Dīgha Nikāya
Sutta 12
Adapted from the digital version of the Sri Lanka Buddha Jayanti Tripitaka Series
[224]
[1][pts][than] Evaṃ me sutaṃ.|| ||
Ekaṃ samayaṃ Bhagavā Kosalesu cārikaṃ|| caramāno mahatā bhikkhu-saṅghena saddhiṃ|| pañca-mattehi bhikkhu-satehi|| yena sāla-vatikā tad avasari.|| ||
Tena kho pana samayena Lohikko brāhmaṇo Sālavatikaṃ|| ajjhā-vasati sattussadaṃ|| satiṇakaṭṭhodakaṃ|| sadhaññaṃ|| rāja-bhoggaṃ raññā Pasenadinā Kosalena|| dinnaṃ rājadāyaṃ brahmadeyyaṃ.
2. Tena kho pana samayena Lohikkassa brāhmaṇassa|| eva-rūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhi-gataṃ uppannaṃ hoti:|| ||
“Idha samaṇo vā brāhmaṇo vā|| kusalaṃ dhammaṃ adhigaccheyya,|| kusalaṃ dhammaṃ adhigantvā|| na parassa āroceyya.|| ||
Kiṃ hi paro parassa karissati?|| ||
Seyyathā pi nāma purāṇaṃ bandhanaṃ chinditvā|| aññaṃ navaṃ bandhanaṃ kareyya.’|| ||
Evaṃ sampadam idaṃ pāpakaṃ lobha-dhammaṃ vadāmi.|| ||
Kiṃ hi paro parassa karissatī” ti.
3. Assosi kho Lohikko brāhmaṇo:|| ||
“Samaṇo khalu bho Gotamo Sakya-putto|| Sakya-kulā pabba-jito Kosalesu cārikaṃ|| caramāno mahatā bhikkhu-saṅghena|| saddhiṃ pañca-mattehi bhikkhu-satehi|| Sālavatikaṃ anuppatto.|| ||
Taṃ kho pana bhavantaṃ Gotamaṃ|| evaṃ kalyāṇo kitti-saddo abbhu-g-gato:|| ||
‘Iti pi so Bhagavā|| arahaṃ|| Sammā Sambuddho|| vijjā-caraṇa-sampanno|| Sugato|| loka-vidū|| anuttaro purisa-damma-sārathī|| satthā deva-manussānaṃ|| Buddho|| Bhagavā.|| ||
So imaṃ lokaṃ|| sa-devakaṃ|| sa-Mārakaṃ|| sa-brahmakaṃ,|| sa-s-samaṇa-brāhmaṇiṃ|| pajaṃ sa-deva-manussaṃ|| [225] sayaṃ abhiññā sacchi-katvā pavedeti.|| ||
So dhammaṃ deseti|| ādi kalyāṇaṃ|| majjhe kalyāṇaṃ|| pariyosana-kalyāṇaṃ|| sātthaṃ savyañ janaṃ|| kevala-paripuṇṇaṃ|| parisuddhaṃ|| Brahma-cariyaṃ pakāseti.|| ||
Sādhu kho pana tathā-rūpānaṃ arahataṃ dassanaṃ hotī” ti.
4. Atha kho Lohikko brāhmaṇo Bhesikaṃ|| nahāpitaṃ āmantesi:|| ||
“Ehi tvaṃ samma Bhesike,|| yena Samaṇo Gotamo ten’upasaṅkama.|| ||
Upasaṅkamitvā mama vacanena samaṇaṃ Gotamaṃ|| appābādhaṃ|| appātaṅkaṃ|| lahu-ṭ-ṭhānaṃ|| balaṃ phāsu-vihāraṃ puccha:|| ||
‘Lohikko bho Gotama brāhmaṇo|| bhavantaṃ Gotamaṃ appābādhaṃ|| appātaṅkaṃ|| lahu-ṭ-ṭhānaṃ|| balaṃ phāsu-vihāraṃ pucchatī’ ti.|| ||
Evañ ca vadehi:|| ||
‘Adhivāsetu kira bhavaṃ Gotamo|| Lohikkassa brāhmaṇassa svātanāya bhattaṃ|| saddhiṃ bhikkhu-saṅghenā'” ti.
5. Evaṃ bhatteti kho Bhesikā nahāpito|| Lohikkassa brāhmaṇassa paṭi-s-sutvā|| yena Bhagavā ten’upasaṅkami.|| ||
Upasaṅkamitvā Bhagavantaṃ abhivādetvā eka-m-antaṃ nisīdi.|| ||
Eka-m-antaṃ nisinno kho Bhesikā nahāpito Bhagavantaṃ etad avoca:|| ||
“Lohikko bhante brāhmaṇo|| Bhagavantaṃ appābādhaṃ|| appātaṅkaṃ|| lahu-ṭ-ṭhānaṃ|| balaṃ phāsu-vihāraṃ pucchati.|| ||
Evañ ca vadeti.|| ||
‘Adhivāsetu kira bhante Bhagavā|| Lohikkassa brāhmaṇassa svātanāya bhattaṃ|| saddhiṃ bhikkhu-saṅghenā'” ti.|| ||
Adhivāsesi Bhagavā tuṇhī-bhāvena.
6. Atha kho Bhesikā nahāpito Bhagavato|| adhivāsanaṃ viditvā uṭṭhāy āsanā|| Bhagavantaṃ abhivādetvā|| padakkhiṇaṃ katvā|| yena Lohikko brāhmaṇo ten’upasaṅkami.|| ||
Upasaṅkamitvā Lohikkaṃ brāhmaṇaṃ etad avoca:|| ||
“Avocumbhā kho mayaṃ bhante tava vacanena|| taṃ Bhagavantaṃ.|| ||
Lohikko bhante brāhmaṇo Bhagavantaṃ|| [226] appābādhaṃ|| appātaṅkaṃ|| lahu-ṭ-ṭhānaṃ|| balaṃ phāsu-vihāraṃ pucchati.|| ||
Evañ ca vadeti:|| ||
‘Adhivāsetu kira bhante Bhagavā|| ‘Lohikkassa brāhmaṇassa svātanāya bhattaṃ|| saddhiṃ bhikkhu-saṅghenā’ ti.|| ||
Adhivutthañ ca pana tena Bhagavatā’ ti.
7. Atha kho Lohikko brāhmaṇo tassā rattiyā accayena sake nivesane paṇitaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ paṭiyādāpetvā Bhesikaṃ nahāpitaṃ āmantesi: ehi tvaṃ samma Bhesike yena Samaṇo Gotamo ten’upasaṅkama.|| ||
Upasaṅkamitvā samaṇassa Gotamassa kālaṃ ārocehi: kālo bho Gotama niṭṭhitaṃ bhattanti.|| ||
“Evaṃ bhante” ti kho Bhesikā nahāpito Lohikkassa brāhmaṇassa paṭi-s-sutvā yena Bhagavā ten’upasaṅkami.|| ||
Upasaṅkamitvā Bhagavantaṃ abhivādetvā eka-m-antaṃ aṭṭhāsi.|| ||
Eka-m-antaṃ ṭhīto kho Bhesikā nahāpito Bhagavato kālaṃ ārocesi: kāle bhante.|| ||
Niṭṭhitaṃ bhattanti.|| ||
Atha kho Bhagavā pubbaṇha-samayaṃ nivāsetvā patta-cīvaraṃ ādāya saddhiṃ bhikkhu-saṅghena yena sāla-vatikā ten’upasaṅkami.
8. Tena kho pana samayena Bhesikā nahāpito Bhagavantaṃ piṭṭhito piṭṭhito anubaddho hoti.|| ||
Atha kho Bhesikā nahāpito Bhagavantaṃ etad avoca:|| ||
“Lohikkassa bhante brāhmaṇassa eva-rūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhi-gataṃ uppannaṃ: idha samaṇo vā brāhmaṇo vā kusalaṃ dhammaṃ adhigaccheyya,|| kusalaṃ dhammaṃ adhigannvā na parassa āroceyya.|| ||
Kiṃ hi paro parassa karissati.|| ||
Seyyathā pi purāṇaṃ bandhanaṃ chinditvā aññaṃ navaṃ bandhanaṃ kareyya,|| evaṃ sampadam idaṃ pāpakaṃ lobha-dhammaṃ vadāmi.|| ||
Kiṃ hi paro parassa karissatī” ti.|| ||
Sādhu bhante Bhagavā Lohikkaṃ brāhmaṇaṃ etasmā pāpakā diṭṭhi-gatā vivecetū” ti.|| ||
“App’eva nāma siyā Bhesike app’eva nāma siyā Bhesike” ti.
9. Atha kho Bhagavā yena Lohikkassa brāhmaṇassa nivesanaṃ ten’upasaṅkami.|| ||
Upasaṅkamitvā paññatte āsane [227] nisīdi.|| ||
Atha kho Lohikko brāhmaṇo Buddhappamukhaṃ bhikkhu-saṅghaṃ paṇitena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi atha kho Lohikko brāhmaṇo Bhagavantaṃ bhuttāviṃ onīta-patta-pāṇiṃ aññataraṃ nīvaṃ āsanaṃ gahetvā eka-m-antaṃ nisīdi.|| ||
Eka-m-antaṃ nisinnaṃ kho Lohikkaṃ brāhmaṇaṃ Bhagavā etad avoca: “saccaṃ kira te Lohikka eva-rūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhīgataṃ uppannaṃ: idha samaṇo vā brāhmaṇo vā kusalaṃ dhammaṃ adhigaccheyya,|| kusalaṃ dhammaṃ adhiganntvā na parassa aroceyya,|| kiṃ hi paro parassa karissati?|| ||
Seyyathā pi nāma purāṇaṃ bandhanaṃ chinditvā aññaṃ navaṃ bandhanaṃ kareyya,|| evaṃ sampadam idaṃ pāpakaṃ lobha-dhammaṃ vadāmi.|| ||
Kiṃ hi paro parassa karissatī” ti?
“Evaṃ bho Gotama.”|| ||
10. “Taṃ kiṃ maññasi Lohikka?|| ||
Tanu tvaṃ Sālavatikaṃ ajjhāvasasī” ti?
“Evaṃ bho Gotama.”|| ||
“Yo nu kho Lohikka evaṃ vadeyya ‘Lohikko brāhmaṇo Sālavatikaṃ ajjhā-vasati.|| ||
Yā sāla-vatikāya samudaya-sañjāti Lohikko’va taṃ brāhmaṇo ekako paribhuñjeyya,|| na aññesaṃ dadeyyā’ ti evaṃ-vādi so ye taṃ upajīvanti tesaṃ antarāya-karo vā hoti no vā” ti?
“Antarāya-karo bho Gotama.”|| ||
“Antarāya-karo samāno Lohikka hit-ā-nukampī vā|| tesaṃ hoti ahit-ā-nukampī vā” ti?
“Ahit-ā-nukampī bho Gotama.”|| ||
“Ahitānukampissa mettaṃ vā|| tesu cittaṃ pacc’upatthikaṃ hoti sapattakaṃ vā” ti?
“Sapattakaṃ bho Gotama”
“Sapattake citte pacc’upaṭṭhike micchā-diṭṭhi vā|| hoti sammā-diṭṭhi vā?Ti
“Micchā-diṭṭhi Bho Gotama.”|| ||
[228] “Micchā-diṭṭhissa kho ahaṃ Lohikka dvinnaṃ gatīnā aññataraṃ gatiṃ vadāmi:|| Nirayaṃ vā tiracchāna-yoniṃ vā.”|| ||
11. Taṃ kim maññasi Lohikka,|| tanu rājā Pasenadi Kosalo Kāsi Kosalaṃ ajjhāvasatī” ti?
“Evaṃ bho Gotama.”|| ||
“Yo nu kho Lohikka evaṃ vadeyya:|| ||
‘Rājā Pasenadi Kosalo Kāsi Kosalaṃ ajjhā-vasati.|| ||
Yā Kāsi Kosalo samudaya-sañjāti,|| rājā’va taṃ Pasenadi Kosalo ekako paribhuñjeyya,|| na naaññesaṃ dadeyyā’ ti.|| ||
Evaṃ vādī so ye rājānaṃ Pasenadiṃ Kosalaṃ upajīvanti tumhe c’eva aññe ca,|| tesaṃ antarāya-karo vā hoti,|| no vā” ti?
“Antarāya-karo bho Gotama.”|| ||
“Antarāya-karo samāno hit-ā-nukampī vā|| tesaṃ hoti ahit-ā-nukampī vā” ti?
“Ahit-ā-nukampī bho Gotama.”|| ||
“Ahitānukampissa Lohikka mettaṃ vā|| tesu cittaṃ pacc’upaṭṭhītaṃ sapattakaṃ vā” ti?
“Sapattakaṃ bho Gotama.”|| ||
“Sapattake citte pacc’upaṭṭhīte micchā-diṭṭhi vā|| hoti sammā-diṭṭhi vā” ti?
Micchā-diṭṭhi bho Gotama.”|| ||
“Micchā-diṭṭhissa kho ahaṃ Lohikka dvinnaṃ gatīnaṃ aññataraṃ gatiṃ vadāmi|| Nirayaṃ vā tiracchāna-yoniṃ vā.
12. Iti kira ‘Lohikka yo evaṃ vadeyya:|| Lohikko brāhmaṇo Sālavatikaṃ ajjhā-vasati.|| ||
Yā sāla-vatikāya samudayañjāti,|| Lohikko’va taṃ brāhmaṇo ekako paribhuñjeyya,|| na ca aññesaṃ dadeyyā’ ti.|| ||
Evaṃ vādī so ye taṃ upajīvanti,|| tesaṃ antarāya-karo hoti.|| ||
Antarāya-karo samāno ahit-ā-nukampī hoti.|| ||
Ahitānukampissa sapattakaṃ cittaṃ pacc’upatthikaṃ hoti.|| ||
Sapattake citte pacc’upaṭṭhite micchā-diṭṭhī hoti.|| ||
Evam eva kho Lohikka yo evaṃ vadeyya:|| ||
“Idha samaṇo vā brahmaṇo vā|| kusalaṃ dhammaṃ adhigaccheyya,|| kusalaṃ dhammaṃ adhigantvā|| na parassa āroceyya.|| ||
Kiṃ hi paro parassa karissati?|| ||
Seyyathā pi nāma purāṇaṃ bandhanaṃ chinditvā aññaṃ navaṃ bandhanaṃ kareyya,|| evaṃ sampadam|| idaṃ pāpakaṃ lobha-dhammaṃ vadāmi.|| ||
[229] Kiṃ hi paro parassa karissatī” ti.|| ||
Evaṃ vādī so ye te kula-puttā Tathāgata-p-paveditaṃ Dhamma-Vinayaṃ āgamma eva-rūpaṃ uḷāraṃ visesaṃ adhigacchanti:|| sot’āpatti-phalam pi sacchi-karonti,|| Sakad-āgāmi-phalam pi sacchi-karonti,|| Anāgāmi-phalam pi sacchīkaronti,|| Arahattam pi sacchi-karonti,|| yecime dibbāgabbhā paripācenti dibbānaṃ bhavānaṃ abhinibbantiyā,|| tesaṃ antarāya-karo hoti.|| ||
Antarāya-karo samāno ahitānukampi hoti.|| ||
Ahitānukampissa sapattakaṃ cittaṃ pacc’upatthikaṃ hoti.|| ||
Sapattake citte pacc’upaṭṭhite micchā-diṭṭhi hoti.|| ||
Micchā-diṭṭhissa kho ahaṃ Lohikka dvinnaṃ gatīnaṃ aññataraṃ gatiṃ vadāmi|| Nirayaṃ vā tiracchāna-yoniṃ vā.
13. Iti kira Lohikka yo evaṃ vadeyya:|| rājā Pasenadi Kosalo Kāsi Kosalaṃ ajjhā-vasati.|| ||
Yā kāsi Kosale samudayañjāti,|| rājā’va taṃ Pasenadi Kosalo ekako paribhuñjeyya,|| na ca aññesaṃ dadeyyā’ ti.|| ||
Evaṃ vādī so ye rājānaṃ Pasenadiṃ Kosalaṃ upajīvanti tumhe c’eva aññe ca,|| tesaṃ antarāya-karo hoti.|| ||
Antarāya-karo samāno ahit-ā-nukampī [230] hoti.|| ||
Ahitānukampissa sapattakaṃ cittaṃ pacc’upatthikaṃ hoti.|| ||
Sapattake citte pacc’upaṭṭhite micchā-diṭṭhī hoti.|| ||
Evam eva kho Lohikka yo evaṃ vadeyya:|| ||
“Idha samaṇo vā brahmaṇo vā|| kusalaṃ dhammaṃ adhigaccheyya,|| kusalaṃ dhammaṃ adhigantvā|| na parassa āroceyya.|| ||
Kiṃ hi paro parassa karissati?|| ||
Seyyathā pi nāma purāṇaṃ bandhanaṃ chinditvā aññaṃ navaṃ bandhanaṃ kareyya,|| evaṃ sampadam idaṃ pāpakaṃ lobha-dhammaṃ vadāmi.|| ||
Kiṃ hi paro parassa karissatī” ti.|| ||
Evaṃ vādī so ye te kula-puttā Tathāgata-p-paveditaṃ Dhamma-Vinayaṃ āgamma eva-rūpaṃ uḷāraṃ visesaṃ adhigacchanti: sot’āpatti-phalam pi sacchi-karonti,|| Sakad-āgāmi-phalam pi sacchi-karonti,|| Anāgāmi-phalam pi sacchīkaronti,|| Arahattam pi sacchi-karonti,|| yecime dibbāgabbhā paripācenti dibbānaṃ bhavānaṃ abhinibbantiyā,|| tesaṃ antarāya-karo hoti.|| ||
Antarāya-karo samāno ahitānukampi hoti.|| ||
Ahitānukampissa sapattakaṃ cittaṃ pacc’upatthikaṃ hoti.|| ||
Sapattake citte pacc’upaṭṭhite micchā-diṭṭhi hoti.|| ||
Micchā-diṭṭhissa kho ahaṃ Lohikka dvinnaṃ gatīnaṃ aññataraṃ gatiṃ vadāmi Nirayaṃ vā tiracchāna-yoniṃ vā.
14. Tayo kho’me Lohikka satthāro|| ye loke vodanārahā,|| yo ca pan’eva-rūpe satthāro codeti,|| sā codanā bhūtā tacchā dhammikā anavajjā.|| ||
Katame tayo?|| ||
Idha Lohikka ekacco satthā|| yass’atthāya agārasmā anagāriyaṃ pabba-jito hoti,|| svāssa sāmaññattho ananuppatto hoti,|| so taṃ sāmaññ’atthaṃ ananupāpuṇitvā sāvakānaṃ dhammaṃ deseti:|| ||
‘Idaṃ vo hitāya|| idaṃ vo sukhāyā’ ti.|| ||
Tassa sāvakā na sussūsanti,|| na sotaṃ odahanti,|| na aññā-cittaṃ upaṭṭhapenti,|| vokkamma ca satthusāsanā vattanti.|| ||
So evam assa codetabbo:|| ||
“Āyasmā kho yass’atthāya agārasmā anagāriyaṃ pabba-jito,|| so te sāmaññattho ananuppatto.|| ||
Na tvaṃ sāmaññ’atthaṃ ananupāpuṇitvā sāvakānaṃ dhammaṃ desesi.|| ||
‘Idaṃ vo hitāya|| idaṃ vo sukhāyā’ ti.|| ||
Tassa te sāvakā na sussūsanti.|| ||
Na sotaṃ odahanti.|| ||
Na aññā-cittaṃ upaṭṭhapenti vokkamma ca satthusāsanā vattantī” ti.|| ||
Seyyathā pi nāma ossakkantiyā vā ussakkeyya1,|| parammukhiṃ vā āliṅgeyya,|| evaṃ sampadam idaṃ pāpakaṃ lobha-dhammaṃ vadāmi.|| ||
Kiṃ hi paro parassa karissati?”|| ||
Ayaṃ kho Lohikka paṭhamo satthā yo loke codanāraho,|| yo ca pan’eva-rūpaṃ satthāraṃ codeti,|| sā codanā bhūtā tacchā dhammikā anavajjā.
■
15. Puna ca paraṃ Lohikka idh’ekacco satthā yass’atthāya agārasmā anagāriyaṃ pabba-jito hoti,|| svāssa sāmaññattho ananuppatto hoti.|| ||
So taṃ sāmaññ’atthaṃ ananupāpuṇitvā sāvakānaṃ dhammaṃ deseti.|| ||
‘Idaṃ vo hitāya|| idaṃ vo sukhāyā’ ti.|| ||
Tassa te sāvakā sussūsanti,|| sotaṃ [231] odahanti,|| aññā-cittaṃ upaṭṭhapenti,|| na ca vokkamma satthusāsanā vattanti.|| ||
So evam assa codetabbo:|| ||
“Āyasmā kho yass’atthāya agārasmā anagāriyaṃ pabba-jito,|| so te sāmaññattho ananuppatto.|| ||
Taṃ tvaṃ sāmaññ’atthaṃ ananupāpuṇitvā sāvakānaṃ dhammaṃ desesi.|| ||
‘Idaṃ vo hitāya|| idaṃ vo sukhāyā’ ti.|| ||
Tassa te sāvakā sussūsanti,|| sotaṃ odahanti,|| aññā-cittaṃ upaṭṭhapenti,|| na ca vokkamma satthusāsanā vattanti.|| ||
Seyyathā pi nāma sakaṃ khettaṃ ohāya parakhettaṃ niḍḍāyitabbaṃ1 maññeyya,|| evaṃ sampadam idaṃ pāpakaṃ lobha-dhammaṃ vadāmi.|| ||
Kiṃ hi paro parassa karissatī” ti.|| ||
Ayaṃ kho Lohikka dutiyo satthā yo loke codanāraho,|| yo ca pan’eva-rūpaṃ satthāraṃ codeti,|| sā codanā bhūtā tacchā dhammikā anavajjā.
■
16. Puna ca paraṃ Lohikka idh’ekacco satthā yass’atthāya agārasmā anagāriyaṃ pabba-jito hoti,|| svāssa sāmaññattho ananuppatto hoti.|| ||
So taṃ sāmaññ’atthaṃ ananupāpuṇitvā sāvakānaṃ dhammaṃ deseti.|| ||
‘Idaṃ vo hitāya|| idaṃ vo sukhāyā’ ti.|| ||
Tassa te sāvakā sussūsanti,|| na sotaṃ odahanti,|| na aññā-cittaṃ upaṭṭhapenti,|| vokkamma ca satthusāsanā vattanti.|| ||
So evam assa codetabbo: “āyasmā kho yass’atthāya agārasmā anagāriyaṃ pabba-jito,|| so te sāmaññattho ananuppatto.|| ||
Taṃ tvaṃ sāmaññ’atthaṃ ananupāpuṇitvā sāvakānaṃ dhammaṃ desesi.|| ||
‘Idaṃ vo hitāya|| idaṃ vo sukhāyā’ ti.|| ||
Tassa te sāvakā na sussūsanti,|| na sotaṃ odahanti,|| na aññā-cittaṃ upaṭṭhapenti,|| vokkamma ca satthusāsanā vattanti.|| ||
Seyyathā pi nāma purāṇaṃ bandhanaṃ chinditvā aññaṃ navaṃ bandhanaṃ kareyya,|| evaṃ sampadam idaṃ pāpakaṃ lobha-dhammaṃ vadāmi.|| ||
Kiṃ hi paro parassa karissatī” ti.|| ||
Ayaṃ kho Lohikka tatiyo satthā yo loke codanāraho,|| yo ca pan’eva-rūpaṃ satthāraṃ codeti,|| sā codanā bhūtā tacchā dhammikā anavajjā.
[232] Ime kho Lohikka tayo satthāro ye loke codanārahā,|| yo ca pan’eva-rūpe satthāro codeti,|| sā codanā bhūtā tacchā dhammikā anavajjā” ti.
§
17. Evaṃ vutte Lohikko brāhmaṇo Bhagavantaṃ etad avoca:|| ||
“Atthi pana bho Gotama ko ci loke na codanāraho” ti?
“Atthi kho Lohikka satthā yo loke na codanāraho” ti.
“Katamo pana so bho Gotama satthā yo loke na codanāraho” ti?
§
“Idha Lohikka Tathāgato loke uppajjati|| arahaṃ,|| Sammā Sambuddho,|| vijjā-caraṇa-sampanno,|| Sugato,|| loka-vidū,|| anuttaro purisa-damma-sārathī,|| Satthā deva-manussānaṃ,|| Buddho,|| Bhagavā.|| ||
So imaṃ lokaṃ|| sa-devakaṃ|| sa-Mārakaṃ|| sa-brahmakaṃ|| sa-s-samaṇa-brāhmaṇiṃ pajaṃ|| sa-deva-manussaṃ|| sayaṃ abhiññā sacchi-katvā pavedeti.|| ||
So dhammaṃ deseti|| ādi kalyāṇaṃ|| majjhe kalyāṇaṃ|| pariyosāna-kalyāṇaṃ|| sātthaṃ savyañ janaṃ,|| kevala-paripuṇṇaṃ|| parisuddhaṃ Brahma-cariyaṃ pakāseti.|| ||
Taṃ dhammaṃ suṇāti gahapati vā|| gahapati-putto vā|| aññatarasmiṃ vā|| kule paccājāto.|| ||
So taṃ dhammaṃ sutvā Tathāgate saddhaṃ paṭilabhati.|| ||
So tena saddhā-paṭilābhena samannāgato iti paṭisañcikkhati:|| ||
‘Sambādho gharāvāso rajo-patho,|| abbhokāso pabbajjā.|| ||
Na-y-idaṃ sukaraṃ agāraṃ ajjhāvasatā ekanta-paripuṇṇaṃ ekanta-parisuddhaṃ saṅkha-likhitaṃ Brahma-cariyaṃ carituṃ.|| ||
Yan nūn-ā-haṃ kesa-massuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajeyyan’ ti.|| ||
So aparena samayena appaṃ vā bhoga-k-khandhaṃ pahāya mahantaṃ vā bhoga-k-khandhaṃ pahāya,|| appaṃ vā ñāti-parivaṭṭaṃ pahāya mahantaṃ vā ñāti-parivaṭṭaṃ pahāya,|| kesa-massuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajati.|| ||
So evaṃ pabba-jito samāno Pātimokkha-saṃvarat-saṃvuto viharati ācāra-gocara-sampanno aṇumattesu vajjesu bhaya-dassāvī.|| ||
Samādāya sikkhati sikkhā-padesu kāya-kamma-vacī-kammena samannāgato kusalena.|| ||
Parisuddhā-jīvo sīla-sampanno indriyesu gutta-dvāro bhojane matt’aññū sati-sampajaññena samannāgato santuṭṭho.|| ||
■
Kathañ ca Lohikka bhikkhu sīla-sampanno hoti?|| ||
Idha bhikkhu pāṇ-ā-tipātaṃ pahāya pāṇ-ā-tipātā paṭivirato hoti,|| nihita-daṇḍo|| nihita-sattho|| lajjī dayā-panno,|| sabba-pāṇa-bhūta-hit-ā-nukampī viharati.|| ||
■
Adinn’ādānaṃ pahāya|| adinn’ādānā paṭivirato hoti|| dinn’ādāyī dinna-pāṭikaṅkhī,|| athenena suci-bhūtena attanā virahati.|| ||
■
Abrahma-cariyaṃ pahāya|| brahma-cārī hoti|| ārā-cārī virato methunā gāma-dhammā.|| ||
■
Musā-vādaṃ pahāya|| musā-vādā paṭivirato hoti|| sacca-vādī|| sacca-sandho|| theto paccayiko avisaṃvādako lokassa.|| ||
■
Pisuṇa-vācaṃ pahāya|| pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti.|| ||
Ito sutvā na amutra akkhātā imesaṃ bhedāya,|| amutra vā sutvā na imesaṃ akkhātā amūsaṃ bhedāya.|| ||
Iti bhinnānaṃ vā|| sandhātā sahitānaṃ vā anuppadātā|| samagg’ārāmo|| samagga-rato|| samagga-nandī|| samagga-karaṇiṃ|| vācaṃ bhāsitā.|| ||
■
Pharusā-vācaṃ pahāya|| pharusāya vācāya paṭivirato hoti|| yā sā vācā neḷā|| kaṇṇa-sukhā|| pemanīyā|| hadayaṃ-gamā|| porī|| bahu-jana-kantā|| bahujāna-manāpā,|| tathā-rūpaṃ vācaṃ bhāsitā hoti.|| ||
■
Sampha-p-palāpaṃ pahāya|| sampha-p-palāpā paṭivirato hoti|| kāla-vādī|| bhūta-vādī|| attha-vādī|| dhamma-vādī|| vinaya-vādī,|| nidhāna-vatiṃ vācaṃ bhāsitā|| kālena sāpadesaṃ pariyanta-vatiṃ attha-sañhitaṃ.|| ||
■
Bīja-gāma-bhūta-gāma-samārambhā paṭivirato hoti.|| ||
Eka-bhatatiko hoti ratt’ūparato,|| virato vikāla-bhojanā.|| ||
Nacca-gīta-vādita-visūka-dassanā paṭivirato hoti.|| ||
Mālā-gandha-vilepana-dhāraṇa-maṇḍana-vibhusana-ṭ-ṭhānā paṭivirato hoti.|| ||
Uccā-sayana-mahā-sayanā paṭivirato hoti.|| ||
Jātarūpa-rajata-paṭi-g-gahaṇā paṭivirato hoti.|| ||
Āmaka-dhañña-paṭi-g-gahaṇā paṭivirato hoti.|| ||
Āmaka-maṃsa-paṭi-g-gahaṇā paṭivirato hoti.|| ||
Itthi-kumārika-paṭi-g-gahaṇā paṭivirato hoti.|| ||
Dāsi-dāsa-paṭi-g-gahaṇā paṭivirato hoti.|| ||
Aj-eḷaka-paṭi-g-gahaṇā paṭivirato hoti.|| ||
Kukkuṭa-sūkara-paṭi-g-gahaṇā paṭivirato hoti.|| ||
Hatthi-gavassa-vaḷavā-paṭi-g-gahaṇā paṭivirato hoti.|| ||
Khetta-vatthu-paṭi-g-gahaṇā paṭivirato hoti.|| ||
Dūteyya-paheṇa-gaman-ā-nuyogā paṭivirato hoti.|| ||
Kaya-vikkayā paṭivirato hoti.|| ||
Tulā-kūṭa-kaṃsa-kūṭa-māna-kūṭā paṭivirato hoti.|| ||
Ukkoṭana-vañcana-nikati-sāci-yogā paṭivirato hoti.|| ||
Chedana-vadha-bandhana-viparāmosa-ālopa-sahasākarā paṭivirato hoti.|| ||
§
Yathā vā pan’eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te eva-rūpaṃ bījagāma-bhūta-gāma-samārambhaṃ anuyuttā viharanti,|| seyyath’īdaṃ:|| ||
Mūla-bījaṃ,|| khandha-bījaṃ,|| phalu-bījaṃ,|| agga-bījaṃ,|| bija-bījam eva pañcamaṃ.|| ||
Iti eva-rūpā bījagāma-bhūta-gāma-samārambhā paṭivirato hoti.|| ||
■
Yathā vā pan’eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te eva-rūpaṃ sannidhi-kāra-paribhogaṃ anuyuttā viharanti,|| seyyath’īdaṃ:|| ||
Anna-sannidhiṃ,|| pāna-sannidhiṃ,|| vattha-sannidhiṃ,|| yāna-sannidhiṃ,|| sayana-sannidhiṃ,|| gandha-sannidhiṃ,|| āmisa-sannidhiṃ.|| ||
Iti vā iti eva-rūpā sannidhi-kāra-paribhogā paṭivirato hoti.|| ||
■
Yathā vā pan’eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te eva-rūpaṃ visuka-dassanaṃ anuyuttā viharanti,|| seyyath’īdaṃ:|| ||
Naccaṃ,|| gītaṃ,|| vāditaṃ,|| pekkhaṃ,|| akkhātaṃ,|| pāṇissaraṃ,|| vetālaṃ,|| kumbha-thūnaṃ,|| Sobha-nagarakaṃ,|| caṇḍālaṃ,|| vaṃsaṃ,|| dhopanaṃ,|| hatthi-yuddhaṃ,|| assa-yuddhaṃ,|| mahisa-yuddhaṃ,|| usabha-yuddhaṃ,|| aja-yuddhaṃ,|| meṇḍaka-yuddhaṃ,|| kukkuṭa-yuddhaṃ,|| vaṭṭaka-yuddhaṃ,|| daṇḍa-yuddhaṃ,|| muṭṭhi-yuddhaṃ,|| nibbuddhaṃ|| uyyodhikaṃ|| balaggaṃ|| senā-byūhaṃ|| aṇīka-dassanaṃ.|| ||
Iti vā iti eva-rūpā visūka-dassanā paṭivirato hoti.|| ||
■
Yathā vā pan’eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te eva-rūpaṃ jūta-p-pamāda-ṭ-ṭhān’ānuyogaṃ anuyuttā viharanti,|| seyyath’īdaṃ:|| ||
Aṭṭha-padaṃ,|| dasa-padaṃ,|| ākāsaṃ,|| parihāra-pathaṃ,|| sannikaṃ,|| khalikaṃ,|| ghaṭikaṃ,|| salāka-hatthaṃ,|| akkhaṃ,|| paṅgacīraṃ,|| vaṅkakaṃ,|| mokkha-cikaṃ,|| ciṅgulikaṃ,|| pattāḷhakaṃ,|| rathakaṃ,|| dhanukaṃ,|| akkharikaṃ,|| manesikaṃ,|| yathā-vajjaṃ.|| ||
Iti vā iti eva-rūpā jūta-ppamāda-ṭ-ṭhān’ānuyogā paṭivirato hoti.|| ||
■
Yathā vā pan’eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te eva-rūpaṃ uccā-sayana-mahā-sayanaṃ anuyuttā viharanti,|| seyyath’īdaṃ:|| ||
Āsandiṃ,|| pallaṅkaṃ,|| gonakaṃ,|| cittakaṃ,|| paṭikaṃ,|| paṭalikaṃ,|| tūlikaṃ,|| vikatikaṃ,|| udda-lomiṃ,|| ekanta-lomiṃ,|| kaṭṭhissaṃ,|| koseyyaṃ,|| kuttakaṃ,|| hatth’attharaṃ,|| ass’attharaṃ,|| rath’attharaṃ,|| ajina-p-paveṇiṃ,|| kādali-miga-pavara-pacc’attharaṇaṃ,|| sa-uttara-c-chadaṃ,|| ubhato-lohita-kūpadhānaṃ.|| ||
Iti vā iti eva-rūpā uccā-sayana-mahā-sayanā paṭivirato hoti.|| ||
■
Yathā vā pan’eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāti bhojanāni bhuñjitvā te eva-rūpaṃ maṇḍana-vibhusana-ṭ-ṭhān’ānuyogaṃ anuyuttā viharanti,|| seyyath’īdaṃ:|| ||
Ucchādanaṃ,|| parimaddanaṃ,|| nahāpanaṃ,|| sambāhanaṃ,|| ādāsaṃ,|| añjanaṃ,|| mālā-vilepanaṃ,|| mukkha-cuṇṇakaṃ,|| mukhale-panaṃ,|| hattha-bandhaṃ,|| sikhā-bandhaṃ,|| daṇḍakaṃ,|| nāḷikaṃ,|| khaggaṃ,|| chattaṃ,|| citrūpāhanaṃ,|| uṇahīsaṃ,|| maṇiṃ,|| vāla-vījaniṃ,|| odātāni,|| vatthāni,|| dīgha-dasāni.|| ||
Iti vā iti eva-rūpā maṇḍana-vibhusana-ṭ-ṭhān’ānuyogā paṭivirato hoti.|| ||
■
Yathā vā pan’eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāti bhojanāni bhuñjitvā te eva-rūpaṃ tiracchāna-kathaṃ anuyuttā viharanti,|| seyyath’īdaṃ:|| ||
Rāja-kathaṃ,|| cora-kathaṃ,|| mahāmatta-kathaṃ,|| senā-kathaṃ,|| bhaya-kathaṃ,|| yuddha-kathaṃ,|| anna-kathaṃ,|| pāna-kathaṃ,|| vattha-kathaṃ,|| sayana-kathaṃ,|| mālā-kathaṃ,|| gandha-kathaṃ,|| ñāti-kathaṃ,|| yāna-kathaṃ,|| gāma-kathaṃ,|| nigama-kathaṃ,|| nagara-kathaṃ,|| jana-pada-kathaṃ,|| itthi-kathaṃ,|| purisa-kathaṃ,|| kumāra-kathaṃ,|| kumāri-kathaṃ,|| sūra-kathaṃ,|| visikhā-kathaṃ,|| kumbha-ṭ-ṭhāna-kathaṃ,|| pubba-peta-kathaṃ,|| nānatta-kathaṃ,|| lok’akkhāyikaṃ,|| samudda-khāyikaṃ,|| iti-bhav-ā-bhava-kathaṃ.|| ||
Iti vā iti eva-rūpāya tiracchāna-kathāya paṭivirato hoti.|| ||
■
Yathā vā pan’eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te eva-rūpā viggāhika-kathaṃ anuyuttā viharanti,|| seyyath’īdaṃ:|| ||
‘Na tvaṃ imaṃ Dhamma-Vinayaṃ ājānāsi.|| ||
Ahaṃ imaṃ Dhamma-Vinayaṃ ājānāmi.|| ||
Kiṃ tvaṃ imaṃ Dhamma-Vinayaṃ ājānissasi?|| ||
Micchā-paṭipanno tvam asi.|| ||
Aham asmi sammā-paṭipanno|| — Sahitaṃ me, asahitaṃ te —|| pure vacanīyaṃ pacchā avaca.|| ||
Pacchā vacanīyaṃ pure avaca.|| ||
Aviciṇṇan te viparāvattaṃ —|| āropito te vādo.|| ||
Niggahīto tvam asi —|| cara vāda-p-pamokkhāya.|| ||
Nibbeṭhehi vā sace pahosī’ ti.|| ||
Iti vā iti eva-rūpāya viggahika-kathāya paṭivirato hoti.|| ||
■
Yathā vā pan’eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāti bhojanāni bhuñjitvā te eva-rūpaṃ dūteyya-pahiṇa-gamanānuyogaṃ anuyuttā viharanti,|| seyyath’īdaṃ:|| ||
Raññaṃ,|| rāja-mahāmattāṇaṃ,|| khattiyānaṃ,|| brāhmaṇānaṃ,|| gahapatikānaṃ,|| kumārānaṃ:|| ||
‘Idha gaccha.|| ||
Amutrā-gaccha.|| ||
Idaṃ hara.|| ||
Amutra idaṃ āharā’ ti.|| ||
Iti vā iti eva-rūpā dūteyya-pahiṇa-gaman-ā-nuyogā paṭivirato hoti.|| ||
■
Yathā vā pan’eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te kuhakā ca honti|| lapakā ca|| nemittikā ca|| nippesikā ca|| lābhena ca lābhaṃ nijigiṃsitāro.|| ||
Iti eva-rūpā kuhana-lapanā paṭivirato hoti.|| ||
§
Yathā vā pan’eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te eva-rūpāya tiracchāna-vijjāya|| micchā ājīvena|| jīvikaṃ kappenti,|| seyyath’īdaṃ:|| ||
Aṅgaṃ,|| nimittaṃ,|| uppātaṃ,|| supiṇaṃ,|| lakkhaṇaṃ,|| mūsika-c-chinnaṃ,|| aggi-homaṃ,|| dabbi-homaṃ,|| thusa-homaṃ,|| kaṇa-homaṃ,|| taṇḍula-homaṃ,|| sappi-homaṃ,|| tela-homaṃ,|| mukha-homaṃ,|| lohita-homaṃ,|| aṅga-vijjā,|| vatthu-vijjā,|| khatta-vijjā,|| siva-vijjā,|| bhūta-vijjā,|| bhuri-vijjā,|| ahi-vijjā,|| visa-vijjā,|| vicchika-vijjā,|| mūsika-vijjā,|| sakuṇa-vijjā,|| vāyasa-vijjā,|| pakkajjhānaṃ,|| sara-parittānaṃ,|| miga-cakkaṃ.|| ||
Iti vā iti eva-rūpāya tiracchāna-vijjāya micchājīvā paṭivirato hoti.|| ||
■
Yathā vā pan’eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te eva-rūpāya tiracchāna-vijjāya micchā ājīvena jīvikaṃ kappenti,|| seyyath’īdaṃ:|| ||
Maṇi-lakkhaṇaṃ,|| daṇḍa-lakkhaṇaṃ,|| vattha-lakkhaṇaṃ,|| asi-lakkhaṇaṃ,|| usu-lakkhaṇaṃ,|| dhanu-lakkhaṇaṃ,|| āyudha-lakkhaṇaṃ,|| itthi-lakkhaṇaṃ,|| purisa-lakkhaṇaṃ,|| kumāra-lakkhaṇaṃ,|| kumāri-lakkhaṇaṃ,|| dāsa-lakkhaṇaṃ,|| dāsi-lakkhaṇaṃ,|| hatthi-lakkhaṇaṃ,|| assa-lakkhaṇaṃ,|| mahisa-lakkhaṇaṃ,|| usabha-lakkhaṇaṃ,|| go-lakkhaṇaṃ,|| aja-lakkhaṇaṃ,|| meṇḍa-lakkhaṇaṃ,|| kukkuṭa-lakkhaṇaṃ,|| vaṭṭaka-lakkhaṇaṃ,|| godhā-lakkhaṇaṃ,|| kaṇṇikā-lakkhaṇaṃ,|| kacchapa-lakkhaṇaṃ,|| miga-lakkhaṇaṃ.|| ||
Iti vā iti eva-rūpāya tiracchāna-vijjāya micchājīvā paṭivirato hoti.|| ||
■
Yathā vā pan’eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te eva-rūpāya tiracchāna-vijjāya|| micchā ājīvena|| jīvikaṃ kappenti,|| seyyath’īdaṃ:|| ||
Raññaṃ niyyānaṃ bhavissati.|| ||
Raññaṃ aniyyānaṃ bhavissati.|| ||
Abbhantarānaṃ raññaṃ upayānaṃ bhavissati.|| ||
Bāhirānaṃ raññaṃ apayānaṃ bhavissati.|| ||
Bāhirānaṃ raññaṃ upayānaṃ bhavissati.|| ||
Abbhantarānaṃ raññaṃ apayānaṃ bhavissati.|| ||
Abbhantarānaṃ raññaṃ jayo bhavissati.|| ||
Bāhirānaṃ raññaṃ parājayo bhavissati.|| ||
Bāhirānaṃ raññaṃ jayo bhavissati.|| ||
Abbhantarānaṃ raññaṃ parājayo bhavissati.|| ||
Iti imassa jayo bhavissati.|| ||
Imassa parājayo bhavissati.|| ||
Iti vā iti eva-rūpāya tiracchāna-vijjāya micchājīvā paṭivirato hoti.|| ||
■
Yathā vā pan’eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te eva-rūpāya tiracchāna-vijjāya|| micchā ājīvena|| jīvikaṃ kappenti|| seyyath’īdaṃ:|| ||
Canda-g-gāho bhavissati.|| ||
Suriya-g-gāho bhavissati.|| ||
Nakkhatta-g-gāho bhavissati.|| ||
Candima-suriyānaṃ patha-gamanaṃ bhavissati.|| ||
Candima-suriyānaṃ uppatha-gamanaṃ bhavissati.|| ||
Nakkhattāṇaṃ patha-gamanaṃ bhavissati.|| ||
Nakkhattāṇaṃ uppatha-gamanaṃ bhavissati.|| ||
Ukkā-pāto bhavissati.|| ||
Disā-ḍāho bhavissati.|| ||
Bhūmi-cālo bhavissati.|| ||
Deva-dundubhi bhavissati.|| ||
Candima-suriya-nakkhattāṇaṃ|| uggamanaṃ|| ogamanaṃ|| saṅkilesaṃ|| vodānaṃ bhavissati.|| ||
Evaṃ-vipāko canda-g-gāho bhavissati.|| ||
Evaṃ-vipāko suriya-g-gāho bhavissati.|| ||
Evaṃ-vipāko nakkhatta-g-gāho bhavissati.|| ||
Evaṃ-vipākaṃ candima-suriyānaṃ patha-gamanaṃ bhavissati.|| ||
Evaṃ-vipākaṃ candima-suriyānaṃ uppatha-gamanaṃ bhavissati.|| ||
Evaṃ vipākaṃ nakkhattāṇaṃ patha-gamanaṃ bhavissati.|| ||
Evaṃ-vipākaṃ nakkhattāṇaṃ uppatha-gamanaṃ bhavissati.|| ||
Evaṃ-vipāko ukkā-pāto bhavissati.|| ||
Evaṃ-vipāko disā-ḍāho bhavissati.|| ||
Evaṃ-vipāko bhūmi-cālo bhavissati.|| ||
Evaṃ-vipāko deva-dundūbhi bhavissati.|| ||
Evaṃ-vipākaṃ candima-suriya-nakkhattāṇaṃ uggamanaṃ ogamanaṃ saṅkilesaṃ vodānaṃ bhavissati.’|| ||
Iti vā eva-rūpāya tiracchāna-vijjāya micchājīvā paṭivirato hoti.|| ||
■
Yathā vā pan’eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te eva-rūpāya tiracchāna-vijjāya|| micchā ājīvena|| jīvikaṃ kappenti —|| seyyath’īdaṃ:|| ||
Su-b-buṭṭhikā bhavissati.|| ||
Du-b-buṭṭhikā bhavissati,|| subhikkhaṃ bhavissati.|| ||
Du-b-bhikkhaṃ bhavissati.|| ||
Khemaṃ bhavissati.|| ||
Bhayaṃ bhavissati.|| ||
Rogo bhavissati.|| ||
Ārogyaṃ bhavissati.|| ||
Muddā,|| gaṇanā,|| saṅkhānaṃ,|| kāveyyaṃ,|| lokāyataṃ.
Iti vā iti eva-rūpāya tiracchāna-vijjāya micchā ājīvena paṭivirato hoti.|| ||
■
Yathā pana pan’eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te eva-rūpāya tiracchāna-vijjāya|| micchā ājīvena|| jīvikaṃ kappenti —|| seyyath’īdaṃ:|| ||
Āvāhanaṃ,|| vivāhanaṃ,|| saṃvadanaṃ,|| vivadanaṃ,|| saṅkiraṇaṃ,|| vikiraṇaṃ,|| subhaga-karaṇaṃ,|| dubbhaga-karaṇaṃ,|| viruddha-gabbha-karaṇaṃ,|| jivhā-nittha-d-danaṃ,|| hanu-saṃhananaṃ,|| hatth-ā-bhijappanaṃ,|| kaṇṇa-jappanaṃ,|| ādāsa-pañhaṃ,|| kumāri-pañhaṃ,|| deva-pañhaṃ,|| ādicc’upaṭṭhānaṃ,|| mahat’upaṭṭhānaṃ,|| abbhujjalanaṃ,|| Sir’avhāyanaṃ.|| ||
Iti vā iti eva-rūpāya tiracchāna-vijjāya micchājīvā paṭivirato hoti.|| ||
■
Yathā vā pan’eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te eva-rūpāya tiracchāna-vijjāya|| micchā ājīvena|| jīvikaṃ kappenti —|| seyyath’īdaṃ:|| ||
Santi-kammaṃ,|| paṇidhi-kammaṃ,|| bhūta-kammaṃ,|| bhūri-kammaṃ,|| vassa-kammaṃ,|| vossa-kammaṃ,|| vatthu-kammaṃ,|| vatthu-parikiraṇaṃ,|| ācamanaṃ,|| nahāpanaṃ,|| juhanaṃ,|| vamanaṃ,|| virecanaṃ,|| uddha-virecanaṃ,|| adho-virecanaṃ,|| sīsa-virecanaṃ,|| kaṇṇa-telaṃ,|| netta-tappanaṃ,|| natthu-kammaṃ,|| añjanaṃ,|| paccañjanaṃ,|| sālākiyaṃ,|| salla-kattikaṃ,|| dāraka-tikicchā mūla-bhesajjānaṃ,|| anuppadānaṃ,|| osadhīnaṃ,|| paṭimokkho.|| ||
Iti vā iti eva-rūpāya tiracchāna-vijjāya micchājīvā paṭivirato hoti.|| ||
■
Sa kho so Lohikka bhikkhu|| evaṃ sīla-sampanno|| na kuto ci bhayaṃ samanupassati|| yad idaṃ sīla-saṃvaratto.|| ||
Seyyathā pi Lohikka khattiyo muddhā-vasitto nihata-paccāmitto|| na kuto ci bhayaṃ samanupassati|| yad idaṃ pacca-t-thikato.|| ||
Evam eva kho Lohikka bhikkhu|| evaṃ sīla-sampanno|| na kuto ci bhayaṃ samanupassati|| yad idaṃ sīla-saṃvaratto.|| ||
So iminā ariyena sīla-k-khandhena samannāgato ajjhattaṃ anavajja-sukhaṃ paṭisaṃvedeti.|| ||
Evaṃ kho Lohikka bhikkhu sīla-sampanno hoti.|| ||
Yasmiṃ kho Lohikka satthari sāvako uḷāraṃ visesaṃ adhigacchati|| ayam pi kho Lohikka satthā yo loke|| na codanāraho.|| ||
Yo ca pan’eva-rūpaṃ satthāraṃ codeti,|| sā codanā abhūtā atacchā adhammikā sāvajjā.
§
Kathañ ca Lohikka bhikkhu indriyesu gutta-dvāro hoti?|| ||
Idha Lohikka bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā|| na nimitta-g-gāhī hoti|| n-ā-nu-vyañjana-g-gāhī.|| ||
Yatvādhi-karaṇam enaṃ cakkhu’ndriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ|| abhijjhā-domanassā|| pāpakā|| akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ|| tassa saṃvarāya paṭipajjati,|| rakkhati cakkhu’ndriyaṃ|| cakkhu’ndriye saṃvaratṃ āpajjati.|| ||
■
Sotena saddaṃ sutvā|| na nimitta-g-gāhī hoti|| n-ā-nu-vyañjana-g-gāhī.|| ||
Yatvādhi-karaṇam enaṃ sot’indriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhā-domanassā|| pāpakā|| akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ|| tassa saṃvarāya paṭipajjati,|| rakkhati cakkhu’ndriyaṃ|| cakkhu’ndriye saṃvaratṃ āpajjati.|| ||
■
Ghāṇena gandhaṃ ghāyitvā|| na nimitta-g-gāhī hoti|| n-ā-nu-vyañjana-g-gāhī.|| ||
Yatvādhi-karaṇam enaṃ ghān’indriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhā-domanassā|| pāpakā|| akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ|| tassa saṃvarāya paṭipajjati,|| rakkhati ghān’indriyaṃ|| ghān’indriye saṃvaratṃ āpajjati.|| ||
■
Jivhāya rasaṃ sāyitvā|| na nimitta-g-gāhī hoti|| n-ā-nu-vyañjana-g-gāhī.|| ||
Yatvādhi-karaṇam enaṃ jivh’indriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhā-domanassā|| pāpakā|| akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ|| tassa saṃvarāya paṭipajjati,|| rakkhati jivh’indriyaṃ|| jivh’indriya saṃvaratṃ āpajjati.|| ||
■
Kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā|| na nimitta-g-gāhī hoti|| n-ā-nu-vyañjana-g-gāhī.|| ||
Yatvādhi-karaṇam enaṃ kāy’indriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhā-domanassā|| pāpakā|| akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ|| tassa saṃvarāya paṭipajjati,|| rakkhati kāy’indriyaṃ|| kāy’indriye saṃvaratṃ āpajjati.|| ||
■
Manasā dhammaṃ viññāya|| na nimitta-g-gāhī hoti|| n-ā-nu-vyañjana-g-gāhī.|| ||
Yatvādhi-karaṇam enaṃ man’indriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhā-domanassā|| pāpakā|| akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ|| tassa saṃvarāya paṭipajjati,|| rakkhati man’indriyaṃ|| man’indriye saṃvaratṃ āpajjati.|| ||
So iminā ariyena indriya-saṃvarena samannāgato ajjhattaṃ avyāseka-sukhaṃ paṭisaṃvedeti.|| ||
Evaṃ kho Lohikka bhikkhu indriyesu gutta-dvāro hoti.|| ||
Yasmiṃ kho Lohikka satthari sāvako uḷāraṃ visesaṃ adhigacchati|| ayam pi kho Lohikka satthā yo loke|| na codanāraho.|| ||
Yo ca pan’eva-rūpaṃ satthāraṃ codeti,|| sā codanā abhūtā atacchā adhammikā sāvajjā.
§
Kathañ ca Lohikka bhikkhu sati-sampajaññena samannāgato hoti?|| ||
Idha Lohikka bhikkhu abhikkante paṭikkante sampajāna-kārī hoti.|| ||
Alokite vilokite sampajāna-kārī hoti.|| ||
Samiñjite pasārite sampajāna-kārī hoti.|| ||
Saṅghāṭi-patta-cīvara-dhāraṇe sampajāna-kārī hoti.|| ||
Asite pīte khāyite sāyite sampajāna-kārī hoti.|| ||
Uccāra-passāva-kamme sampajāna-kārī hoti.|| ||
Gate ṭhite nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhī-bhāve sampajāna-kārī hoti.|| ||
Evaṃ kho Lohikka bhikkhu sati-sampajaññena samannāgato hoti.|| ||
Yasmiṃ kho Lohikka satthari sāvako uḷāraṃ visesaṃ adhigacchati|| ayam pi kho Lohikka satthā yo loke|| na codanāraho.|| ||
Yo ca pan’eva-rūpaṃ satthāraṃ codeti,|| sā codanā abhūtā atacchā adhammikā sāvajjā.
§
Kathañ ca Lohikka bhikkhu santuṭṭho hoti?|| ||
Idha mahā-rāja bhikkhu santuṭṭho hoti|| kāya-parihāriyena cīvarena|| kucchi-parihāriyena piṇḍa-pātena,|| so yena yen’eva pakkamati samādāy’eva pakkamati.|| ||
Seyyathā pi Lohikka pakkhī sakuṇo|| yena yen’eva ḍeti sa-patta-bhāro va ḍeti,|| evam eva kho Lohikka bhikkhu santuṭṭho hoti|| kāya-parihāriyena cīvarena kucchi-parihāriyena piṇḍ-apātena,|| so yena yen’eva pakkamati samādāyeva pakkamati.|| ||
Evaṃ kho Lohikka bhikkhu santuṭṭho hoti.|| ||
Yasmiṃ kho Lohikka satthari sāvako uḷāraṃ visesaṃ adhigacchati|| ayam pi kho Lohikka satthā yo loke|| na codanāraho.|| ||
Yo ca pan’eva-rūpaṃ satthāraṃ codeti,|| sā codanā abhūtā atacchā adhammikā sāvajjā.
§
So iminā ca ariyena sīla-k-khandhena samannāgato,|| iminā ca ariyena indriya-saṃvarena samannāgato,|| iminā ca ariyena sati-sampajaññena samannāgato,|| imāya ca ariyāya santuṭṭhiyā samannāgato,|| vivittaṃ sen’āsanaṃ bhajati,|| araññaṃ rukkha-mūlaṃ pabbataṃ kandaraṃ giri-guhaṃ susānaṃ vana-patthaṃ abbhokāsaṃ palāla-puñjaṃ.|| ||
So pacchā-bhattaṃ piṇḍa-pāta-paṭikkanto nisīdati pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇīdhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭha-petvā.|| ||
■
So abhijjhaṃ loke pahāya|| vigat-ā-bhijjhena cetasā viharati,|| abhijjhāya cittaṃ parisodheti.|| ||
■
Vyāpāda-padosaṃ pahāya|| avyāpanna-citto viharati,|| sabba-pāṇa-bhūta-hitānukampi,|| vyāpāda-padosā cittaṃ parisodheti.|| ||
■
Thina-middhaṃ pahāya|| vigata-thina-middho viharati,|| āloka-saññī sato sampajāno,|| thina-middhā cittaṃ parisodheti.|| ||
■
Uddhacca-kukkuccaṃ pahāya anuddhato viharati,|| ajjhattaṃ vūpasanna-citto,|| uddhacca-kukkuccā cittaṃ parisodheti.|| ||
■
Vici-kicchaṃ pahāya|| tiṇṇa-vici-kiccho viharati,|| akathaṃ-kathī kusalesu dhammesu,|| vicikicchāya cittaṃ parisodheti.|| ||
■
Seyyathā pi Lohikka puriso iṇaṃ ādāya kammante payojeyya,|| tassa te kammantā samijjheyyuṃ,|| so yāni ca porāṇāni iṇa-mūlāni|| tāni ca vyantī-kareyya,|| siyā c’assa uttariṃ avasiṭṭhaṃ dārabharaṇāya.|| ||
Tassa evam assa:|| ||
“Ahaṃ kho pubbe iṇaṃ ādāya kammante payojesiṃ.|| ||
Tassa me te kammantā samijjhiṃsu.|| ||
So’haṃ yāni ca poraṇāni iṇa-mūlāni|| tāni ca vyanti akāsiṃ,|| atthi ca me uttariṃ avasiṭṭhaṃ dārabharaṇāyā” ti.|| ||
So tato-nidānaṃ labhetha pāmujjaṃ,|| adhigacche somanassaṃ.|| ||
■
Seyyathā pi Lohikka puriso ābādhiko assa dukkhito bāḷha-gilāno,|| bhattaṃ c’assa na c-chādeyya,|| na c’assa kāye balamattā.|| ||
So aparena samayena tamhā ābādhā mucceyya,|| bhattañ c’assa chādeyya,|| siyā c’assa kāye balamattā.|| ||
Tassa evam assa:|| ||
“Ahaṃ kho pubbe ābādhiko ahosiṃ dukkhito bāḷha-gilāno,|| bhattaṃ ca me na c-chādesi,|| na ca me āsi kāye balamattā.|| ||
So’mhi etarahi tamhā ābādhā mutto bhattañ ca me chādeti.|| ||
Atthi ca kāye balamattā” ti.|| ||
So tato-nidānaṃ labhetha pāmujjaṃ,|| adhigacche somanassaṃ.|| ||
■
Seyyathā pi Lohikka puriso bandhanāgāre baddho assa.|| ||
So aparena samayena tamhā bandhanā mucceyya sotthinā avyayena,|| na c’assa kiñ ci bhogānaṃ vayo.|| ||
Tassa evam assa:|| ||
“Ahaṃ kho pubbe bandhanāgāre baddho ahosiṃ,|| so’mhi etarahi tamhā bandhanā mutto sotthinā avyayena,|| n’atthi ca me kiñ ci bhogānaṃ vayo” ti.|| ||
So tato-nidānaṃ labhetha pāmujjaṃ,|| adhigacche somanassaṃ.|| ||
■
Seyyathā pi Lohikka puriso dāso assa anatta-dhīno parādhīno|| na yena kāmaṅ gamo.|| ||
So aparena samayena tamhā dāsavyā mucceyya attādhīno aparādhīno bhujisso|| yena kāmaṅ gamo.|| ||
Tassa evam assa:|| ||
“Ahaṃ kho pubbe dāso ahosiṃ anattādhīno parādhīno|| na yena kāmaṅ gamo,|| so’mhi etarahi tamhā dāsavyā mutto attādhīno aparādhīno bhujisso|| yena kāmaṅ gamo” ti.|| ||
So tato-nidānaṃ labhetha pāmojjaṃ,|| adhigacche somanassaṃ.|| ||
■
Seyyathā pi Lohikka puriso sadhano sabhogo kantāraddhāna-maggaṃ paṭipajjeyya dubbhikkhaṃ sappaṭi-bhayaṃ.|| ||
So aparena samayena taṃ kantāraṃ nitthareyya,|| sotthinā gāmantaṃ anupāpuṇeyya khemaṃ appaṭibhayaṃ.|| ||
Tassa evam assa:|| ||
“Ahaṃ kho pubbe sadhano sabhogo kantāraddhāna-maggaṃ paṭipajjiṃ dubbhikkhaṃ sappaṭi-bhayaṃ.|| ||
So’mhi etarahi taṃ kantāraṃ nitthiṇṇo,|| sotthinā gāmantaṃ anuppatto khemaṃ appaṭibhayan” ti.|| ||
So tato-nidānaṃ labhetha pāmojjaṃ adhigacche somanassaṃ.|| ||
Evam eva kho Lohikka bhikkhu,|| yathā iṇaṃ,|| yathā rogaṃ,|| yathā bandhanāgāraṃ,|| yathā dāsavyaṃ,|| yathā kantāraddhāna-maggaṃ,|| ime pañca nīvaraṇe appahīṇe attani samanupassati.|| ||
■
Seyyathā pi Lohikka ānaṇyaṃ,|| yathā ārogyaṃ,|| yathā bandhanā mokkhaṃ,|| yathā bhujissaṃ|| yathā khemanta-bhūmiṃ|| evam eva kho Lohikka bhikkhu|| ime pañca nīvaraṇe pahīṇe attani samanupassati.|| ||
Tass’ime pañca nīvaraṇe pahīṇe attani samanupassato pāmojjaṃ jāyati,|| pamuditassa pīti jāyati,|| pīti-manassa kāyo passambhati,|| pa-s-saddha-kāyo sukhaṃ vedeti,|| sukhino cittaṃ samādhiyati.|| ||
Yasmiṃ kho Lohikka satthari sāvako uḷāraṃ visesaṃ adhigacchati|| ayam pi kho Lohikka satthā yo loke|| na codanāraho.|| ||
Yo ca pan’eva-rūpaṃ satthāraṃ codeti,|| sā codanā abhūtā atacchā adhammikā sāvajjā.
§
So vivicc’eva kāmehi|| vivicca akusalehi kammehi|| sa-vitakkaṃ sa-vicāraṃ|| viveka-jaṃ pīti-sukhaṃ|| paṭhama-j-jhānaṃ upasampajja viharati.|| ||
So imam eva kāyaṃ viveka-jena pīti-sukhena|| abhisandeti|| parisandeti|| paripūreti|| parippharati.|| ||
N’āssa kiñci sabbā-vato kāyassa viveka-jena pīti-sukhena apphuṭaṃ hoti.|| ||
Seyyathā pi Lohikka dakkho nahāpako vā|| nahāpakantevāsī vā|| kaṃsa-thāle nahānīya-cuṇṇāni ākiritvā udakena paripphosakaṃ paripphosakaṃ sanneyya,|| sā’ssa nahānīya-piṇḍi|| sinehānugatā|| sineha-paretā|| santara-bāhirā phuṭā sinehena|| na ca paggharaṇīi; evam eva kho Lohikka bhikkhu imam eva kāyaṃ viveka-jena pīti-sukhena abhisandeti parisandeti paripūreti parippharati.|| ||
N’āssa kiñci sabbā-vato kāyassa viveka-jena pīti-sukhena apphuṭaṃ hoti.|| ||
■
Puna ca paraṃ Lohikka bhikkhu vitakka-vicārānaṃ vūpasamā|| ajjhattaṃ sampasādanaṃ|| cetaso ekodi-bhāvaṃ|| avitakkaṃ avicāraṃ|| samādhi-jaṃ pīti-sukhaṃ|| dutiya-j-jhānaṃ upasampajja viharati.|| ||
So imam eva kāyaṃ samādhi-jaṃ pīti-sukhena|| abhisandeti|| parisandeti|| paripūreti|| parippharati.|| ||
Nāssa kiñci sabbā-vato kāyassa samādhi-jaṃ pīti-sukhena apphutaṃ hoti.|| ||
Seyyathā pi Lohikka udaka-rahado ubbhidodako,|| tassa nev’assa puratthimāya disāya udakassa āya-mukhaṃ,|| na dakkhiṇāya disāya udakassa āya-mukhaṃ,|| na pacchi-māya disāya udakassa āya-mukhaṃ,|| na uttarāya disāya udakassa āya-mukhaṃ,|| devo ca na kālena kālaṃ sammā dhāraṃ anupaveccheyya,|| atha kho tamhā ca udaka-rahadā sītā vāridhārā ubbhijjitvā tam eva udaka-rahadaṃ sītena vārinā abhisandeyya parisandeyya paripūreyya paripphareyya,|| nāssa kiñci sabbā-vato udaka-rahadassa vārinā sītena apphuṭaṃ assa -|| ||
Evam eva kho Lohikka bhikkhu|| imam eva kāyaṃ samādhijena pīti-sukhena|| abhisandeti|| parisandeti|| paripūreti|| parippharati.|| ||
Nāssa kiñci sabbā-vato kāyassa samādhi-jaṃ pīti-sukhena apphuṭaṃ hoti.
■
Puna ca paraṃ Lohikka bhikkhu pītiyā ca virāgā|| upekkhako ca viharati|| sato sampajāno|| sukhañ ca kāyena paṭisaṃvedeti|| yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti:|| ||
‘Upekkhako satimā sukha-vihārī’ ti||
Tatiyaṃ-jhānaṃ upasampajja viharati.|| ||
So imam eva kāyaṃ nippītikena-sukhena|| abhisandeti|| parisandeti|| paripūreti|| parippharati.|| ||
Nāssa kiñci sabbā-vato kāyassa nippītikena sukhena apphutaṃ hoti.|| ||
Seyyathā pi Lohikka|| uppaliniyaṃ vā|| paduminiyaṃ vā|| puṇḍarīkiniyaṃ vā|| appekaccāni uppalāni vā|| padumāni vā|| puṇḍarīkāni vā|| udake jātāni|| udake saṃvyūḷhāni|| udakānuggatāni|| anto-nimuggā-posīni tāni|| yāva caggā|| yāva ca mūlā|| sītena vārinā abhisannāni,|| parisannāni,|| paripūrāni,|| paripphuṭāni.|| ||
Nāssa kiñci sabbā-vato kāyassa nippītikena sukhena apphutaṃ hoti.
Evam eva kho Lohikka bhikkhu imam eva kāyaṃ nippītikena sukhena|| abhisandeti|| parisandeti|| paripūreti|| parippharati|| nāssa kiñci sabbā-vato kāyassa nippītikena sukhena apphuṭaṃ hoti.
■
Puna ca paraṃ Lohikka bhikkhu|| sukhassa ca pahānā|| dukkhassa ca pahānā|| pubb’eva somanassa-domanassānaṃ attha-gamā|| adukkha-m-asukhaṃ|| upekkhā-sati-pārisuddhiṃ|| catutthaṃ-jhānaṃ upasampajja viharati.|| ||
So imam eva kāyaṃ nippītikena-sukhena|| abhisandeti|| parisandeti|| paripūreti|| parippharati.|| ||
Nāssa kiñci sabbā-vato kāyassa nippītikena sukhena apphutaṃ hoti.|| ||
Seyyathā pi Lohikka puriso odātena vatthena sasīsaṃ pārupitvā nisinno assa,|| nāssa kiñci sabbā-vato kāyassa odātena vatthena apphuṭaṃ assa.|| ||
Evam eva kho Lohikka bhikkhu imam eva kāyaṃ parisuddhena cetasā pariyodātena pharitvā nisinno hoti.|| ||
Nāssa kiñci sabbā-vato kāyassa parisuddhena cetasā pariyodātena apphuṭaṃ hoti.
Yasmiṃ kho Lohikka satthari sāvako uḷāraṃ visesaṃ adhigacchati|| ayam pi kho Lohikka satthā yo loke|| na codanāraho.|| ||
Yo ca pan’eva-rūpaṃ satthāraṃ codeti,|| sā codanā abhūtā atacchā adhammikā sāvajjā.
■
Puna ca paraṃ Lohikka bhikkhu evaṃ samāhite citte parisuddhe|| pariyodāte|| an-aṅgaṇe vigatupakkilese mudu-bhūte kammaniye ṭhite ānejjappatte|| ñāṇa-dassanāya cittaṃ abhinīharati abhininnāmeti.|| ||
So evaṃ pajānāti:|| ||
“Ayaṃ kho me kāyo rūpī cātum-mahā-bhūtiko mātā-pettika-sambhavo odana-kummāsūpacayo anicc-ucchādana-parimaddana-bhedana-viddhaṃsana-dhammo.|| ||
Idaṃ ca pana me viññāṇaṃ ettha sitaṃ ettha paṭibaddhan’ ti.|| ||
Evam eva kho Lohikka bhikkhu evaṃ samāhite citte|| parisuddhe|| pariyodāte|| an-aṅgaṇe vigat’ūpakkilese mudu-bhūte kammaniye ṭhite ānejjappatte āsavānaṃ khaya-ñāṇāya cittaṃ abhinīharati abhininnāmeti.|| ||
So ‘idaṃ dukkhan’ ti yathā-bhūtaṃ pajānāti.|| ||
‘Ayaṃ dukkha-samudayo’ ti yathā-bhūtaṃ pajānāti.|| ||
‘Ayaṃ dukkha-nirodho’ ti yathā-bhūtaṃ pajānāti.|| ||
‘Ayaṃ dukkha-nirodh-agāminī paṭipadā’ ti yathā-bhūtaṃ pajānāti.|| ||
‘Ime āsavā’ ti yathā-bhūtaṃ pajānāti.|| ||
‘Ayaṃ āsavā-samudayo’ ti yathā-bhūtaṃ pajānāti.|| ||
‘Ayaṃ āsava-nirodho’ ti yathā-bhūtaṃ pajānāti.|| ||
‘Ayaṃ āsava-nirodha-gāminī paṭipadā’ ti yathā-bhūtaṃ pajānāti.|| ||
Tassa evaṃ jānato evaṃ passato kām’āsavā pi cittaṃ vimuccati.|| ||
‘Bhav’āsavā’ pi cittaṃ vimuccati.|| ||
‘Avijj’āsavā’ pi cittaṃ vimuccati.|| ||
Vimuttasmiṃ vimuttam iti ñāṇaṃ hoti.|| ||
‘Khīṇā jāti,|| vusitaṃ Brahma-cariyaṃ,|| kataṃ karaṇīyaṃ,|| nāparaṃ itthattayā’ ti pajānāti.|| ||
Seyyathā pi Lohikka pabbata-saṃkhepe udaka-rahado accho vi-p-pasanno anāvilo,|| tattha cakkhumā puriso tīre ṭ-tito passeyya|| sippi-sambukam pi|| sakkhara-kaṭhalam pi|| maccha-gumbam pi|| carantam pi|| tiṭṭhantam pi.|| ||
Tassa evam assa:|| ||
Ayaṃ kho udaka-rahado accho vi-p-pasanno anāvilo, tatr’ime sippi-sambukam pi sakkhara-kaṭhalam pi maccha-gumbam pi carantam pi tiṭṭhantam pi.|| ||
Evam eva kho āavuso bhikkhu samāhite citte parisuddhe pariyodāte an-aṅgaṇe vigat’ūpakkilese mudu-bhūte kammaniye ṭhite ānejjappatte āsavānaṃ khaya-ñāṇāya cittaṃ abhinīharati abhininnāmeti.|| ||
So ‘idaṃ dukkhan’ ti yathā-bhūtaṃ pajānāti.|| ||
‘Ayaṃ dukkha-samudayo’ ti yathā-bhūtaṃ pajānāti.|| ||
‘Ayaṃ dukkha-nirodho’ ti yathā-bhūtaṃ pajānāti.|| ||
‘Ayaṃ dukkha-nirodh-agāminī paṭipadā’ ti yathā-bhūtaṃ pajānāti.|| ||
‘Ime āsavā’ ti yathā-bhūtaṃ pajānāti.|| ||
‘Ayaṃ āsavā-samudayo’ ti yathā-bhūtaṃ pajānāti.|| ||
‘Ayaṃ āsava-nirodho’ ti yathā-bhūtaṃ pajānāti.|| ||
‘Ayaṃ āsava-nirodha-gāminī paṭipadā’ ti yathā-bhūtaṃ pajānāti.|| ||
Tassa evaṃ jānato evaṃ passato kām’āsavā pi cittaṃ vimuccati.|| ||
Bhav’āsavā pi cittaṃ vimuccati.|| ||
Avijj’āsavā pi cittaṃ vimuccati.|| ||
Vimuttasmiṃ vimuttam iti ñāṇaṃ hoti.|| ||
‘Khīṇā jāti,|| vusitaṃ Brahma-cariyaṃ,|| kataṃ karaṇīyaṃ,|| nāparaṃ itthattayā’ ti pajānāti.|| ||
Yasmiṃ kho Lohikka satthari sāvako uḷāraṃ visesaṃ adhigacchati|| ayam pi kho Lohikka satthā yo loke|| na codanāraho.|| ||
Yo ca pan’eva-rūpaṃ satthāraṃ codeti,|| sā codanā abhūtā atacchā adhammikā sāvajjā.
96. Yasmiṃ kho Lohikka satthari sāvako uḷāraṃ visesaṃ adhigacchati ayam pi kho Lohikka satthā yo [234] loke na codanāraho yo ca pan’eva-rūpaṃ satthāraṃ codeti,|| sā codanā abhūtā atacchā adhammikā sāvajjā.”
97. Evaṃ vutte Lohikko brāhmaṇo Bhagavantaṃ etad avoca:|| ||
“Seyyathā pi bho Gotama puriso purisaṃ narakappapātaṃ papatantaṃ kesesu gahetvā uddharitvā thale patiṭṭhāpeyya,|| evamevāhaṃ bhotā Gotamena narakappapātaṃ papatanto uddharitvā thale patiṭṭhāpito.|| ||
Abhikkantaṃ bho Gotama.|| ||
Abhikkantaṃ bho Gotama.|| ||
Seyyathā pi bho Gotama nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya paṭi-c-channaṃ vā vivareyya mūḷhassa vā Maggaṃ ācikkheyya andha-kāre vā tela-pajjotaṃ dhāreyya cakkhu-manto rūpāni dakkhintīti,|| evam eva bhotā Gotamena aneka-pariyāyena dhammo pakāsito.|| ||
Es’āhaṃ bhavantaṃ Gotamaṃ saraṇaṃ gacchāmi Dhammañ ca bhikkhu-saṅghañ ca.|| ||
Upāsakaṃ maṃ bhavaṃ Gotamo dhāretu ajja-t-agge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gatanti.
Lohikka Suttaṃ

Mốc I : Hoàn cảnh trước khi Phật ra đời
Mốc II : Sự kiện Phật đản sanh
Mốc III: Giai đoạn tuổi thơ của Bồ tát Tất Đạt Đa
Mốc IV : Giai đoạn trưởng thành - xuất gia
Mốc V : Tầm đạo
Mốc VI : Thành đạo
Mốc VII: Những vị đệ tử đầu tiên
Mốc VIII : Tăng đoàn lớn mạnh
Mốc IX: Mười ba năm cuối cuộc đời Đức Phật
Mốc X : Đức Phật nhập niết bàn