giết mình, nhưng vẫn không biết. Cậu thưa với người cha rằng: 

– Thưa cha, trên đường đi con sẽ ở trọ nơi nào?

Ông phú-hộ bảo rằng: 

– Này Ghosaka! Con đừng lo, trên đường đi đến vùng bên ấy, đến tỉnh thành có một gia đình phú-hộ là bạn thân của cha, con đến nhà ông phú-hộ ăn và nghỉ lại đêm nơi ấy, rồi sáng mai đi tiếp.

Cậu Ghosaka đảnh lễ cha rồi từ giã ra đi, đến tỉnh ấy hỏi thăm nhà ông phú-hộ, gặp phu-nhân của phú-hộ ở nhà, cậu tự giới thiệu tên là Ghosaka, con trai của phú-hộ Kosambī. 

Được biết như vậy, bà phú-hộ vô cùng hoan hỷ, bởi vì phú-hộ xứ Kosambī với gia đình bà vốn là bạn thân thiết với nhau. Phu-nhân phú-hộ nhìn thấy Ghosaka đem lòng thương yêu như con của mình.

* Gia-đình phú-hộ tỉnh này có một đứa con gái được 16 tuổi rất xinh đẹp đáng yêu. Cô ở trong một căn phòng sang trọng đặc biệt trên tầng lầu thứ 7, với một người tớ gái lo phục vụ cho cô. Khi ấy, cô sai bảo đứa tớ gái đi chợ. 

Nhìn thấy đứa tớ gái, phu-nhân phú-hộ gọi lại hỏi rằng:

– Này con! Con đi đâu?

Người tớ gái thưa rằng: 

– Thưa bà, tiểu thư sai con đi chợ mua sắm đồ.

Phu-nhân phú-hộ bảo người tớ gái rằng: 

– Này con! Con hãy lo nước tắm, nước rửa chân, sắp đặt chỗ nghỉ cho cậu Ghosaka, con của phú-hộ, rồi con đi chợ sau.

Người tớ gái làm công việc mà bà phú-hộ sai bảo xong mới đi chợ nên về trễ, bị tiểu-thư quở trách. 

Người tớ gái thưa chuyện với tiểu thư rằng:

Thưa tiểu thư, sở dĩ em về trễ là vì em phải lo chỗ ở cho công-tử Ghosaka là con của phú-hộ Kosambī xong, em mới đi chợ, xin tiểu-thư đừng trách em. em

Nghe đến tên Ghosaka là con trai phú-hộ Kosambī, con gái phú-hộ cảm thấy con tim rung động, lòng yêu thương dạt dào trong lòng, khiến nàng không thể ngồi yên trên tầng lầu.

Thật ra, tiền-kiếp của cô con gái phú-hộ này tên là Kāḷī có người chồng yêu quý tên là Kotuhalika, và tiền-kiếp của cậu Ghosaka tên là Kotuhalika có người vợ yêu quý tên Kāḷī. 

Như vậy, cô con gái phú-hộ với cậu Ghosaka đã từng là vợ chồng thương yêu với nhau trong tiền-kiếp, cho nên, tình nghĩa vợ chồng yêu thương với nhau trong kiếp trước đã phát sinh trở lại với cô, khiến cho cô muốn gặp lại người chồng yêu thương trong kiếp trước. 

* Tình Thương Yêu Phát Sinh Do Hai Nhân 

Đức-Phật dạy rằng:

Tình yêu phát sinh do hai nguyên nhân:

1- Tình yêu vợ chồng đã từng sống chung trong kiếp trước.

2- Tình nghĩa giúp đỡ lẫn nhau trong kiếp hiện-tại.

Cô gái phú-hộ hỏi người tớ gái rằng: 

– Này em! Bây giờ công-tử Ghosaka đang ở đâu vậy em?

Người tớ gái thưa rằng: 

– Thưa tiểu-thư, công-tử Ghosaka đang nghỉ ở trong phòng khách.

Cô gái phú-hộ hỏi rằng: 

– Này em! Công-tử Ghosaka có mang gì theo không?

Người tớ gái thưa rằng: 

– Thưa tiểu thư, công-tử Ghosaka có mang theo lá thư được cất giữ trong chéo áo.

Cô gái phú-hộ nôn nao muốn biết nội dung của lá thư.

Cô gái phú-hộ từ tầng lầu thứ 7 vội vàng đi xuống. Trong nhà không ai hay biết, nàng lén vào phòng ngủ của công-tử Ghosaka, thấy công tử Ghosaka đang nằm ngủ say, tình yêu thương vô hạn phát sinh, nàng muốn biết lá thư nói gì, nên lấy lá thư trở về phòng đọc, nàng giật mình nghĩ rằng: 

“Người gì mà khờ khạo đến thế! Mang thư giết mình, mà không hay biết, nếu ta không đọc thư này, thì chắc anh ta chết mất thôi!” 

Nàng bỏ lá thư ấy, viết lại lá thư khác, dựa theo lời của ông phú-hộ, đổi ý nghĩa lại rằng: 

“Thưa bác, con của tôi tên Ghosaka, mang thư này đến bác, nhờ bác thâu thuế 100 nhà, rồi làm một nhà lầu 2 tầng, có hàng rào xung quanh chắc chắn, có người canh gác cửa ngày đêm. Nhờ bác thay mặt tôi đứng ra làm lễ thành hôn con trai của tôi Ghosaka với con gái phú-hộ trong tỉnh thành ấy. Khi công việc xong rồi, tôi sẽ trọng thưởng cho bác.”

Viết xong nàng gấp lại, xuống lầu đến phòng ngủ của công-tử Ghosaka, nàng cất giữ lá thư vào trong chéo áo của cậu ta như trước.

Cậu Ghosaka nghỉ một đêm, sáng dậy ăn uống no đủ, từ giã ông bà phú-hộ đi đến nhà bác thâu thuế. Bác thâu thuế nhìn thấy cậu Ghosaka hỏi: 

– Này công-tử! Công-tử đến có công việc gì?

Cậu Ghosaka thưa rằng: 

– Thưa bác! Thân phụ của con gửi lá thư cho bác đây. 

Cậu Ghosaka trao lá thư cho bác thâu thuế xem, đọc xong thư bác thâu thuế vô cùng hoan hỷ nghĩ rằng:

“Ông phú-hộ đã giao cho ta công việc quan trọng, rất vinh dự lớn lao.” 

Ông thông báo với 100 gia đình đóng thuế biết rằng: 

– Thưa quý bà con! Công-tử Ghosaka của ông phú-hộ mang lá thư đến cho tôi, trao một phận-sự quan trọng rất vinh dự là thay mặt ông phú-hộ đứng ra lo công việc làm lễ thành hôn công-tử lớn của phú-hộ với cô tiểu-thư của gia đình phú-hộ trong tỉnh thành này. 

Chúng ta hãy mang vật liệu, v.v… để xây cất một căn nhà lầu 2 tầng thật xinh đẹp xong, rồi chúng ta sẽ tổ chức làm lễ thành hôn cho công-tử của ông phú-hộ với tiểu-thư của ông phú-hộ trong tỉnh thành này.

Tất cả mọi người vô cùng hoan hỷ chung lo xây cất nhà, rồi làm lễ thành hôn công-tử Ghosaka của phú-hộ Kosambī với cô tiểu-thư của phú-hộ trong tỉnh thành này xong, cho người báo tin cho ông phú-hộ Kosambī biết rằng: 

“- Kính thưa ông phú-hộ, công việc mà ông phú-hộ giao cho tôi, bây giờ tôi đã làm xong.”

Ông phú-hộ Kosambī nghe người đem tin thuật lại mọi sự việc ngoài ý muốn của mình, ông than vãn rằng: 

“Ta muốn làm điều nào, thì điều ấy không thành tựu, ta không muốn làm điều nào, thì điều ấy lại thành tựu.” 

Ông phú-hộ Kosambī phát sinh khổ tâm buồn phiền lâm bệnh nặng, một phần vì thương tiếc đứa con ruột, một phần uất ức đứa con nuôi, đã bao nhiêu lần giết nó mà vẫn không giết được, cho nên căn bệnh của phú-hộ càng ngày càng trầm trọng, không có thuốc men nào điều trị cho khỏi được.

Phần tiểu-thư của ông phú-hộ sau khi làm lễ thành hôn với công-tử Ghosaka rồi, nàng bảo nhóm gia nhân rằng: 

– Nếu có người nhà ông phú-hộ xứ Kosambī mang tin tức gì đến đây, các người hãy cho ta biếttrước, không được cho cậu Ghosaka biết trước.

Ông phú-hộ Kosambī tuy đã lâm bệnh nặng, nhưng ông nghĩ rằng: 

“Ta sẽ không cho đứa con nuôi xấu số này thừa hưởng của cải sự nghiệp của ta.” 

Ông phú-hộ Kosambī sai người đem thư đến gọi đứa con nuôi Ghosaka về gặp ông hai lần mà phu-nhân của Ghosaka vẫn giấu kín, không cho phu-quân Ghosaka biết, mãi cho đến lần thứ ba, người nhà phú-hộ Kosambī đem tin đến, bảo công-tử Ghosaka trở về nhà cho ông phú hộ gặp mặt gấp. 

Lần này phu-nhân của công-tử Ghosaka hỏi thăm tình trạng và biết ông phú-hộ lâm bệnh nặng trầm trọng, không thể sống lâu được nữa, nàng mới báo tin cho phu-quân biết rằng: 

– Cha của anh bị bệnh nặng trầm trọng, hai vợ chồng chúng ta nên sắp đặt trở về thăm cha. 

Nàng muốn kéo dài thời gian, nên nàng tính đem xe chở của cải hàng hóa thâu thuế 100 nhà về nhà chồng. 

Khi cậu Ghosaka về đến nhà, thì ông phú-hộ đã quá yếu rồi, người nhà báo tin cho ông phú-hộ biết cậu Ghosaka về đến. 

Theo sự sắp đặt của của phu nhân, công tử Ghosaka đứng phía dưới chân của người cha, vợ của công tử Ghosaka đứng ở phía trên đầu. 

Ông phú-hộ gọi người thủ kho báo cáo tất cả của cải vàng bạc trong kho của ông và của cải bên ngoài. Người thủ kho báo cáo: “của cải có 400 triệu (bốn trăm triệu), còn ruộng đất, đàn gia súc: trâu, bò, ngựa, xe cộ, v.v… có chừng ấy, chừng ấy,…”.

Ông phú-hộ Kosambī nghĩ trong tâm không muốn cho cậu Ghosaka số của cải, tài sản ấy, nhưng miệng lại nói cho, ngược lại với điều ông đã nghĩ, bởi vì, do phước-thiện của cậu Ghosaka khiến ông phú-hộ Kosambī nói trái với điều ông suy nghĩ. 

Sau đó, ông phú-hộ Kosambī qua đời (chết), tất cả của cải, tài sản sự nghiệp của ông phú-hộ Kosambī đều thuộc về của cậu Ghosaka.

* Cuộc Đời Ghosaka Trở Thành Phú-Hộ

Sau khi ông phú-hộ Kosambī chết, các quan tâu lên Đức-vua Udena nước Kosambī.

Đức-vua hỏi: 

Ông phú-hộ Kosambī có đứa con nào không?

Các quan tâu: 

– Muôn tâu Bệ hạ, ông phú-hộ xứ Kosambī có một công-tử tên là Ghosaka.

Đức-vua truyền lệnh gọi công-tử Ghosaka vào chầu, rồi phong tước Ghosaka thừa kế tước vị phú-hộ của người cha để lại. 

Từ đó, cậu Ghosaka trở thành phú-hộ nước Kosambī. 

Một hôm, phu-nhân phú-hộ nhìn phu-quân Ghosaka mỉm cười. Phú-hộ Ghosaka hỏi phu-nhân cười việc gì? 

Phu-nhân thưa cho phu-quân Ghosaka biết, nay phu-quân trở thành phú-hộ nước Kosambī như thế này là nhờ nàng giúp một phần.

Phú-hộ Ghosaka không tin lời của phu-nhân, bởi vì phú-hộ Ghosaka tin rằng: 

“Ta là người con trai thừa kế của cải tài sản và tước vị của người cha để lại.”

Phú-hộ Ghosaka không hề hay biết gì về thân phận của mình, và những sự việc mà ông phú-hộ đã đối xử với mình. 

Vì vậy, phú-hộ Ghosaka không tin lời của phu-nhân. 

Nàng kể lại việc công-tử Ghosaka đem lá thư đến bác thâu thuế, nhờ bác ấy giết công-tử, chính nàng đã bỏ lá thư ấy, rồi viết lại lá thư khác, nhờ bác ấy làm lễ thành hôn với tiểu-thư của ông phú-hộ trong tỉnh thành ấy.  

Phú-hộ Ghosaka vẫn chưa tin đó là sự thật, nên nàng cho người gọi bà tớ gái Kāḷi đứng ra làm chứng. 

Bà tớ gái Kāḷi thân tín đứng ra làm chứng thuật lại đầy đủ cuộc đời của cậu Ghosaka từ khi còn là đứa trẻ sơ sinh, ông phú-hộ đã tốn nhiều tiền, với tác-ý trong ác-tâm muốn giết Ghosaka 6 lần trước, nhưng không thể nào giết chết Ghosaka được.

Đến lần thứ 7, như lời phu-nhân đã nói là hoàn toàn đúng theo sự thật.

Như vậy, công-tử Ghosaka thoát chết 7 lần, nay trở thành phú-hộ Ghosaka nước Kosambī này. 

Phú-hộ Ghosaka nghe qua tiểu sử cuộc đời của mình như vậy, nên suy nghĩ rằng: 

Ta đã tạo ác-nghiệp gì nặng mà ta bị tai nạn như thế, và ta đã tạo đại-thiện-nghiệp gì, mà ta được thoát khỏi chết như vậy. Từ nay về sau, ta không nên dể duôi, cố gắng tạo mọi phước-thiện.

Từ đó, phú-hộ Ghosaka mỗi ngày đem của cải ra làm phước-thiện bố-thí, cho mọi người nghèo khổ đói khát, người đi đường, v.v…

Về sau, khi nghe tin Đức-Phật, Đức-Pháp, Đức-Tăng xuất hiện trên thế gian, phú-hộ Ghosaka cùng với hai người bạn cũng là phú-hộ tên Kukkuṭa và Pāvārika cùng nhau đến hầu Đức-Phật tại xứ Sāvatthi, nghe pháp xong, cả ba phú-hộ đều trở thành bậc Thánh Nhập-lưu.

Cả 3 phú-hộ thỉnh Đức-Phật ngự đến xứ Kosambī cùng với chư Đại-đức tỳ-khưu-Tăng, rồi mỗi ông phú-hộ xây cất mỗi ngôi chùa dâng cúng-dường đến chư Đại-đức tỳ-khưu-Tăng có Đức-Phật chủ trì. 

* Ông Phú-hộ Ghosaka xây cất ngôi chùa đặt tên Ghositārāma.

* Ông Phú-hộ Kukkuṭa xây cất ngôi chùa đặt tên Kukkuṭārāma.

* Ông Phú-hộ Pāvārika xây cất ngôi chùa đặt tên Pāvāritārāma.

Ba ông phú-hộ nước Kosambī hộ trì Tam-bảo cho đến trọn đời. 

* Tích Người Phạm Điều-Giới Trộm-Cắp

Một thuở nọ, Đức-Phật ngự tại cung điện của Đức-vua Bimbisāra trong kinh-thành Magadha, thuyết bài Tirokuḍḍapeta tế độ nhóm ngạ-quỷ là thân quyến tiền-kiếp của Đức-vua Bimbisāra.

Trong bộ Chú-giải Petavatthu giảng giải bài kệ Tirokuḍḍapetavatthu^([5]) nói về nhóm ngạ-quỷ là bà con thân quyến trong tiền-kiếp của Đức-vua Bimbisāra, được tóm lược như sau: 

Nhóm ngạ-quỷ vốn là bà con thân quyến trong tiền-kiếp của Đức-vua Bimbisāra từ thời kỳ Đức-Phật Phussa xuất hiện trên thế gian cho đến thời kỳ Đức-Phật Gotama của chúng ta trải qua thời gian khoảng cách 92 đại-kiếp trái đất, có 8 Đức-Phật theo tuần tự xuất hiện trên thế gian: Đức-Phật Phussa, Đức-Phật Vipassī, Đức-Phật Sikhī, Đức-Phật Vessabhū, Đức-Phật Kakusandha, Đức-Phật Koṇāgamana, Đức-Phật Kasspa, đến Đức-Phật Gotama. 

Tiền-kiếp của nhóm ngạ-quỷ vốn là bà con thân quyến của vị quan thâu-thuế ^([6]) của Đức-vua Jayasena trong thời-kỳ Đức-Phật Phussa. 

Những người bà con thân quyến ấy có phận-sự lo làm các món vật-thực đem dâng cúng-dường đến Đức-Phật Phussa cùng chư Đại-đức tỳ-khưu-Tăng. Nhóm người ấy vốn không có đức-tin trong sạch nơi Tam-bảo: Đức-Phật-bảo, Đức-Pháp-bảo, Đức-Tăng-bảo, không tin nghiệp và quả của nghiệp, nên đã tự tiện lấy dùng trước những món đồ ăn dành để dâng cúng-dường đến chư tỳ-khưu-Tăng, còn đem cho các con ăn nữa, đã phạm giới trộm-cắp đồ ăn của Đại-đức tỳ-khưu-Tăng, lại còn gây gỗ với những người có đức-tin trong sạch nơi Tam-bảo, rồi đốt cháy nhà bếp, nên tạo ác-nghiệp trộm-cắp và phá hoại. 

Sau khi nhóm người ấy chết, ác-nghiệp trộm- cắp đồ ăn của tỳ-khưu-Tăng cho quả tái-sinh trong cõi đại-địa-ngục, rồi từ cõi địa-ngục này sang địa-ngục khác, trải qua 92 đại-kiếp trái đất, mãi cho đến kiếp trái đất Bhaddakappa^([7]) này.

Trong thời kỳ Đức-Phật Kassapa xuất hiện trên thế gian, chúng nó mới thoát ra khỏi cõi địa-ngục, rồi tái-sinh làm nhóm ngạ quỷ đói khát.

Một hôm, nhóm ngạ-quỷ ấy đến hầu Đức-Phật Kassapa, bạch rằng: 

– Kính bạch Đức-Thế-Tôn, nhóm ngạ-quỷ chúng con đến khi nào mới có người bà con thân quyến làm phước-thiện bố-thí, rồi hồi-hướng phần phước-thiện bố-thí ấy đến cho chúng con, để cho nhóm ngạ-quỷ chúng con hưởng được phần phước-thiện hồi-hướng ấy, chúng con mới thoát ra khỏi kiếp ngạ-quỷ đói khát khổ sở này, hưởng kiếp sống đầy đủ an-lạc? Bạch Ngài.

Nghe chúng ngạ-quỷ bạch hỏi như vậy, Đức-Phật Kassapa dạy bảo rằng: 

– Này nhóm ngạ-quỷ! Bây giờ các con chưa được gì. Các con hãy ráng chờ trong thời vị-lai đến thời-kỳ Đức-Phật Gotama xuất hiện trên thế gian. 

Thuở ấy, có Đức-vua Bimbisāra đã từng là bà con thân quyến của các con trước đây cách 92 đại-kiếp trái đất. Đức-vua Bimbisāra sẽ làm phước-thiện bố-thí, cúng-dường đến Đức-Phật Gotama cùng chư Đại-đức tỳ-khưu-Tăng, rồi sẽ hồi hướng phần phước-thiện bố-thí ấy đến cho các con.

Nghe lời dạy của Đức-Phật Kassapa như vậy, nhóm ngạ-quỷ vô cùng hoan hỷ trông chờ như sắp nhận được phần phước-thiện bố-thí ấy trong nay mai.

Thời kỳ Đức-Phật Kassapa xuất hiện trên thế gian, tuổi thọ con người khoảng 20.000 năm. 

Đến khi Đức-Phật Kassapa tịch diệt Niết-bàn, và giáo-pháp của Đức-Phật bị mai một dần dần cho đến khi hoàn toàn bị tiêu hoại, thì ác-pháp dần dần tăng trưởng, còn thiện-pháp từ từ suy thoái, cho nên, tuổi thọ của con người giảm dần, giảm dần từ 20.000 năm xuống dần dần cho đến khi tuổi thọ con người chỉ còn 10 năm. 

Khi ấy, một thảm họa khủng khiếp xảy ra, con người chém giết lẫn nhau vô cùng tàn khốc, không phân biệt cha mẹ, con cái, anh em, bà con thân quyến, …

Một số người hoảng sợ chạy trốn trong rừng núi thoát thân. Khi biết nạn chém giết không còn nữa, số người ấy gặp lại nhau, cam kết không sát hại lẫn nhau nữa. 

Từ đó, con người bắt đầu biết hổ-thẹn tội-lỗi, biết ghê-sợ tội-lỗi, do đó, tuổi thọ con người càng ngày càng tăng trưởng dần dần lên đến tột đỉnh a-tăng-kỳ năm.^([8]) 

Thời-kỳ ấy, con người sống lâu phát sinh tâm dể duôi, ác-pháp bắt đầu phát sinh, do đó, tuổi thọ của con người cũng bắt đầu giảm xuống dần, giảm xuống dần cho đến thời-kỳ con người có tuổi thọ khoảng 100 năm. 

Trong thời-kỳ con người có tuổi thọ khoảng 100 năm, Đức-Phật Gotama của chúng ta xuất hiện trên thế gian.

Vào thời ấy, Đức-vua Bimbisāra ngự tại kinh thành Rājagaha, trị vì đất nước Māgadha, Đức-Thế-Tôn ngự đến kinh-thành Rājagaha cùng với chư Đại-đức tỳ-khưu-Tăng. Đức-vua Bimbisāra cùng toàn thể dân chúng đến hầu đảnh lễ Đức-Phật, lắng nghe Đức-Phật thuyết pháp tế độ đức-vua cùng dân chúng. 

Ngay ngày hôm ấy, Đức-vua Bimbisāra chứng ngộ chân-lý tứ Thánh-đế, chứng đắc Nhập-lưu Thánh-đạo, Nhập-lưu Thánh-quả, Niết-bàn, trở thành bậc Thánh Nhập-lưu, cùng với số đông dân chúng cũng trở thành bậc Thánh Nhập-lưu.

Đức-vua Bimbisāra có đức-tin trong sạch vững chắc nơi Tam-bảo: Đức-Phật-bảo, Đức-Pháp-bảo, Đức-Tăng-bảo, kính thỉnh Đức-Thế-Tôn cùng với chư Đại-đức tỳ-khưu-Tăng ngày hôm sau độ vật thực tại cung điện. 

Đức-Thế-Tôn im lặng nhận lời thỉnh mời của Đức-vua Bimbisāra.

Sáng hôm ấy, Đức-Thế-Tôn ngự đến cung điện cùng với chư Đại-đức tỳ-khưu-Tăng, Đức-vua Bimbisāra làm phước-thiện đại-bố-thí đến Đức-Thế-Tôn và chư Đại-đức tỳ-khưu-Tăng. 

Khi ấy, nhóm ngạ-quỷ bà con thân quyến trong tiền-kiếp của Đức-vua Bimbisāra cùng nhau hiện đến cung điện đứng chờ đợi với hy vọng rằng: 

“Hôm nay, Đức-vua Bimbisāra sẽ hồi hướng phần phước-thiện bố-thí ấy đến cho nhóm ngạ- quỷ chúng ta.” 

Sau khi làm phước-thiện bố-thí dâng cúng-dường vật thực đến Đức-Thế-Tôn và chư Đại-đức tỳ-khưu-Tăng độ xong, Đức-vua Bimbisāra mãi lo suy nghĩ xây dựng ngôi chùa nơi nào thuận lợi, làm chỗ ở cho Đức-Thế-Tôn và chư Đại-đức tỳ-khưu-Tăng, nên không hồi hướng phần phước-thiện bố-thí ấy đến cho ai cả. 

Nhóm ngạ-quỷ bà con thân quyến trong tiền-kiếp của Đức-vua không hưởng được phần phước-thiện bố-thí, cho nên, chúng ngạ-quỷ vô cùng thất vọng khổ tâm.  

Đêm hôm ấy, nhóm ngạ-quỷ bà con thân quyến trong tiền-kiếp của Đức-vua Bimbisāra dẫn nhau hiện đến lâu đài của Đức-vua, kêu la khóc than những âm thanh đáng kinh sợ. 

Sáng ngày hôm sau, Đức-vua Bimbisāra ngự đến hầu đảnh lễ Đức-Thế-Tôn, bạch rằng: 

– Kính bạch Đức-Thế-Tôn, đêm qua, con nghe những âm thanh đáng kinh sợ. Vậy, có chuyện gì xảy đến với con hay không? Bạch Ngài.

Đức-Thế-Tôn truyền dạy rằng: 

– Này Đại-vương! Đại-vương không có gì đáng lo sợ. Nhóm ngạ-quỷ bà con thân quyến trong tiền-kiếp của Đại-vương thời quá khứ, chúng nó trông chờ Đại-vương từ thời-kỳ Đức-Phật Kassapa cho đến nay. Chúng ngạ-quỷ hy vọng Đại-vương làm phước-thiện bố-thí, rồi hồi hướng phần phước-thiện bố-thí ấy đến cho chúng

riêng biệt, khi nhóm ngạ-quỷ hưởng được phần phước-thiện hồi-hướng ấy, nhóm ngạ-quỷ sẽ thoát khỏi kiếp ngạ-quỷ đói khát, được hưởng kiếp sống đầy đủ an-lạc. 

Ngày hôm qua, sau khi làm phước-thiện bố-thí xong, Đại-vương không hồi hướng phần phước-thiện bố-thí ấy đến cho chúng ngạ-quỷ. Do đó, nhóm ngạ-quỷ thất vọng khổ tâm, đêm khuya chúng ngạ-quỷ hiện đến gần lâu đài của Đại-vương kêu la khóc than những âm thanh đáng kinh sợ như vậy.

Nghe Đức-Thế-Tôn truyền dạy như vậy, Đức-vua Bimbisāra bạch rằng: 

– Kính bạch Đức-Thế-Tôn, ngày mai, nếu con làm phước-thiện bố-thí, rồi hồi hướng phần phước-thiện bố-thí ấy thì nhóm ngạ-quỷ bà con thân quyến của con có nhận được hay không? Bạch Ngài. 

Đức Thế Tôn truyền dạy rằng: 

– Này Đại-vương! Nhóm ngạ-quỷ bà con thân quyến của Đại-vương sẽ nhận được.

Lắng nghe Đức-Thế-Tôn truyền dạy như vậy, Đức-vua Bimbisāra liền bạch rằng: 

– Kính bạch Đức-Thế-Tôn, ngày mai, con kính 

thỉnh Đức-Thế-Tôn ngự đến cung điện cùng với chư Đại-đức tỳ-khưu-Tăng, để con xin làm phước

-thiện bố-thí, cúng-dường đến Đức-Thế-Tôn và chư Đại-đức tỳ-khưu-Tăng, lần này con sẽ hồi hướng phần phước-thiện bố-thí riêng biệt đến cho nhóm ngạ-quỷ bà con thân quyến của con, để cứu giúp cho nhóm ngạ-quỷ thoát khỏi kiếp ngạ-quỷ đói khát ấy, được hưởng kiếp sống đầy đủ an-lạc.

Đức-Thế-Tôn im lặng nhận lời thỉnh mời của Đức-vua Bimbisāra.

Đức-vua Bimbisāra thành kính đảnh lễ Đức-Thế-Tôn, rồi xin phép hồi cung ngự trở về cung điện, lo sửa soạn vật thực, để làm phước-thiện bố-thí vào ngày hôm sau.

Sáng hôm sau, Đức-Thế-Tôn ngự đến cung điện của Đức-vua Bimbisāra cùng với chư Đại-đức tỳ-khưu-Tăng. Đức-Thế-Tôn ngự lên ngồi chỗ cao quý và chư Đại-đức tỳ-khưu-Tăng ngồi chỗ mỗi vị. 

Nhóm ngạ-quỷ bà con thân quyến trong tiền-kiếp của Đức-vua Bimbisāra dẫn nhau hiện đến đứng các nơi bên ngoài chờ đợi với hy vọng rằng: 

“Hôm nay, chúng ta chắc chắn sẽ hưởng được phần phước-thiện bố-thí hồi hướng ấy, rồi hóa thành món ăn, thức uống, v.v .. cho chúng ta.” 

 Đức-Thế-Tôn làm cho tất cả nhóm ngạ-quỷ hiện rõ ra, để cho Đức-vua Bimbisāra nhìn thấy chúng ngạ-quỷ ấy. 

Mỗi khi, Đức-vua tự tay mình dâng cúng-dường món ăn, thức uống nào đến Đức-Thế-Tôn và chư Đại-đức tỳ-khưu-Tăng, Đức-vua đều hồi hướng phần phước-thiện bố-thí rằng: 

“Idaṃ me ñātīnaṃ hotu” Phần phước-thiện bố-thí này, cầu mong cho được thành tựu đến những bà con thân quyến của tôi.

Nhóm ngạ-quỷ bà con thân quyến trong tiền-kiếp của Đức-vua Bimbisāra phát sinh đại-thiện-tâm vô cùng hoan hỷ nói lên lời hoan hỷ rằng: 

“Sādhu! Sādhu! Lành thay! Lành thay!”

 Ngay khi ấy, nhóm ngạ-quỷ bà con thân quyến ấy đều thoát khỏi kiếp ngạ-quỷ đói khát, trở thành vị thiên-nam, vị thiên-nữ có đầy đủ món ăn, thức uống ngon lành trên cõi trời. 

Đức-vua Bimbisāra thành kính dâng cúng-dường bộ y và các thứ vật dụng khác đến Đức-Thế-Tôn và chư Đại-đức tỳ-khưu-Tăng, rồi hồi hướng phần phước-thiện bố-thí rằng: 

“Idaṃ me ñātīnaṃ hotu” Phần phước-thiện bố-thí này, cầu mong cho được thành tựu đến những bà con thân quyến của tôi.

Nhóm bà con thân quyến ấy của Đức-vua Bimbisāra phát sinh đại-thiện-tâm vô cùng hoan hỷ nói lên lời hoan hỷ rằng: 

“Sādhu! Sādhu! Lành thay! Lành thay!”

Ngay khi ấy, nhóm bà con thân quyến thoát khỏi kiếp ngạ-quỷ hoá sinh thành các vị thiên-nam, thiên-nữ có đầy đủ các bộ y phục đẹp đẽ lạ thường, các đồ trang sức quý giá, các lâu đài sang trọng, chỗ nằm, chỗ ngồi đẹp đẽ, v.v… trên cõi trời. 

Do nhờ oai lực của Đức-Thế-Tôn, Đức-vua Bimbisāra tận mắt nhìn thấy tất cả nhóm bà con thân quyến được thoát khỏi cảnh khổ đói khát, lạnh lẽo,… được hưởng mọi sự an-lạc. Đức-vua phát sinh đại-thiện-tâm vô cùng hoan hỷ.

Sau khi độ vật thực xong, Đức-Thế-Tôn thuyết pháp tích Tirokuḍḍapetavatthu này gồm có 12 bài kệ, trong đó có câu: 

“Idaṃ vo ñātīnaṃ hotu, 

 sukhitā hontu ñātayo.”

Phần phước-thiện bố-thí này được thành tựu quả báu đến những bà con thân quyến của các con, những bà con thân quyến của các con thoát khỏi mọi cảnh khổ, được hưởng sự an-lạc lâu dài.

Thí-Chủ Hồi-Hướng Phước-Thiện Đến Thân Quyến

Dựa theo bài kệ trong Tirokuḍḍapetavatthu, mỗi khi các thí-chủ có cơ-hội làm phước-thiện nào ví như phước-thiện bố-thí, cúng-dường đến chư tỳ-khưu-Tăng v.v… thì nên hồi-hướng phần phước-thiện bố-thí ấy đến các ngạ-quỷ bà con thân quyến của mình, bằng cách tự đọc câu kệ hồi-hướng rằng: 

 “Idaṃ no ñātīnaṃ hotu, 

   sukhitā hontu ñātayo.”

Cầu mong phần phước-thiện bố-thí này được thành tựu quả báu đến những bà con thân quyến của chúng con, cầu mong những bà con thân quyến của chúng con thoát khỏi mọi cảnh khổ, được hưởng sự an-lạc lâu dài.

Các thí-chủ sau khi tự đọc xong câu kệ này, nếu các ngạ-quỷ là bà con thân quyến của mình hay biết có mình hồi-hướng phần phước-thiện ấy thì liền xuất hiện đến, các ngạ-quỷ đều phát sinh đại-thiện-tâm vô cùng hoan hỷ nói lên lời hoan hỷ rằng: 

“Sādhu! Sādhu! Lành thay! Lành thay!”

Ngay khi ấy, các ngạ-quỷ là bà con thân quyến của chúng ta được thoát khỏi kiếp ngạ-quỷ đói khát, nhờ phước-thiện ấy trở thành vị thiên-nam hoặc vị thiên-nữ hưởng mọi an-lạc tại cõi trời ấy.

Mỗi người trong chúng ta trong vòng tử sinh luân-hồi trong 3 giới 4 loài, từ vô thuỷ trải qua vô số kiếp cho đến kiếp hiện-tại này, tin chắc chắn rằng: 

“Có số bà con thân quyến thuộc về kiếp ngạ-quỷ có ác-nghiệp nhẹ đang sống gần gũi với chúng ta, các ngạ-quỷ ấy ngày đêm đang trông chờ bà con thân quyến làm phước-thiện nào rồi, hồi-hướng phần phước-thiện ấy đến cho các ngạ-quỷ ấy. Cho nên, chúng ta mỗi khi làm phước-thiện nào rồi, nên đọc câu kệ hồi-hướng rằng: 

 “Idaṃ no ñātīnaṃ hotu, 

  sukhitā hontu ñātayo.”

Cầu mong phần phước-thiện bố-thí này được thành tựu quả báu đến những bà con thân quyến của chúng con, cầu mong những bà con thân quyến của chúng con thoát khỏi mọi cảnh khổ, được hưởng sự an-lạc lâu dài.”

Nếu nhóm ngạ-quỷ là bà con thân quyến của chúng ta hay biết tin lành ấy thì nhóm ngạ-quỷ ấy liền xuất hiện đến, phát sinh đại-thiện-tâm vô cùng hoan hỷ nói lên lời hoan hỷ rằng: 

“Sādhu! Sādhu! Lành thay! Lành thay!” 

Ngay sau khi có đại-thiện-tâm hoan-hỷ phần phước-thiện ấy, các ngạ-quỷ bà con thân quyến liền thoát khỏi kiếp ngạ-quỷ đói khát, được trở thành vị thiên-nam hoặc vị thiên-nữhưởng mọi sự an-lạc trong cõi trời ấy, thì hạnh phúc an-lạc biết dường nào! 

Trên đây đề cập đến người phạm điều-giới trộm-cắp đồ ăn của tỳ-khưu-Tăng tạo ác-nghiệp nặng mà phải chịu quả khổ trong cõi địa-ngục lớn đến các cõi đia-ngục nhỏ suốt thời gian lâu dài trải qua 92 đại-kiếp trái đất, mới thoát ra khỏi cõi địa-ngục, rồi lại tái-sinh làm kiếp ngạ-quỷ còn phải chịu quả khổ đói khát trông chờ bà con thân quyến làm phước-thiện bố-thí, rồi hồi- hướng phần phước-thiện bố-thí ấy đến nhóm ngạ-quỷ. Sau khi nhóm ngạ-quỷ phát sinh đại-thiện-tâm hoan-hỷ phần phước-thiện ấy, mới thoát khỏi kiếp ngạ-quỷ đói khát khổ sở như đã trình bày.

Xuất hiện trong các kinh A Hàm