Thanh niên Bà-la-môn Kapathika ( Bharadvaja )

Xuất hiện trong Wiki Tâm Học -Danh sách : Kinh Trung Bộ 95.Kinh Cankī (Cankī sutta)

• Kāpathika (v.l. Kāpatika)

A young brahmin, sixteen years old, well versed in the Vedas, and with his head shaven. He was "of good stock, well informed, a good speaker and a scholar of ability." He visited the Buddha at Opasāda, where he interrupted a conversation which the Buddha was holding with some aged brahmins; they rebuked him for interrupting his elders, but Cankī, who happened to arrive at that moment, interceded on his behalf. The Buddha, knowing that Kāpathika had questions to ask of him, gave him an opportunity for so doing, and there followed a discussion on various points, detailed in the Cankī Sutta. At the end of the discussion the youth declared himself a disciple of the Buddha (M.ii.168ff).

In the Sutta the Buddha addresses Kāpathika as Bhāradvāja, perhaps because he belonged to that gotta.

NỘI DUNG KINH CANKÌ

1. Tại làng Bà-la-môn Opasada thuộc dân Kosala, Bà-la-môn Cankì thiện sanhđã từ bảyđời, nổi tiếng xuất thân từ gia đình đại phú, đẹp trai, khả ái, cao thượng…, thông rõ ba tập vệ-đà, thành tựu giới hạnh, thầy của 300 thanh niên Bà-la-môn, là tôn sư của nhiều tôn sư …, đầy trọng vọng…, đã cùng chúng Bà-la-môn trân trọng lịch sử, lý lịch của Thế Tôn, đặc biệt là sự giác ngộ tối thượng, đã đến yết kiến Thế Tôn. Bấy giờ có Bà-la-môn Kapathika mới 16 tuổi rất thông tuệ, thông rõ toàn bộ Vệ đà, “thuận thế luận”, và “đại nhân tướng” có mặt trong hội chúng Bà-la-môn.
2. Thế Tôn nhìn Kapathika như khích lệ Kapathikađặt câu hỏi. Kapathika liền hỏi:

“Thưa tôn giả Gotama, câu chú thuật của các cổ Bà-la-môn y cứ tiếng đồn, truyền thống và Thánh tạng. Và ở đây, các Bà-la-môn chắc chắc đi đến kết luận: ‘Chỉ đây là sự thật, ngoài ra đều là sai lầm’. Ở đây, tôn giả Gotama nói gì?”

Thế tôn hỏi Gotama về các Bà-la-môn hiện tại cho đến bảy đời về trước có ai xác nhận: “Tôi biết việc nầy, tôi thấy việc nầy” không?

Kapathina xác nhận không có ai. Thế là lòng tin của các Bà-la-môn không có căn cứ.

3. Kapathika lại thêm: “Các Bà-la-môn không phải là dựa vào lòng tin, mà còn dựa vào cácđiều được nghe”.

Thế Tôn dạy: “Thực tế, có điều tin, điều nghe … lại không thật; điều không tin, không nghe lại là thật …”

4. Kapathika lại hỏi ý nghĩa về hộ trì chân lý? Thế Tôn dạy: “Đây là lòng tin của tôi, nhưng khôngđi đến kết luận một chiều rằng chỉ có đây làđúng, ngoài ra là hư vọng “. Như vậy là hộ trì chân lý.

Kapathika lại hỏi tiếp: “Cho đến mức độ nào là giác ngộ chân lý, chân lý được giác ngộ?”

– Thế Tôn: “Sau khi đến sống, quan sát và biết về một tôn giả không có tham, sân, si. Sau khi đến gần thì lóng tai –> thọ trì điều đã nghe –> hiểu –> hoan hỷ chấp nhận –> ước muốn sanh –> cố gắng –> cân nhắc –> tinh cần –> tự thân chứng ngộ tối thượng chân lý, và khi thể nhập chân lý ấy với trí tuệ người ấy thấy. Cho đến mức độ nầy là giác ngộ chân lý, chân lý được giác ngộ.

– Kapathika: “Thế nào là chứng đạt chân lý?”

– Thế Tôn: “Chính nhờ luyện tập, tu tập, và hành tập nhiều lần chân lý mới được chứng đạt”.

Sau đây các pháp liên hệ quá trình chứng đạt chân lý:

Chứng đạt chân lý –> do hành trì nhiều –> do tinh cần –> do cân nhắc –> cố gắng –> do ước muốn –> do hoan hỷ chấp nhận pháp hành –> hiểu ý nghĩa –> do thọ trì pháp –> do lóng nghe –> do thân cận (đạo sư) –> do đi đến gần-> do lòng tin sanh khởi.

Kapathika rất hoan hỷ với các lời dạy của Thế Tôn, đã cầu xin được làm đệ tử tại gia cho đến trọn đời.