4. (32) Chuyện thứ tư – Lâu Ðài Của Latà (Latà-Vimàna)

Bấy giờ, bậc Ðạo Sư trú tại Sàvatthi, ở Kỳ Viên. Thời ấy có một cô gái tên Latà, con của một đệ tử cư sĩ sống ở Sàvatthi, một thiếu nữ có học thức, nhiều tài năng và thông minh, về nhà chồng. Nàng rất khả ái đối với chồng, cha mẹ chồng, nói năng dịu dàng, nhân từ đối với gia nhân, có khả năng đảm đương công việc gia đình, tánh tình hiền thiện, thực hành giới hạnh hoàn hảo, thích thú bố thí, nàng lại tinh cần giữ Ngũ giới trọn vẹn và tuân thủ các ngày Bát quan trai giới.

Sau một thời gian nàng từ trần, và tái sanh làm con gái của Ðại Thiên Vương Vessavana (Tỳ-sa-môn). Song nàng vẫn có tên là Latà. Ngoài ra còn có bốn chị em khác là Sajjà, Pavarà, Acchimatì và Sutà.

Tất cả năm chị em đều được Sakka Thiên chủ bảo dưỡng và đưa vào vị trí thị giả của ngài nhờ khả năng ca múa. Song Latà được sủng ái nhất vì tài đàn hát múa của nàng. Khi nào các nàng hội họp, đều có tranh luận về tài năng âm nhạc. Cả năm đều đi đến Ðại Thiên vương Vessavana và hỏi:

– Tân phụ vương, ai trong chúng con có tài nhất về đàn hát múa ca?

Ngài đáp:

– Này các con, hãy đến chơi nhạc ở hội chúng chư Thiên bên bờ hồ Anottata. Tại đó, tài năng đặc biệt của các con sẽ thể hiện.

Các nàng làm theo lời ngài. Tại đó các tiên đồng không thể nào tự kiềm chế được khi Latà nhảy múa. Chư vị cười rộ lên vì tràn ngập kỳ thú, hoan nghênh không ngớt và vẫy khăn liên tục, chư vị gây huyên náo đến độ làm cho núi Tuyết Sơn như thể đang rung động.

Nhưng khi các nàng khác nhảy múa thì chư vị ngồi yên lặng như sơn ca mùa đông. Như vậy tại đại hội ấy, tài năng đặc biệt của Latà đã thể hiện rõ ràng.

Sau đó tư tưởng này khởi lên trong tâm Thiên nữ Sutà: ‘Vì hạnh nghiệp gì nàng Latà này đã vượt trội chúng ta về vinh quang hiển đạt? Nào, ta muốn hỏi về hạnh nghiệp Latà đã làm’. Nàng đến hỏi và nàng kia giải thích vấn đề cho nàng rõ.

Ðại vương Vessavana bèn trình toàn thể câu chuyện với Tôn giả Mahà-Moggallàna nhân dịp Tôn giả du hành lên thiên giới. Khi trình bày vấn đề lên đức Thế Tôn từ duyên cớ đầu tiên của câu chuyện, Tôn giả nói về các nàng Latà, Sajjà, Pavatà, Acchimatì và Sutà như sau:

1. Năm nàng đây chính các tiên nương,

Con gái Tỳ-sa-môn Ðại vương,

Thiên đế huy hoàng, cao cả ấy,

Sáng ngời đức tính, tỏa hào quang.

2. Năm nàng Thiên nữ đến bên dòng,

Phủ kín hoa sen, tắm mát xong,

Khi đã đùa chơi, cùng múa hát,

Su-tà lại hỏi La-tà rằng:

3. Hỡi nàng mang các chuỗi sen xanh,

Và chuỗi bảo châu ở trán mình,

Da tựa vàng ròng, đen nháy mắt,

Sáng ngời như thể sắc thiên thanh,

Cuộc đời nàng lại thêm trường thọ,

Vì cớ sao nàng được nổi danh?

4. Thiên chủ quý yêu bạn nhất đoàn,

Hoàn toàn khả ái vẻ dung nhan,

Bạn tài giỏi múa ca đàn hát,

Và được quần tiên đến hỏi han.

Sau khi Sutà hỏi, Latà liền đáp:

5. Khi được làm người giữa thế nhân,

Em là dâu quý tộc giàu sang,

Tuân lời chồng bảo, không hờn giận,

Luôn giữ ngày trai giới nhiệt tâm.

6. Thuở em là một kẻ phàm nhân,

Em đã làm vui đẹp ý chồng,

Cha mẹ, em chồng, người giúp việc,

Cho nên được tiếng tốt vang lừng.

7. Do hoàn thành thiện nghiệp xưa kia,

Em xuất chúng luôn cả tứ bề:

Thọ mạng, dung quang và hạnh phúc,

Khang an, hưởng lạc thú tràn trề.

8. Các nàng nghe chuyện La-tà chăng?

Nàng giải đáp lời ta hỏi thăm:

Các đức phu quân là thiện thú

Tối cao cho cả đám hồng quần.

9. Tất cả chúng ta trong Pháp chân,

Hãy chăm lo phục vụ phu quân,

Nơi đâu những kẻ là trinh phụ

Theo Ðạo pháp này phải tận tâm

Thực hiện những điều La-tà nói,

Chúng ta sẽ hưởng được thiên ân.

10. Sư tử lang thang khắp núi rừng,

Trú trong hang đá, chốn nương thân,

Giết tan các vật nào hèn yếu,

Vì nó ăn loài thú bốn chân.

11. Vậy tín nữ theo các Thánh nhân,

Lòng thành, nương tựa đức phu quân,

Với chồng, giữ trọn niềm trinh tiết,

Tiêu diệt xan tham, thắng hận sân,

Người ấy thực hành theo Chánh pháp,

Ðời sau thọ hưởng cảnh thiên đàng.