Dīgha Nikāya
Sutta 6
Adapted from the digital version of the Sri Lanka Buddha Jayanti Tripitaka Series
[150]
[1.][pts][olds] Evaṃ me sutaṃ:|| ||
Ekaṃ samayaṃ Bhagavā Vesāliyaṃ viharati Mahāvane Kūṭāgāra-sālāyaṃ.|| ||
Tena kho pana samayena sambahulā Kosalakā ca brāhmaṇa-dūtā Māgadhakā ca brāhmaṇa-dūtā Vesāliyaṃ paṭivasanti kenacid’eva karaṇīyena.|| ||
Assosuṃ kho te Kosalakā ca brāhmaṇa-dūtā Māgadhakā ca brāhmaṇa-dūtā:|| ||
“Samaṇo khalu bho Gotamo Sakya-putto Sakya-kulā pabba-jito Vesāliyaṃ viharati Kūṭāgāra-sālāyaṃ.|| ||
Taṃ kho pana Bhagavantaṃ Gotamaṃ evaṃ kalyāṇo kitti-saddo abbhu-g-gato:|| ||
‘Iti pi so Bhagavā arahaṃ Sammā Sambuddho vijjā-caraṇa-sampanno Sugato loka-vidū anuttaro purisa-damma-sārathī Satthā deva-manussānaṃ Buddho Bhagavā’ ti.|| ||
So imaṃ lokaṃ sa-devakaṃ sa-Mārakaṃ sa-brahmakaṃ sa-s-samaṇa-brāhmaṇiṃ pajaṃ sa-deva-manussaṃ sayaṃ abhiññā sacchi-katvā pavedeti.|| ||
So dhammaṃ deseti ādi-kalyāṇaṃ majjhe kalyāṇaṃ pariyosāna-kalyāṇaṃ sātthaṃ savyañ janaṃ.|| ||
Kevala-paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ Brahma-cariyaṃ pakāseti.|| ||
Sādhu kho pana tathā-rūpānaṃ arahataṃ dassanaṃ hotī” ti.|| ||
Atha kho te Kosalakā ca brāhmaṇa-dūtā Māgadhakā ca brāhmaṇa-dūtā yena Mahāvanaṃ Kūṭāgāra-sālaṃ ten’upasaṅkamiṃsu.|| ||
Tena kho pana samayen’āyasmā Nāgito Bhagavato upaṭṭhāko hoti.|| ||
Atha kho te Kosalakā ca brāhmaṇa-dūtā Māgadhakā ca brāhmaṇa-dūtā yen’āyasmā Nāgito ten’upasaṅkamiṃsu.|| ||
Upasaṅkamitvā āyasmantaṃ Nāgitaṃ etad avocuṃ:|| ||
“Kahaṃ nu kho bho Nāgita,|| etarahi so bhavaṃ Gotamo viharati?|| ||
Dassana-kāmā hi mayaṃ taṃ bhavantaṃ Gotaman ti?”|| ||
[151] “Akālo kho āvuso Bhagavantaṃ dassanāya,|| paṭisallīno Bhagavā” ti.|| ||
Atha kho te Kosalakā ca brāhmaṇa-dūtā Māgadhakā ca brāhmaṇa-dūtā tatth’eva eka-m-antaṃ nisīdiṃsu:|| ||
“Disvā va mayaṃ taṃ Bhagavantaṃ Gotamaṃ gamissāmā” ti.|| ||
Oṭṭhaddho pi Licchavī mahatiyā Licchavi-parisāya saddhiṃ yena Mahāvanaṃ Kūṭāgāra-sālaṃ yen’āyasmā Nāgito ten’upasaṅkami.|| ||
Upasaṅkamitvā āyasmantaṃ Nāgitaṃ abhivādetvā eka-m-antaṃ aṭṭhāsi.|| ||
Eka-m-antaṃ ṭhito kho Oṭṭhaddho Licchavī āyasmantaṃ Nāgitaṃ etad avoca:|| ||
“Kahaṃ nu kho bhante Nāgita,|| etarahi so Bhagavā viharati arahaṃ Sammā Sambuddho,|| dassana-kāmā hi mayaṃ taṃ Bhagavantaṃ Arahantaṃ Sammā-sam-Buddhan? ti.”|| ||
“Akālo kho Mahāli Bhagavantaṃ dassanāya,|| paṭisallīno Bhagavā” ti.|| ||
Oṭṭhaddho pi Licchavī tatth’eva eka-m-antaṃ nisīdi:|| ||
“Disvā v’ahaṃ taṃ Bhagavantaṃ gamissāmi Arahantaṃ Sammā-sam-Buddhan ti.”|| ||
Atha kho Sīho samaṇ’uddeso yen’āyasmā Nāgito ten’upasaṅkami.|| ||
Upasaṅkamitvā āyasmantaṃ Nāgitaṃ abhivādetvā ekamnataṃ aṭṭhāsi.|| ||
Eka-m-antaṃ ṭhito kho Sīho samaṇ’uddeso āyasmantaṃ Nāgitaṃ etad avoca:|| ||
‘Ete bhante Kassapa,|| sambahulā Kosalakā ca buhmaṇadūtā Māgadhakā ca brāhmaṇa-dūtā idh’ūpasaṅkantā Bhagavantaṃ dassanāya.|| ||
Oṭṭhaddho pi Licchavi mahatiyā Licchavi-parisāya saddhiṃ idh’ūpasaṅkanto Bhagavantaṃ dassanāya.|| ||
Sādhu bhante Kassapa labhataṃ esā janatā dassanāyā’ ti.|| ||
‘Tena hi Sīha, tvaṃ yeva Bhagavato ārocehī’ ti.|| ||
‘Evaṃ bhante’ ti kho Sīho samaṇ’uddeso āyasmato Nāgitassa paṭi-s-sutvā yena Bhagavā ten’upasaṅkami,|| upasaṅkamitvā Bhagavantaṃ abhivādetvā eka-m-antaṃ aṭṭhāsi.|| ||
Eka-m-antaṃ ṭhito kho Sīho samaṇ’uddeso Bhagavantaṃ etad avoca:|| ||
“Ete bhante sambahulā Kosalakā ca brāhmaṇa-dūtā Māgadhakā ca brāhmaṇa-dūtā idh’ūpasaṅkantā Bhagavantaṃ dassanāya.|| ||
Oṭṭhaddho pi Licchavī mahatiyā [152] Licchavi-parisāya saddhiṃ idh’ūpasaṅkanto Bhagavantaṃ dassanāya.|| ||
Sādhu bhante labhataṃ esā janatā Bhagavantaṃ dassanāyā” ti.|| ||
“Tena hi Sīha vihāra-pacchāyāyaṃ āsanaṃ paññāpehī” ti.|| ||
“Evaṃ bhante” ti kho Sīho samaṇ’uddeso Bhagavato paṭi-s-sutvā vihāra-pacchāyāyaṃ āsanaṃ paññāpesi.|| ||
Atha kho Bhagavā vihārā ni-k-khamma vihāra-pacchāyāyaṃ paññatte āsane nisīdi.|| ||
Atha kho te Kosalakā ca brāhmaṇa-dūtā Māgadhakā ca brāhmaṇa-dūtā yena Bhagavā ten’upasaṅkamiṃsu.|| ||
Upasaṅkamitvā Bhagavatā saddhiṃ sammodiṃsu.|| ||
Sammodanīyaṃ kathaṃ sārāṇīyaṃ vīti-sāretvā eka-m-antaṃ nisīdiṃsu.|| ||
Oṭṭhaddho pi Licchavī mahatiyā Licchavi-parisāya saddhiṃ yena Bhagavā ten’upasaṅkami.|| ||
Upasaṅkamitvā Bhagavantaṃ abhivādetvā eka-m-antaṃ nisīdi.|| ||
Eka-m-antaṃ nisinno kho Oṭṭhaddho Licchavī Bhagavantaṃ etad avoca:|| ||
“Purimāni bhante divasāni purimatarāni Sunakkhatto Licchavi-putto yenāhaṃ ten’upasaṅkami.|| ||
Upasaṅkamitvā maṃ etad avoca:|| ||
‘Yad agge ahaṃ Mahāli,|| Bhagavantaṃ upanissāya viharissāmi na ciraṃ tīṇi vassāni,|| dibbāni hi kho rūpāni passāmi piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni.|| ||
No ca kho dibbāni saddāni suṇāmi piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni’ ti.|| ||
Santān’eva nu kho bhante Sunakkhatto Licchavi-putto dibbāni saddāni nāssosi piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni,|| no udāhu asantānī” ti?|| ||
“Santān’eva kho Mahāli Sunakkhatto Licchavi-putto dibbāni saddāni nāssosi piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni no asantānī” ti.|| ||
§
“Ko nu kho bhante hetu ko paccayo,|| yena santān’eva Sunakkhatto Licchavi-putto|| dibbāni saddāni nāssosi piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni no asantānī” ti?|| ||
§
[153] “Idha Mahāli bhikkhuno puratthimāya disāya ekaṃsa-bhāvito samādhi hoti dibabānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
So puratthimāya disāya ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
Puratthimāya disāya dibbāni rūpāni passati piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni,|| no ca kho dibbāni saddāni suṇāti piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni.|| ||
Taṃ kissa hetu?|| ||
Evaṃ h’etaṃ Mahāli hoti bhikkhuno puratthimāya disāya ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
§
Puna ca paraṃ Mahāli bhikkhuno dakkhiṇāya disāya ekaṃsa-bhāvito samādhi hoti dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
So dakkhiṇāya disāya ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
Dakkhiṇāya disāya dibbāni rūpāni passati piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni,|| no ca kho dibbāni saddāni suṇāti piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni.|| ||
Taṃ kissa hetu?|| ||
Evaṃ h’etaṃ Mahāli hoti bhikkhuno dakkhiṇāya disāya ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
§
Puna ca paraṃ Mahāli bhikkhuno pacchi-māya disāya ekaṃsa-bhāvito samādhi hoti dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
So pacchi-māya disāya ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
Pacchimāya disāya dibbāni rūpāni passati piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni,|| no ca kho dibbāni saddāni suṇāti piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni.|| ||
Taṃ kissa hetu?|| ||
Evaṃ h’etaṃ Mahāli hoti bhikkhuno pacchi-māya disāya ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
§
Puna ca paraṃ Mahāli bhikkhuno uttarāya disāya ekaṃsa-bhāvito samādhi hoti dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
So uttarāya disāya ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
Uttarāya disāya dibbāni rūpāni passati piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni,|| no ca kho dibbāni saddāni suṇāti piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni.|| ||
Taṃ kissa hetu?|| ||
Evaṃ h’etaṃ Mahāli hoti bhikkhuno uttarāya disāya ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
§
Uddham-adho tiriyaṃ ekaṃsa-bhāvito samādhi hoti dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
So uddham-adho tiriyaṃ ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ|| ||
Uddham-adho tiriyaṃ dibbāni rūpāni passati piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni|| no ca kho dibbāni saddāni suṇāti piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni.|| ||
Tiṃ kissa hetu?|| ||
Evaṃ h’etaṃ Mahāli bhikkhuno uddham adho tiriyaṃ ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ rūpāni passati piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni|| no ca kho dibbāni saddāni suṇāti piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni.|| ||
§
Evaṃ h’etaṃ Mahāli bhikkhuno puratthimāya disāya ekaṃsa-bhāvito samādhi hoti dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
So puratthimāya disāya ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
Puratthimāya disāya dibbāni rūpāni passati piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni,|| no ca kho dibbāni saddāni suṇāti piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni.|| ||
Taṃ kissa hetu?|| ||
Evaṃ h’etaṃ Mahāli hoti bhikkhuno puratthimāya disāya ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
§
Puna ca paraṃ Mahāli bhikkhuno dakkhiṇāya disāya ekaṃsa-bhāvito samādhi hoti dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
So dakkhiṇāya disāya ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
Dakkhiṇāya disāya dibbāni rūpāni passati piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni,|| no ca kho dibbāni saddāni suṇāti piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni.|| ||
Taṃ kissa hetu?|| ||
Evaṃ h’etaṃ Mahāli hoti bhikkhuno dakkhiṇāya disāya ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
§
Puna ca paraṃ Mahāli bhikkhuno pacchi-māya disāya ekaṃsa-bhāvito samādhi hoti dibabānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
So pacchi-māya disāya ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
Pacchimāya disāya dibbāni rūpāni passati piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni,|| no ca kho dibbāni saddāni suṇāti piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni.|| ||
Taṃ kissa hetu?|| ||
Evaṃ h’etaṃ Mahāli hoti bhikkhuno pacchi-māya disāya ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
§
Puna ca paraṃ Mahāli bhikkhuno uttarāya disāya ekaṃsa-bhāvito samādhi hoti dibabānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
So uttarāya disāya ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
Uttarāya disāya dibbāni rūpāni passati piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni,|| no ca kho dibbāni saddāni suṇāti piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni.|| ||
Taṃ kissa hetu?|| ||
Evaṃ h’etaṃ Mahāli hoti bhikkhuno uttarāya disāya ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
§
Uddham-adho tiriyaṃ ekaṃsa-bhāvito samādhi hoti dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
So uddham-adho tiriyaṃ ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
§
[154]Idha Mahāli bhikkhuno puratthimāya disāya ekaṃsa-bhāvito samādhi hoti dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
So puratthimāya disāya ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
Puratthimāya disāya dibbāni saddāni suṇāti piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni,|| no ca kho dibbāni rūpāni passati kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni.|| ||
Taṃ kissa hetu?|| ||
Evaṃ h’etaṃ Mahāli hoti bhikkhuno puratthimāya disāya ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
§
Puna ca paraṃ Mahāli bhikkhuno dakkhiṇāya disāya ekaṃsa-bhāvito samādhi hoti dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
So dakkhiṇāya disāya ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
Dakkhiṇāya disāya dibbāni saddāni suṇāti piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni,|| no ca kho dibbāni rūpāni passati kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni.|| ||
Taṃ kissa hetu?|| ||
Evaṃ h’etaṃ Mahāli hoti bhikkhuno dakkhiṇāya disāya ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
§
Puna ca paraṃ Mahāli bhikkhuno pacchi-māya disāya ekaṃsa-bhāvito samādhi hoti dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
So pacchi-māya disāya ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
Pacchimāya disāya dibbāni saddāni suṇāti piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni,|| no ca kho dibbāni rūpāni passati kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni.|| ||
Taṃ kissa hetu?|| ||
Evaṃ h’etaṃ Mahāli hoti bhikkhuno pacchi-māya disāya ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
§
Puna ca paraṃ Mahāli bhikkhuno uttarāya disāya ekaṃsa-bhāvito samādhi hoti dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
So uttarāya disāya ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
Uttarāya disāya dibbāni saddāni suṇāti piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni,|| no ca kho dibbāni rūpāni passati kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni.|| ||
Taṃ kissa hetu?|| ||
Evaṃ h’etaṃ Mahāli hoti bhikkhuno uttarāya disāya ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
§
Puna ca paraṃ Mahāli bhikkhuno uddham-adho tiriyaṃ ekaṃsa-bhāvito samādhi hoti dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
So uddham-adho tiriyaṃ ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
Uddham-adho tiriyaṃ dibbāni saddāni suṇāti piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni,|| no ca kho dibbāni rūpāni passati kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni.|| ||
Taṃ kissa hetu?|| ||
Evaṃ h’etaṃ Mahāli hoti bhikkhuno uddham-adho tiriyaṃ ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ|| kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
§
Evaṃ h’etaṃ Mahāli bhikkhuno puratthimāya disāya ekaṃsa-bhāvito samādhi hoti dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
So puratthimāya disāya ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
Puratthimāya disāya dibbāni saddāni suṇāti piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni,|| no ca kho dibbāni rūpāni passati piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni.|| ||
Taṃ kissa hetu?|| ||
Evaṃ h’etaṃ Mahāli hoti bhikkhuno puratthimāya disāya ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
§
Puna ca paraṃ Mahāli hoti bhikkhuno dakkhiṇāya disāya ekaṃsa-bhāvito samādhi hoti dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
So dakkhiṇāya disāya ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
Dakkhiṇāya disāya dibbāni saddāni suṇāti piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni,|| no ca kho dibbāni rūpāni passati piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni.|| ||
Taṃ kissa hetu?|| ||
Evaṃ h’etaṃ Mahāli hoti bhikkhuno dakkhiṇāya disāya ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
§
Puna ca paraṃ Mahāli hoti bhikkhuno pacchi-māya disāya ekaṃsa-bhāvito samādhi hoti dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
So pacchi-māya disāya ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
Pacchimāya disāya dibbāni saddāni suṇāti piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni,|| no ca kho dibbāni rūpāni passati piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni.|| ||
Taṃ kissa hetu?|| ||
Evaṃ h’etaṃ Mahāli hoti bhikkhuno pacchi-māya disāya ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
§
Puna ca paraṃ Mahāli hoti bhikkhuno uttarāya disāya ekaṃsa-bhāvito samādhi hoti dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
So uttarāya disāya ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
Uttarāya disāya dibbāni saddāni suṇāti piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni,|| no ca kho dibbāni rūpāni passati piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni.|| ||
Taṃ kissa hetu? Evaṃ h’etaṃ Mahāli hoti bhikkhuno uttarāya disāya ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
§
Uddham-adho tiriyaṃ ekaṃsa-bhāvito samādhi hoti dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
So uddham-adho tiriyaṃ ekaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| no ca kho rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
§
Idha Mahāli bhikkhuno puratthimāya disāya ubhayaṃsa-bhāvito samādhi hoti dibbānañ ca rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| [155] dibbānaṃ saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
So puratthimāya disāya ubhayaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| dibbānañ ca saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
Puratthimāya disāya dibbāni ca rūpāni passati piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni,|| dibbāni saddāni suṇāti piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni.|| ||
Taṃ kissa hetu?|| ||
Evaṃ h’etaṃ Mahāli hoti bhikkhuno puratthimāya disāya ubhayaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānaṃ saddānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| dibbānañ ca saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
§
Puna ca paraṃ Mahāli bhikkhuno dakkhiṇāya disāya ubhayaṃsa-bhāvito samādhi hoti dibbānañ ca rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| dibbānañ ca saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
So dakkhiṇāya disāya ubhayaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānañ ca rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| dibbānañ ca saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
Dakkhiṇāya disāya dibbāni ca rūpāni passati piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni,|| dibbāni ca saddāni suṇāti piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni.|| ||
Taṃ kissa hetu?|| ||
Evaṃ h’etaṃ Mahāli hoti bhikkhuno dakkhiṇāya disāya ubhayaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānañ ca rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| dibbānañ ca saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
§
Puna ca paraṃ Mahāli bhikkhuno pacchi-māya disāya ubhayaṃsa-bhāvito samādhi hoti dibbānañ ca rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| dibbānañ ca saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
So pacchi-māya disāya ubhayaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānañ ca rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| dibbānañ ca saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
Pacchimāya disāya dibbāni ca rūpāni passati piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni,|| dibbāni ca saddāni suṇāti piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni.|| ||
Taṃ kissa hetu?|| ||
Evaṃ h’etaṃ Mahāli hoti bhikkhuno pacchi-māya disāya ubhayaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānañ ca rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| dibbānañ ca saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
§
Puna ca paraṃ Mahāli bhikkhuno uttarāya disāya ubhayaṃsa-bhāvito samādhi hoti dibbānañ ca rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| dibbānañ ca saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
So uttarāya disāya ubhayaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānañ ca rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| dibbānañ ca saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
Uttarāya disāya dibbāni ca rūpāni passati piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni,|| dibbāni ca saddāni suṇāti piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni.|| ||
Taṃ kissa hetu?|| ||
Evaṃ h’etaṃ Mahāli hoti bhikkhuno uttarāya disāya ubhayaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānañ ca rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| dibbānañ ca saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
§
Puna ca paraṃ Mahāli bhikkhuno uddham-adho tiriyaṃ ubhayaṃsa-bhāvito samādhi hoti dibbānañ ca rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| dibbānañ ca saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
So uddham-adho tiriyaṃ ubhayaṃsa-bhāvite samādhi hoti dibbānañ ca rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| dibbānañ ca saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
Uddham-adho tiriyaṃ disāya dibbāni ca rūpāni passati piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni,|| dibbāni ca saddāni suṇāti piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni.|| ||
Taṃ kissa hetu?|| ||
Evaṃ h’etaṃ Mahāli hoti bhikkhuno uddham-adho tiriyaṃ ubhayaṃsa-bhāvite samādhi hoti dibbānañ ca rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| dibbānañ ca saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
§
Evaṃ h’etaṃ Mahāli bhikkhuno puratthimāya disāya ubhayaṃsa-bhāvite samādhi hoti dibbānañ ca rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| dibbānañ ca saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
So puratthimāya disāya ubhayaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānañ ca rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| dibbānañ ca saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
Puratthimāya disāya dibbāni ca rūpāni passati piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni,|| dibbāni ca saddāni suṇāti piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni.|| ||
Taṃ kissa hetu?|| ||
Evaṃ h’etaṃ Mahāli hoti bhikkhuno puratthimāya disāya ubhayaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānañ ca rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| dibbānañ ca saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
§
Puna ca paraṃ Mahāli bhikkhuno dakkhiṇāya disāya ubhayaṃsa-bhāvite samādhi hoti dibbānañ ca rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| dibbānañ ca saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
So dakkhiṇāya disāya ubhayaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānañ ca rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| dibbānañ ca saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
Dakkhiṇāya disāya dibbāni ca rūpāni passati piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni,|| dibbāni ca saddāni suṇāti piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni.|| ||
Taṃ kissa hetu?|| ||
Evaṃ h’etaṃ Mahāli hoti bhikkhuno dakkhiṇāya disāya ubhayaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānañ ca rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| dibbānañ ca saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
§
Puna ca paraṃ Mahāli bhikkhuno pacchi-māya disāya ubhayaṃsa-bhāvite samādhi hoti dibbānañ ca rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| dibbānañ ca saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
So pacchi-māya disāya ubhayaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānañ ca rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| dibbānañ ca saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
Pacchimāya disāya dibbāni ca rūpāni passati piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni,|| dibbāni ca saddāni suṇāti piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni.|| ||
Taṃ kissa hetu?|| ||
Evaṃ h’etaṃ Mahāli hoti bhikkhuno pacchi-māya disāya ubhayaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānañ ca rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| dibbānañ ca saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
§
Puna ca paraṃ Mahāli bhikkhuno uttarāya disāya ubhayaṃsa-bhāvite samādhi hoti dibbānañ ca rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| dibbānañ ca saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
So uttarāya disāya ubhayaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānañ ca rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| dibbānañ ca saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
Uttarāya disāya dibbāni ca rūpāni passati piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni,|| dibbāni ca saddāni suṇāti piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni.|| ||
Taṃ kissa hetu?|| ||
Evaṃ h’etaṃ Mahāli hoti bhikkhuno uttarāya disāya ubhayaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānañ ca rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| dibbānañ ca saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
§
Uddham-adho tiriyaṃ ubhayaṃsa-bhāvite samādhi hoti dibbānañ ca rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| dibbānañ ca saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
So uddham-adho tiriyaṃ ubhayaṃsa-bhāvite samādhimhi dibbānañ ca rūpānaṃ dassanāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ,|| dibbānañ ca saddānaṃ savaṇāya piya-rūpānaṃ kām’ūpasaṃ-hitānaṃ rajanīyānaṃ.|| ||
§
Ayaṃ kho Mahāli hetu ayaṃ paccayo,|| yena santān’eva Sunakkhatto Licchavi-putto dibbāni saddāni nāssosi piya-rūpāni kām’ūpasaṃ-hitāni rajanīyāni no asantānī” ti.|| ||
§
“Etāsaṃ nūna bhante samādhi-bhāvanānaṃ sacchi-kiriyā-hetu bhikkhu Bhagavati Brahma-cariyaṃ carantī” ti?|| ||
Na kho Mahāli,|| etāsaṃ samādhi-bhāvanānaṃ sacchi-kiriyā-hetū [156] bhikkhū mayi Brahma-cariyaṃ caranti.|| ||
Atthi kho Mahāli,|| aññe ca dhammā uttaritarā ca paṇītatarā ca yesaṃ sacchi-kiriyā-hetu bhikkhū mayi Brahma-cariyaṃ carantī ti.|| ||
Katame pana te bhante dhammā uttaritarā ca paṇītatarā ca,|| yesaṃ sacchi-kiriyā-hetu bhikkhū Bhagavati Brahma-cariyaṃ carantī ti?|| ||
Idha Mahāli,|| bhikkhū tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ pari-k-khayā Sot’āpanno hoti avinipāta-dhammo niyato sambodhi-parāyaṇo.|| ||
Ayaṃ pi kho Mahāli,|| dhammo uttaritaro ca paṇītataro ca yassa sacchi-kiriyā-hetu bhikkhū mayi Brahma-cariyaṃ caranti.|| ||
Puna ca paraṃ Mahāli,|| bhikkhū tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ pari-k-khayā rāga-dosa-mohānaṃ tanuttā Sakad’āgāmī hoti sakid eva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhass’antaṃ karoti.|| ||
Ayam pi kho Mahāli,|| dhammo uttaritaro ca paṇītataro ca yassa sacchi-kiriyā-hetu bhikkhu mayi Brahma-cariyaṃ caranti.|| ||
Puna ca paraṃ Mahāli,|| bhikkhu ora-m-bhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ pari-k-khayā opapātiko hoti tattha parinibbāyī anāvatti-dhammo tasmā lokā.|| ||
Ayam pi kho Mahāli,|| dhammo uttaritaro ca paṇītataro ca yassa sacchi-kiriyā-hetu mayi Brahma-cariyaṃ caranti.|| ||
Puna ca paraṃ Mahāli,|| bhikkhu āsavānaṃ khayā|| anāsavaṃ|| ceto-vimuttiṃ|| paññā-vimuttiṃ|| diṭṭhe’va dhamme sayaṃ abhiññā sacchi-katvā upasampajja viharati.|| ||
Ayam pi kho Mahāli,|| dhammo uttaritaro ca paṇītataro ca yassa sacchi-kiriyā-hetu bhikkhu mayi Brahma-cariyaṃ caranti.|| ||
Ime kho te Mahāli dhammā uttaritarā ca paṇītatarā ca yesaṃ sacchi-kiriyā-hetu bhikkhū mayi Brahma-cariyaṃ carantī” ti.|| ||
“Atthi pana bhante Maggo,|| atthi paṭipadā|| etesaṃ dhammānaṃ sacchi-kiriyāyā” ti?|| ||
“Atthi kho Mahāli,|| atthi paṭipadā,|| etesaṃ dhammānaṃ sacchi-kiriyāyā” ti.|| ||
[157] “Katamo pana bhante Maggo,|| katamā paṭipadā,|| etesaṃ dhammānaṃ sacchi-kiriyāyā” ti?|| ||
“Ayam eva Ariyo Aṭṭhaṅgiko Maggo,|| seyyath’īdaṃ:|| ||
Sammā diṭṭhi|| sammā saṅkappo|| sammā vācā|| sammā kammanto|| sammā ājīvo|| sammā vāyāmo|| sammā sati|| sammā samādhi.|| ||
Ayaṃ kho Mahāli Maggo ayaṃ paṭipadā,|| etesaṃ sacchi-kiriyāya.|| ||
§
Ekaṃ idāhaṃ Mahāli samayaṃ Kosambīyaṃ viharāmi Ghositārāme.|| ||
Atha kho dve pabba-jitā Maṇḍisso ca paribbājako Jāliyo ca dārupattik-antevāsī yenāhaṃ ten’upasaṅkamiṃsu.|| ||
Upasaṅkamitvā mama saddhiṃ sammodiṃsu,|| sammodanīyaṃ kathaṃ sārāṇīyaṃ vīti-sāretvā eka-m-antaṃ aṭṭhaṃsu.|| ||
Eka-m-antaṃ ṭhitā kho te dve pabba-jitā maṃ etad avocuṃ.|| ||
“Kin nu kho āvuso bho Gotama,|| taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ udāhu|| aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran” ti?|| ||
“Tena h’āvuso suṇātha sādhukaṃ manasi-karotha bhāsissāmī” ti.|| ||
“Evam āvuso” ti kho te dve pabba-jitā mama paccassosuṃ c’ahaṃ etad avocaṃ:
Idh’āvuso Tathāgato loke uppajjati arahaṃ Sammā Sambuddho vijjā-caraṇa-sampanno Sugato loka-vidū anuttaro purisa-damma-sārathī Satthā deva-manussānaṃ Buddho Bhagavā.|| ||
So imaṃ lokaṃ sa-devakaṃ sa-Mārakaṃ sa-brahmakaṃ sa-s-samaṇa-brāhmaṇiṃ pajaṃ sa-deva-manussaṃ sayaṃ abhiññā sacchi-katvā pavedeti.|| ||
So dhammaṃ deseti ādi kalyāṇaṃ majjhe kalyāṇaṃ pariyosāna-kalyāṇaṃ sātthaṃ savyañ janaṃ,|| kevala-paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ Brahma-cariyaṃ pakāseti.|| ||
Taṃ dhammaṃ suṇāti gahapati vā gahapati-putto vā aññatarasmiṃ vā kule paccājāto.|| ||
So taṃ dhammaṃ sutvā Tathāgate saddhaṃ paṭilabhati.|| ||
So tena saddhā-paṭilābhena samannāgato iti paṭisañcikkhati:|| ||
‘Sambādho gharāvāso rajo-patho,|| abbhokāso pabbajjā.|| ||
Na-y-idaṃ sukaraṃ agāraṃ ajjhāvasatā ekanta-paripuṇṇaṃ ekanta-parisuddhaṃ saṅkha-likhitaṃ Brahma-cariyaṃ carituṃ.|| ||
Yan nūn-ā-haṃ kesa-massuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajeyyan’ ti.|| ||
So aparena samayena appaṃ vā bhoga-k-khandhaṃ pahāya mahantaṃ vā bhoga-k-khandhaṃ pahāya,|| appaṃ vā ñāti-parivaṭṭaṃ pahāya mahantaṃ vā ñāti-parivaṭṭaṃ pahāya,|| kesa-massuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajati.|| ||
So evaṃ pabba-jito samāno Pātimokkha-saṃvarat-saṃvuto viharati ācāra-gocara-sampanno aṇumattesu vajjesu bhaya-dassāvī.|| ||
Samādāya sikkhati sikkhā-padesu kāya-kamma-vacī-kammena samannāgato kusalena.|| ||
Parisuddhā-jīvo sīla-sampanno indriyesu gutta-dvāro bhojane matt’aññū sati-sampajaññena samannāgato santuṭṭho.|| ||
Kathañ ca āvuso bhikkhu sīla-sampanno hoti?|| ||
Idha bhikkhu pāṇ-ā-tipātaṃ pahāya pāṇ-ā-tipātā paṭivirato hoti,|| nihita-daṇḍo nihita-sattho lajjī dayā-panno,|| sabba-pāṇa-bhūta-hit-ā-nukampī viharati.|| ||
Idam pi’ssa hoti sīlasmiṃ.|| ||
Adinn’ādānaṃ pahāya adinn’ādānā paṭivirato hoti dinn’ādāyī dinna-pāṭikaṅkhī,|| athenena suci-bhūtena attanā virahati.|| ||
Idam pi’ssa hoti sīlasmi.|| ||
Abrahma-cariyaṃ pahāya brahma-cārī hoti ārā-cārī virato methunā gāma-dhammā.|| ||
Idam pi’ssa hoti sīlasmiṃ.|| ||
Musā-vādaṃ pahāya musā-vādā paṭivirato hoti sacca-vādī sacca-sandho theto paccayiko avisaṃvādako lokassa.|| ||
Idam pi’ssa hoti sīlasmiṃ.|| ||
Pisuṇa-vācaṃ pahāya pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti,|| ito sutvā na amutra akkhātā imesaṃ bhedāya,|| amutra vā sutvā na imesaṃ akkhātā amūsaṃ bhedāya.|| ||
Iti bhinnānaṃ vā sandhātā,|| sahitānaṃ vā anuppadātā samagg’ārāmo samagga-rato samagga-nandī samagga-karaṇiṃ vācaṃ bhāsitā.|| ||
Idam pi’ssa hoti sīlasmiṃ.|| ||
Pharusaṃ-vācaṃ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato hoti.|| ||
Yā sā vācā neḷā kaṇṇa-sukhā pemanīyā hadayaṃ-gamā porī bahu-jana-kantā bahujāna-manāpā,|| tathā-rūpaṃ vācaṃ bhāsitā hoti.|| ||
Idam pi’ssa hoti sīlasmiṃ.|| ||
Sampha-p-palāpaṃ pahāya sampha-p-palāpā paṭivirato hoti kāla-vādī bhūta-vādī attha-vādī dhamma-vādī vinaya-vādī,|| nidhāna-vatiṃ vācaṃ bhāsitā kālena sāpadesaṃ pariyanta-vatiṃ attha-sañhitaṃ.|| ||
Idam pi’ssa hoti sīlasmiṃ.|| ||
Bīja-gāma-bhūta-gāma-samārambhā paṭivirato hoti.|| ||
Eka-bhatatiko hoti ratt’ūparato,|| virato vikāla-bhojanā.|| ||
Nacca-gīta-vādita-visūka-dassanā paṭivirato hoti.|| ||
Mālā-gandha-vilepana-dhāraṇa-maṇḍana-vibhusana-ṭṭhānā paṭivirato hoti.|| ||
Uccā-sayana-mahā-sayanā paṭivirato hoti.|| ||
Jātarūpa-rajata-paṭi-g-gahaṇā paṭivirato hoti.|| ||
Āmaka-dañña-paṭi-g-gahaṇā paṭivirato hoti.|| ||
Āmaka-maṃsa-paṭigaggahaṇā paṭivirato hoti.|| ||
Itthi-kumārika-paṭi-g-gahaṇā paṭivirato hoti.|| ||
Dāsi-dāsa-paṭi-g-gahaṇā paṭivirato hoti.|| ||
Aj-eḷaka-paṭi-g-gahaṇā paṭivirato hoti.|| ||
Kukkuṭa-sūkara-paṭi-g-gahaṇā paṭivirato hoti.|| ||
Hatthi-gavassa-vaḷavā-paṭi-g-gahaṇā paṭivirato hoti.|| ||
Khetta-vatthu-paṭi-g-gahaṇā paṭivirato hoti.|| ||
Dūteyya-paheṇa-gaman-ā-nuyogā paṭivirato hoti.|| ||
Kaya-vikkayā paṭivirato hoti.|| ||
Tulā-kūṭa-kaṃsa-kūṭa-māna-kūṭā paṭivirato hoti.|| ||
Ukkoṭana-vañcana-nikati-sāci-yogā paṭivirato hoti.|| ||
Chedana-vadha-bandhana-viparāmosa-ālopa-sahasākarā paṭivirato hoti.|| ||
Idam pi’ssa hoti sīlasmiṃ.|| ||
§
Yathā vā pan’eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te eva-rūpaṃ bījagāma-bhūta-gāma-samārambhaṃ anuyuttā viharanti,|| seyyath’īdaṃ:|| ||
Mūla-bījaṃ,|| khandha-bījaṃ,|| phalu-bījaṃ,|| agga-bījaṃ,|| bija-bījam eva pañcamaṃ.|| ||
Iti eva-rūpā bījagāma-bhūta-gāma-samārambhā paṭivirato hoti.|| ||
Idam pi’ssa hoti sīlasmiṃ.|| ||
Yathā vā pan’eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te eva-rūpaṃ sannidhi-kāra-paribhogaṃ anuyuttā viharanti,|| seyyath’īdaṃ:|| ||
Anna-sannidhiṃ,|| pāna-sannidhiṃ,|| vattha-sannidhiṃ,|| yāna-sannidhiṃ,|| sayana-sannidhiṃ,|| gandha-sannidhiṃ,|| āmisa-sannidhiṃ.|| ||
Iti vā iti eva-rūpā sannidhi-kāra-paribhogā paṭivirato hoti.|| ||
Idam pi’ssa hoti sīlassamiṃ.|| ||
Yathā vā pan’eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te eva-rūpaṃ visukadassanaṃ anuyuttā viharanti,|| seyyath’īdaṃ:|| ||
Naccaṃ, gītaṃ, vāditaṃ, pekkhaṃ, akkhātaṃ, pāṇissaraṃ, vetālaṃ, kumbha-thūnaṃ, Sobha-nagarakaṃ, caṇḍālaṃ, vaṃsaṃ, dhopanaṃ, hatthi-yuddhaṃ, assa-yuddhaṃ, mahisa-yuddhaṃ, usabha-yuddhaṃ, aja-yuddhaṃ, meṇḍa-yuddhaṃ, kukkuṭa-yuddhaṃ, vaṭṭaka-yuddhaṃ, daṇḍa-yuddhaṃ, muṭṭhi-yuddhaṃ, nibbuddhaṃ uyyodhikaṃ balaggaṃ senā-byūhaṃ aṇīka-dassanaṃ.|| ||
Iti vā iti eva-rūpā visūka-dassanā paṭivirato hoti.|| ||
Idam pi’ssa hoti sīlasmiṃ.|| ||
Yathā vā pan’eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te eva-rūpaṃ jūta-ppamāda-ṭ-ṭhān’ānuyogaṃ anuyuttā viharanti,|| seyyath’īdaṃ:|| ||
Aṭṭha-padaṃ dasa-padaṃ ākāsaṃ parihāra-pathaṃ sannikaṃ khalikaṃ ghaṭikaṃ salāka-hatthaṃ akkhaṃ paṅgacīraṃ vaṅkakaṃ mokkha-cikaṃ ciṅgulikaṃ pattāḷhakaṃ rathakaṃ dhanukaṃ akkharikaṃ manesikaṃ yathā-vajjaṃ.|| ||
Iti vā iti eva-rūpā jūta-ppamāda-ṭ-ṭhān’ānuyogā paṭivirato hoti.|| ||
Idam pi’ssa hoti sīlasmiṃ.|| ||
Yathā vā pan’eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te eva-rūpaṃ uccā-sayana-mahā-sayanaṃ anuyuttā viharanti,|| seyyath’īdaṃ:|| ||
Āsandiṃ pallaṅkaṃ gonakaṃ cittakaṃ paṭikaṃ paṭalikaṃ tūlikaṃ vikatikaṃ udda-lomiṃ ekanta-lomiṃ kaṭṭhissaṃ koseyyaṃ kuttakaṃ hatth’attharaṃ ass’attharaṃ rath’attharaṃ ajinap-paveṇiṃ kādali-miga-pavara-paccattharaṇaṃ sa-uttara-c-chadaṃ ubhato-lohita-kūpadhānaṃ.|| ||
Iti vā iti eva-rūpā uccā-sayana-mahā-sayanā paṭivirato hoti.|| ||
Idam pi’ssa hoti sīlasmiṃ.|| ||
Yathā vā pan’eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāti bhojanāni bhuñjitvā te eva-rūpaṃ maṇḍana-vibhusana-ṭ-ṭhān’ānuyogaṃ anuyuttā viharanti,|| seyyath’īdaṃ:|| ||
Ucchādanaṃ parimaddanaṃ nahāpanaṃ sambāhanaṃ ādāsaṃ añjanaṃ mālā-vilepanaṃ mukkha-cuṇṇakaṃ mukhale-panaṃ hattha-bandhaṃ sikhā-bandhaṃ daṇḍakaṃ nāḷikaṃ khaggaṃ chattaṃ citrūpāhanaṃ uṇahīsaṃ maṇiṃ vāla-vījaniṃ odātāni vatthāni dīgha-dasāni.|| ||
Iti vā iti eva-rūpā maṇḍana-vibhusana-ṭ-ṭhān’ānuyogā paṭivirato hoti.|| ||
Idam pi’ssa hoti sīlasmiṃ.|| ||
Yathā vā pan’eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāti bhojanāni bhuñjitvā te eva-rūpaṃ tiracchāna-kathaṃ anuyuttā viharanti,|| seyyath’īdaṃ:|| ||
Rāja-kathaṃ cora-kathaṃ mahāmatta-kathaṃ senā-kathaṃ bhaya-kathaṃ yuddha-kathaṃ anna-kathaṃ pāna-kathaṃ vattha-kathaṃ sayana-kathaṃ mālā-kathaṃ gandha-kathaṃ ñāti-kathaṃ yāna-kathaṃ gāma-kathaṃ nigama-kathaṃ nagara-kathaṃ jana-pada-kathaṃ itthi-kathaṃ purisa-kathaṃ kumāra-kathaṃ kumāri-kathaṃ sūra-kathaṃ visikhā-kathaṃ kumbha-ṭ-ṭhāna-kathaṃ pubba-peta-kathaṃ nānatta-kathaṃ lok’akkhāyikaṃ samudda-khāyikaṃ iti-bhav-ā-bhava-kathaṃ.|| ||
Iti vā iti eva-rūpāya tiracchāna-kathāya paṭivirato hoti.|| ||
Idam pi’ssa hoti sīlasmiṃ.|| ||
Yathā vā pan’eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te eva-rūpā viggāhika-kathaṃ anuyuttā viharanti,|| seyyath’īdaṃ:|| ||
“Na tvaṃ imaṃ Dhamma-Vinayaṃ ājānāsi.|| ||
Ahaṃ imaṃ Dhamma-Vinayaṃ ājānāmi.|| ||
Kiṃ tvaṃ imaṃ Dhamma-Vinayaṃ ājānissasi?|| ||
Micchā-paṭipanno tvam asi.|| ||
Aham asmi sammā-paṭipanno|| — Sahitaṃ me, asahitaṃ te —|| pure vacanīyaṃ pacchā avaca.|| ||
Pacchā vacanīyaṃ pure avaca.|| ||
Aviciṇṇan te viparāvattaṃ — āropito te vādo.|| ||
Niggahīto tvam asi —|| cara vāda-ppamokkhāya.|| ||
Nibbeṭhehi vā sace pahosī” ti.|| ||
Iti vā iti eva-rūpāya viggahika-kathāya paṭivirato hoti.|| ||
Idam pi’ssa hoti sīlasmiṃ.|| ||
Yathā vā pan’eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāti bhojanāni bhuñjitvā te eva-rūpaṃ dūteyya-pahiṇa-gamanānuyogaṃ anuyuttā viharanti,|| seyyath’īdaṃ:|| ||
Raññaṃ rāja-mahāmantānaṃ khattiyānaṃ brāhmaṇānaṃ gahapatikānaṃ kumārānaṃ|| ||
“Idha gaccha.|| Amutrāgaccha.|| Idaṃ hara.|| Amutra idaṃ āharā” ti.|| ||
Iti vā iti eva-rūpā dūteyya-pahiṇa-gaman-ā-nuyogā paṭivirato hoti.|| ||
Idam pi’ssa hoti sīlasmiṃ.|| ||
Yathā vā pan’eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te kuhakā ca honti lapakā ca nemittikā ca nippesikā ca lābhena ca lābhaṃ nijigiṃsitāro.|| ||
Iti eva-rūpā kuhana-lapanā paṭivirato hoti.|| ||
Idam pi’ssa hoti sīlasmiṃ.|| ||
§
Yathā vā pan’eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te eva-rūpāya tiracchāna-vijjāya micchā ājīvena jīvikaṃ kappenti,|| seyyath’īdaṃ:|| ||
Aṅgaṃ nimittaṃ uppātaṃ supiṇaṃ lakkhaṇaṃ mūsikacchinnaṃ aggi-homaṃ dabbi-homaṃ thusa-homaṃ kaṇa-homaṃ taṇḍula-homaṃ sappi-homaṃ tela-homaṃ mukha-homaṃ lohita-homaṃ aṅga-vijjā vatthu-vijjā khatta-vijjā siva-vijjā bhūta-vijjā bhuri-vijjā ahi-vijjā visa-vijjā vicchika-vijjā mūsika-vijjā sakuṇa-vijjā vāyasa-vijjā pakkajjhānaṃ sara-parittānaṃ miga-cakkaṃ.|| ||
Iti vā iti eva-rūpāya tiracchāna-vijjāya micchājīvā paṭivirato hoti.|| ||
Idam pi’ssa hoti sīlasmiṃ.|| ||
Yathā vā pan’eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te eva-rūpāya tiracchāna-vijjāya micchā ājīvena jīvikaṃ kappenti,|| seyyath’īdaṃ:|| ||
Maṇi-lakkhaṇaṃ vattha-lakkhaṇaṃ daṇḍa-lakkhaṇaṃ asi-lakkhaṇaṃ usu-lakkhaṇaṃ dhanu-lakkhaṇaṃ āvudha-lakkhaṇaṃ itthi-lakkhaṇaṃ purisa-lakkhaṇaṃ kumāra-lakkhaṇaṃ kumāri-lakkhaṇaṃ dāsa-lakkhaṇaṃ dāsi-lakkhaṇaṃ hatthi-lakkhaṇaṃ assa-lakkhaṇaṃ mahisa-lakkhaṇaṃ usabha-lakkhaṇaṃ go-lakkhaṇaṃ aja-lakkhaṇaṃ meṇḍa-lakkhaṇaṃ kukkuṭa-lakkhaṇaṃ vaṭṭaka-lakkhaṇaṃ godhā-lakkhaṇaṃ kaṇṇikā-lakkhaṇaṃ kacchapa-lakkhaṇaṃ miga-lakkhaṇaṃ.|| ||
Iti vā iti eva-rūpāya tiracchāna-vijjāya micchājīvā paṭivirato hoti.|| ||
Idam pi’ssa hoti sīlasmiṃ.|| ||
Yathā vā pan’eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te eva-rūpāya tiracchāna-vijjāya micchā ājīvena jīvikaṃ kappenti,|| seyyath’īdaṃ:|| ||
Raññaṃ niyyānaṃ bhavissati,|| raññaṃ aniyyānaṃ bhavissati —|| abbhantarānaṃ raññaṃ upayānaṃ bhavissati,|| bāhirānaṃ raññaṃ apayānaṃ bhavissati —|| bāhirānaṃ raññaṃ upayānaṃ bhavissati,|| abbhantarānaṃ raññaṃ apayānaṃ bhavissati—|| abbhantarānaṃ raññaṃ jayo bhavissati,|| bāhirānaṃ raññaṃ parājayo bhavissati—|| bāhirānaṃ raññaṃ jayo bhavissati,|| abbhantarānaṃ raññaṃ parājayo bhavissati.|| ||
Iti imassa jayo bhavissati|| imassa parājayo bhavissati.|| ||
Iti vā iti eva-rūpāya tiracchāna-vijjāya micchājīvā paṭivirato hoti.|| ||
Idam pi’ssa hoti sīlasmiṃ.|| ||
Yathā vā pan’eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te eva-rūpāya tiracchāna-vijjāya micchā ājīvena jīvikaṃ kappenti.|| ||
Seyyath’īdaṃ:|| ||
Canda-ggāho bhavissati,|| suriya-ggāho bhavissati,|| nakkhatta-ggāho bhavissati,|| candima-suriyānaṃ patha-gamanaṃ bhavissati.|| ||
Candima-suriyānaṃ patha-gamanaṃ bhavissati,|| candima-suriyānaṃ uppatha-gamanaṃ bhavissati,|| nakkhattāṇaṃ patha-gamanaṃ bhavissati,|| nakkhattāṇaṃ uppatha-gamanaṃ bhavissati.|| ||
Ukkā-pāto bhavissati,|| dīsā-ḍāho bhavissati,|| bhūmi-cālo bhavissati,|| deva-dundūbhi bhavissati.|| ||
Candima-suriya-nakkhattāṇaṃ uggamanaṃ ogamanaṃ saṅkilesaṃ vodānaṃ bhavissati.|| ||
Evaṃ-vipāko canda-ggāho bhavissati,|| evaṃ-vipāko suriya-ggāho bhavissati,|| evaṃ-vipāko nakkhatta-ggāho bhavissati.,|| evaṃ-vipākaṃ candima-suriyānaṃ patha-gamanaṃ bhavissati,|| evaṃ-vipākaṃ candima-suriyānaṃ uppatha-gamanaṃ bhavissati,|| evaṃ-vipākaṃ nakkhattāṇaṃ patha-gamanaṃ bhavissati,|| evaṃ-vipākaṃ nakkhattāṇaṃ uppatha-gamanaṃ bhavissati,|| evaṃ-vipāko ukkā-pāto bhavissati,|| evaṃ-vipāko disā-ḍāho bhavissati,|| evaṃ-vipāko bhumivālo bhavissati,|| evaṃ-vipāko deva-dundūbhi bhavissati,|| evaṃ-vipāko candima-suriya-nakkhattāṇaṃ uggamanaṃ ogamanaṃ saṅkilesaṃ vodānaṃ bhavissati.|| ||
Iti vā eva-rūpāya tiracchāna-vijjāya micchājīvā paṭivirato hoti.|| ||
Idam pi’ssa hoti sīlasmiṃ.|| ||
Yathā vā pan’eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te eva-rūpāya tiracchāna-vijjāya micchā ājīvena jīvikaṃ kappenti —|| seyyath’īdaṃ:|| ||
Su-b-buṭṭhikā bhavissati,|| du-b-buṭṭhikā bhavissati,|| subhikkhaṃ bhavissati,|| dubbhikkhaṃ bhavissati,|| khemaṃ bhavissati,|| bhayaṃ bhavissati,|| rogo bhavissati,|| ārogyaṃ bhavissati,|| muddā, gaṇanā, saṃkhānaṃ, kāveyyaṃ, lokāyataṃ.|| ||
Iti vā iti eva-rūpāya tiracchāna-vijjāya micchā ājīvena paṭivirato hoti.|| ||
Idam pi’ssa hoti sīlasmiṃ.|| ||
Yathā pana pan’eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te eva-rūpāya tiracchāna-vijjāya micchā ājīvena jīvikaṃ kappenti —|| seyyath’īdaṃ:|| ||
Āvāhanaṃ vivāhanaṃ saṃvadanaṃ vivadanaṃ saṃkiraṇaṃ vikiraṇaṃ subhaga-karaṇaṃ dubbhaga-karaṇaṃ viruddha-gabbha-karaṇaṃ jivhā-nittha-d-danaṃ hanusaṃhatanaṃ hatth-ā-bhijappanaṃ kaṇṇa-jappanaṃ ādāsa-pañhaṃ kumāri-pañhaṃ deva-pañhaṃ ādicc’upaṭṭhānaṃ mahat’upaṭṭhānaṃ abbhujjalanaṃ Sir’avhāyanaṃ.|| ||
Iti vā iti eva-rūpāya tiracchāna-vijjāya micchājīvā paṭivirato hoti.|| ||
Idam pi’ssa hoti sīlasmiṃ.|| ||
Yathā vā pan’eke bhonto samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni bhojanāni bhuñjitvā te eva-rūpāya tiracchāna-vijjāya micchā ājīvena jīvikaṃ kappenti —|| seyyath’īdaṃ:|| ||
Santi-kammaṃ paṇidhi-kammaṃ bhūta-kammaṃ bhuri-kammaṃ vassa-kammaṃ vossa-kammaṃ vatthu-kammaṃ vatthu-parikiraṇaṃ ācamanaṃ nahāpanaṃ juhanaṃ vamanaṃ virecanaṃ uddha-virecanaṃ adho-virecanaṃ sīsa-virecanaṃ kaṇṇa-telaṃ netta-tappanaṃ natthu-kammaṃ añjanaṃ paccañjanaṃ sālākiyaṃ salla-kattiyaṃ dāraka-tikicchā mūla-bhesajjānaṃ anuppadānaṃ osadhīnaṃ paṭimokkho.|| ||
Iti vā iti eva-rūpāya tiracchāna-vijjāya micchājīvā paṭivirato hoti.|| ||
Idam pi’ssa hoti sīlasmiṃ.|| ||
Sa kho so āvuso bhikkhu evaṃ sīla-sampanno na kuto ci bhayaṃ samanupassati yad idaṃ sīla-saṃvaratto.|| ||
Seyyathā pi āvuso khattiyo muddhā-vasitto nihata-paccāmitto na kuto ci bhayaṃ samanupassati yad idaṃ pacca-t-thikato,|| evam eva kho āvuso bhikkhu evaṃ sīla-sampanno na kuto ci bhayaṃ samanupassati yad idaṃ sīla-saṃvaratto.|| ||
So iminā ariyena sīla-k-khandhena samannāgato ajjhattaṃ anavajja-sukhaṃ paṭisaṃvedeti.|| ||
Evaṃ kho āvuso bhikkhu sīla-sampanno hoti.|| ||
§
Kathañ ca āvuso bhikkhu indriyesu gutta-dvāro hoti?|| ||
Idha āvuso bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā na nimitta-g-gāhī hoti n-ā-nu-vyañjana-g-gāhī.|| ||
Yatvādhi-karaṇam enaṃ cakkhu’ndriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhā-domanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ tassa saṃvarāya paṭipajjati,|| rakkhati cakkhu’ndriyaṃ cakkhu’ndriye saṃvaratṃ āpajjati.|| ||
Sotena saddaṃ sutvā na nimitta-g-gāhī hoti n-ā-nu-vyañjana-g-gāhī.|| ||
Yatvādhi-karaṇam enaṃ sot’indriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhā-domanassā pāpakā akusalā dhammā anvassaveyyuṃ tassa saṃvarāya paṭipajjati,|| rakkhati sot’indriyaṃ sotendriye saṃvaratṃ āpajjati.|| ||
Ghāṇena gandhaṃ ghāyitvā na nimitta-g-gāhī hoti n-ā-nu-vyañjana-g-gāhī.|| ||
Yatvādhi-karaṇam enaṃ ghān’indriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhā-domanassā pāpakā akusalā dhammā anvassaveyyuṃ tassa saṃvarāya paṭipajjati,|| rakkhati ghān’indriyaṃ ghān’indriye saṃvaratṃ āpajjati.|| ||
Jivhāya rasaṃ sāyitvā na nimitta-g-gāhī hoti n-ā-nu-vyañjana-g-gāhī.|| ||
Yatvādhi-karaṇam enaṃ jivh’indriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhā-domanassā pāpakā akusalā dhammā anvassaveyyuṃ tassa saṃvarāya paṭipajjati,|| rakkhati jivh’indriyaṃ jivh’indriya saṃvaratṃ āpajjati.|| ||
Kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā na nimitta-g-gāhī hoti n-ā-nu-vyañjana-g-gāhī.|| ||
Yatvādhi-karaṇam enaṃ kāy’indriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhā-domanassā pāpakā akusalā dhammā anvassaveyyuṃ tassa saṃvarāya paṭipajjati,|| rakkhati kāy’indriyaṃ kāy’indriye saṃvaratṃ āpajjati.|| ||
Manasā dhammaṃ viññāya na nimitta-g-gāhī hoti n-ā-nu-vyañjana-g-gāhī.|| ||
Yatvādhi-karaṇam enaṃ man’indriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhā-domanassā pāpakā akusalā dhammā anvassaveyyuṃ tassa saṃvarāya paṭipajjati,|| rakkhati man’indriyaṃ man’indriye saṃvaratṃ āpajjati.|| ||
So iminā ariyena indriya-saṃvarena samannāgato ajjhattaṃ avyāseka-sukhaṃ paṭisaṃvedeti.|| ||
Evaṃ kho āvuso bhikkhu indriyesu gutta-dvāro hoti.|| ||
[Note: Missing here is a section on eating in moderation as would follow from the list in § 18.
Kathañ ca āvuso bhikkhu sati-sampajaññena samannāgato hoti?|| ||
Idha āvuso bhikkhu abhikkante paṭikkante sampajāna-kārī hoti.|| ||
Alokite vilokite sampajāna-kārī hoti.|| ||
Samiñjite pasārite sampajāna-kārī hoti.|| ||
Saṅghāṭi-patta-cīvara-dhāraṇe sampajāna-kārī hoti.|| ||
Asite pīte khāyite sāyite sampajāna-kārī hoti.|| ||
Uccāra-passāva-kamme sampajāna-kārī hoti.|| ||
Gate ṭhite nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhī-bhāve sampajāna-kārī hoti.|| ||
Evaṃ kho āvuso bhikkhu sati-sampajaññena samannāgato hoti.|| ||
Kathañ ca āvuso bhikkhu santuṭṭho hoti?|| ||
Idha āvuso bhikkhu santuṭṭho hoti kāya-parihāriyena cīvarena kucchi-parihāriyena piṇḍa-pātena,|| so yena yen’eva pakkamati samādāy’eva pakkamati.|| ||
Seyyathā pi āvuso pakkhī sakuṇo yena yen’eva ḍeti sa-patta-bhāro va ḍeti,|| evam eva kho āvuso bhikkhu santuṭṭho hoti kāya-parihāriyena cīvarena kucchi-parihāriyena piṇḍ-apātena,|| so yena yen’eva pakkamati samādāyeva pakkamati.|| ||
Evaṃ kho āvuso bhikkhu santuṭṭho hoti.|| ||
So iminā ca ariyena sīla-k-khandhena samannāgato,|| iminā ca ariyena indriya-saṃvarena samannāgato,|| iminā ca ariyena sati-sampajaññena samannāgato,|| imāya ca ariyāya santuṭṭhiyā samannāgato,|| vivittaṃ sen’āsanaṃ bhajati,|| araññaṃ rukkha-mūlaṃ pabbataṃ kandaraṃ giri-guhaṃ susānaṃ vana-patthaṃ abbhokāsaṃ palāla-puñjaṃ.|| ||
So pacchā-bhattaṃ piṇḍa-pāta-paṭikkanto nisīdati pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇīdhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭha-petvā.|| ||
So abhijjhaṃ loke pahāya vigat-ā-bhijjhena cetasā viharati,|| abhijjhāya cittaṃ parisodheti.|| ||
Vyāpāda-padosaṃ pahāya avyāpanna-citto viharati,|| sabba-pāṇa-bhūta-hitānukampi,|| vyāpāda-padosā cittaṃ parisodheti.|| ||
Thina-middhaṃ pahāya vigata-thina-middho viharati,|| āloka-saññī sato sampajāno,|| thina-middhā cittaṃ parisodheti.|| ||
Uddhacca-kukkuccaṃ pahāya anuddhato viharati,|| ajjhattaṃ vūpasanna-citto,|| uddhacca-kukkuccā cittaṃ parisodheti.|| ||
Vici-kicchaṃ pahāya tiṇṇa-vici-kiccho viharati,|| akathaṃ-kathī kusalesu dhammesu,|| vicikicchāya cittaṃ parisodheti.|| ||
Seyyathā pi āvuso puriso iṇaṃ ādāya kammante payojeyya,|| tassa te kammantā samijjheyyuṃ,|| so yāni ca porāṇāni iṇa-mūlāni tāni ca vyantī-kareyya,|| siyā c’assa uttariṃ avasiṭṭhaṃ dārabharaṇāya.|| ||
Tassa evam assa:|| ||
“Ahaṃ kho pubbe iṇaṃ ādāya kammante payojesiṃ.|| ||
Tassa me te kammantā samijjhiṃsu.|| ||
So’haṃ yāni ca poraṇāni iṇa-mūlāni tāni ca vyanti akāsiṃ,|| atthi ca me uttariṃ avasiṭṭhaṃ dārabharaṇāyā” ti.|| ||
So tato-nidānaṃ labhetha pāmujjaṃ,|| adhigacche somanassaṃ.|| ||
Seyyathā pi āvuso puriso ābādhiko assa dukkhito bāḷha-gilāno,|| bhattaṃ c’assa na c-chādeyya,|| na c’assa kāye balamattā.|| ||
So aparena samayena tamhā ābādhā mucceyya,|| bhattañ c’assa chādeyya,|| siyā c’assa kāye balamattā.|| ||
Tassa evam assa:|| ||
“Ahaṃ kho pubbe ābādhiko ahosiṃ dukkhito bāḷha-gilāno,|| bhattaṃ ca me na cchādesi,|| na ca me āsi kāye balamattā.|| ||
So’mhi etarahi tamhā ābādhā mutto bhattañ ca me chādeti.|| ||
Atthi ca kāye balamattā” ti.|| ||
So tato-nidānaṃ labhetha pāmujjaṃ,|| adhigacche somanassaṃ.|| ||
Seyyathā pi āvuso puriso bandhanāgāre baddho assa.|| ||
So aparena samayena tamhā bandhanā mucceyya sotthinā avyayena,|| na c’assa kiñ ci bhogānaṃ vayo.|| ||
Tassa evam assa:|| ||
“Ahaṃ kho pubbe bandhanāgāre baddho ahosiṃ,|| so’mhi etarahi tamhā bandhanā mutto sotthinā avyayena,|| n’atthi ca me kiñ ci bhogānaṃ vayo” ti.|| ||
So tato-nidānaṃ labhetha pāmujjaṃ,|| adhigacche somanassaṃ.|| ||
Seyyathā pi āvuso puriso dāso assa anattadhīno parādhīno na yena kāmaṅ gamo,|| so aparena samayena tamhā dāsavyā mucceyya attādhīno aparādhīno bhujisso yena kāmaṅ gamo.|| ||
Tassa evam assa:|| ||
“Ahaṃ kho pubbe dāso ahosiṃ anattādhīno parādhīno na yena kāmaṅ gamo,|| so’mhi etarahi tamhā dāsavyā mutto attādhīno aparādhīno bhujisso yena kāmaṅ gamo” ti.|| ||
So tato-nidānaṃ labhetha pāmojjaṃ,|| adhigacche somanassaṃ.|| ||
Seyyathā pi āvuso puriso sadhano sabhogo kantāraddhāna-maggaṃ paṭipajjeyya dubbhikkhaṃ sappaṭi-bhayaṃ.|| ||
So aparena samayena taṃ kantāraṃ nitthareyya,|| sotthinā gāmantaṃ anupāpuṇeyya khemaṃ appaṭibhayaṃ.|| ||
Tassa evam assa:|| ||
“Ahaṃ kho pubbe sadhano sabhogo kantāraddhāna-maggaṃ paṭipajjiṃ dubbhikkhaṃ sappaṭi-bhayaṃ.|| ||
So’mhi etarahi taṃ kantāraṃ nitthiṇṇo,|| sotthinā gāmantaṃ anuppatto khemaṃ appaṭibhayan” ti.|| ||
So tato-nidānaṃ labhetha pāmojjaṃ adhigacche somanassaṃ.|| ||
Evam eva kho āvuso bhikkhu,|| yathā iṇaṃ,|| yathā rogaṃ,|| yathā bandhanāgāraṃ,|| yathā dāsavyaṃ,|| yathā kantāraddhāna-maggaṃ,|| ime pañca nīvaraṇe appahīṇe attani samanupassati.|| ||
Seyyathā pi āvuso ānaṇyaṃ,|| yathā ārogyaṃ,|| yathā bandhanā mokkhaṃ,|| yathā bhujissaṃ|| yathā khemanta-bhūmiṃ|| evam eva kho āvuso bhikkhu|| ime pañca nīvaraṇe pahīṇe attani samanupassati.|| ||
Tass’ime pañca nīvaraṇe pahīṇe attani samanupassato pāmojjaṃ jāyati,|| pamuditassa pīti jāyati,|| pīti-manassa kāyo passambhati,|| pa-s-saddha-kāyo sukhaṃ vedeti,|| sukhino cittaṃ samādhiyati.|| ||
§
So vivicc’eva kāmehi|| vivicca akusalehi dhammehi|| sa-vitakkaṃ sa-vicāraṃ|| viveka-jaṃ pīti-sukhaṃ|| paṭhama-j-jhānaṃ upasampajja viharati.|| ||
So imam eva kāyaṃ viveka-jena pīti-sukhena|| abhisandeti|| parisandeti|| paripūreti|| parippharati,|| nāssa kiñci sabbā-vato kāyassa viveka-jena pīti-sukhena apphutaṃ hoti.|| ||
Seyyathā pi āvuso dakkho nahāpako vā nahāpakantevāsī vā kaṃsa-thāle nahānīya-cuṇṇāni ākiritvā udakena paripphosakaṃ paripphosakaṃ sanneyya,|| sā’ssa nahānīya-piṇḍi|| sinehānugatā|| sineha-paretā|| santara-bāhirā phuṭā sinehena|| na ca paggharaṇīi; evam eva kho āvuso bhikkhu imam eva kāyaṃ viveka-jena pīti-sukhena abhisandeti parisandeti paripūreti parippharati.|| ||
N’āssa kiñci sabbā-vato kāyassa viveka-jena pīti-sukhena apphuṭaṃ hoti.|| ||
Yo nu kho āvuso bhikkhu|| evaṃ jānāti evaṃ passati,|| kallaṃ nu kho tass’etaṃ vacanāya:|| ||
“‘Taṃ jīvaṃ taṃ sarīran’ ti vā|| ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran’ ti vā?” ti?|| ||
Yo so āvuso bhikkhu evaṃ jānāti evaṃ passati,|| kallaṃ tass’etaṃ vacanāya:|| ||
“‘Taṃ jīvaṃ taṃ sarīran’ ti vā|| ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran’ ti vā” ti?|| ||
Ahaṃ kho pan’etaṃ āvuso|| evaṃ jānāmi evaṃ passāmi.|| ||
Atha ca panāhaṃ na vadāmi:|| “‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīran’ ti vā|| ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran’ ti vā” ti.|| ||
Puna ca paraṃ āvuso bhikkhu vitakka-vicārānaṃ vūpasamā|| ajjhattaṃ sampasādanaṃ|| cetaso ekodi-bhāvaṃ|| avitakkaṃ avicāraṃ|| samādhi-jaṃ pīti-sukhaṃ|| dutiya-j-jhānaṃ upasampajja viharati.|| ||
So imam eva kāyaṃ samādhi-jaṃ pīti-sukhena|| abhisandeti|| parisandeti|| paripūreti|| parippharati,|| nāssa kiñci sabbā-vato kāyassa samādhi-jaṃ pīti-sukhena apphutaṃ hoti.|| ||
Seyyathā pi āvuso udaka-rahado ubbhidodako,|| tassa nev’assa puratthimāya disāya udakassa āya-mukhaṃ,|| na dakkhiṇāya disāya udakassa āya-mukhaṃ,|| na pacchi-māya disāya udakassa āya-mukhaṃ,|| na uttarāya disāya udakassa āya-mukhaṃ,|| devo ca na kālena kālaṃ sammā dhāraṃ anupaveccheyya,|| atha kho tamhā ca udaka-rahadā sītā vāridhārā ubbhijjitvā tam eva udaka-rahadaṃ sītena vārinā abhisandeyya parisandeyya paripūreyya paripphareyya,|| nāssa kiñci sabbā-vato udaka-rahadassa vārinā sītena apphuṭaṃ assa-
Evam eva kho āvuso bhikkhu imam eva kāyaṃ samādhijena pīti-sukhena abhisandeti parisandeti paripūreti parippharati.|| ||
Nāssa kiñci sabbā-vato kāyassa samādhijena pīti-sukhena apphuṭaṃ hoti.
Yo nu kho āvuso bhikkhu evaṃ jānāti evaṃ passati,|| kallaṃ nu kho tass’etaṃ vacanāya taṃ jīvaṃ taṃ sarīran ti vā aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran ti vā ti?|| ||
Yo so āvuso bhikkhu evaṃ jānāti evaṃ passati,|| kallaṃ tass’etaṃ vacanāya taṃ jīvaṃ taṃ sarīran ti vā aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran ti vā ti.|| ||
Ahaṃ kho pan’etaṃ āvuso evaṃ jānāmi evaṃ passāmi.|| ||
Atha ca panāhaṃ na vadāmi taṃ jīvaṃ taṃ sarīran ti vā aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran ti vā ti.|| ||
Puna ca paraṃ āvuso bhikkhu pītiyā ca virāgā|| upekkhako ca viharati|| sato sampajāno|| sukhañ ca kāyena paṭisaṃvedeti|| yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti:|| ||
‘Upekkhako satimā sukha-vihārī’ ti||
tatiyaṃ-jhānaṃ upasampajja viharati.|| ||
So imam eva kāyaṃ nippītikena-sukhena|| abhisandeti|| parisandeti|| paripūreti|| parippharati,|| nāssa kiñci sabbā-vato kāyassa nippītikena sukhena apphutaṃ hoti.|| ||
Seyyathā pi āvuso|| uppaliniyaṃ vā paduminiyaṃ vā puṇḍarīkiniyaṃ vā|| appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā|| udake jātāni|| udake saṃvyūḷhāni|| udakānuggatāni|| anto-nimuggā-posīni tāni yāva caggā yāva ca mūlā|| sītena vārinā abhisannāni, parisannāni, paripūrāni, paripphuṭāni|| nāssā kiñci sabbā-vataṃ|| uppalānaṃ vā padumānaṃ vā puṇḍarīkānaṃ vā|| sītena vārinā apphuṭaṃ assa.
Evam eva kho āvuso bhikkhu imam eva kāyaṃ nippītikena sukhena|| abhisandeti|| parisandeti|| paripūreti|| parippharati|| nāssa kiñci sabbā-vato kāyassa nippītikena sukhena apphuṭaṃ hoti.
Yo nu kho āvuso bhikkhu evaṃ jānāti evaṃ passati,|| kallaṃ nu kho tass’etaṃ vacanāya taṃ jīvaṃ taṃ sarīran ti vā aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran ti vā ti?|| ||
Yo so āvuso bhikkhu evaṃ jānāti evaṃ passati,|| kallaṃ tass’etaṃ vacanāya taṃ jīvaṃ taṃ sarīran ti vā aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran ti vā ti.|| ||
Ahaṃ kho pan’etaṃ āvuso evaṃ jānāmi evaṃ passāmi.|| ||
Atha ca panāhaṃ na vadāmi taṃ jīvaṃ taṃ sarīran ti vā aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran ti vā ti.|| ||
Puna ca paraṃ bhikkhu āvuso bhikkhu sukhassa ca pahānā|| dukkhassa ca pahānā|| pubb’eva somanassa-domanassānaṃ attha-gamā|| adukkha-m-asukhaṃ|| upekkhā-sati-pārisuddhiṃ|| [158] catutthaṃ-jhānaṃ upasampajja viharati.|| ||
So imam eva kāyaṃ parisuddhena cetasā pariyodātena pharitvā nisinno hoti,|| nāssa kiñci sabbā-vato kāyassa parisuddhena cetasā pariyodātena apphuṭaṃ hoti.
Seyyathā pi āvuso puriso odātena vatthena sasīsaṃ pārupitvā nisinno assa,|| nāssa kiñci sabbā-vato kāyassa odātena vatthena apphuṭaṃ assa.|| ||
Evam eva kho āvuso bhikkhu imam’eva kāyaṃ parisuddhena cetasā pariyodātena pharitvā nisinno hoti,|| nāssa kiñci sabbā-vato kāyassa parisuddhena cetasā pariyodātena apphuṭaṃ hoti.
Yo nu kho āvuso bhikkhu evaṃ jānāti evaṃ passati,|| kallaṃ nu kho tass’etaṃ vacanāya taṃ jīvaṃ taṃ sarīran ti vā aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran ti vā ti?|| ||
Yo so āvuso bhikkhu evaṃ jānāti evaṃ passati,|| kallaṃ tass’etaṃ vacanāya taṃ jīvaṃ taṃ sarīran ti vā aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran ti vā ti.|| ||
Ahaṃ kho pan’etaṃ āvuso evaṃ jānāmi evaṃ passāmi.|| ||
Atha ca panāhaṃ na vadāmi taṃ jīvaṃ taṃ sarīran ti vā aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran ti vā.|| ||
Puna ca paraṃ āvuso bhikkhu evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte an-aṅgaṇe vigatupakkilese mudu-bhūte kammaniye ṭhite ānejjappatte|| ñāṇa-dassanāya cittaṃ abhinīharati abhininnāmeti.|| ||
So evaṃ pajānāti:|| ||
“Ayaṃ kho me kāyo rūpī cātum-mahā-bhūtiko mātā-pettika-sambhavo odana-kummāsūpacayo anicc-ucchādana-parimaddana-bhedana-viddhaṃsana-dhammo.|| ||
Idaṃ ca pana me viññāṇaṃ ettha sitaṃ ettha paṭibaddhan’ ti.|| ||
Evam eva kho āvuso bhikkhu evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte an-aṅgaṇe vigat’ūpakkilese mudu-bhūte kammaniye ṭhite ānejjappatte āsavānaṃ khaya-ñāṇāya cittaṃ abhinīharati abhininnāmeti.|| ||
So ‘idaṃ dukkhan’ ti yathā-bhūtaṃ pajānāti.|| ||
‘Ayaṃ dukkha-samudayo’ ti yathā-bhūtaṃ pajānāti.|| ||
‘Ayaṃ dukkha-nirodho’ ti yathā-bhūtaṃ pajānāti.|| ||
‘Ayaṃ dukkha-nirodh-agāminī paṭipadā’ ti yathā-bhūtaṃ pajānāti.|| ||
‘Ime āsavā’ ti yathā-bhūtaṃ pajānāti.|| ||
‘Ayaṃ āsavā-samudayo’ ti yathā-bhūtaṃ pajānāti.|| ||
‘Ayaṃ āsava-nirodho’ ti yathā-bhūtaṃ pajānāti.|| ||
‘Ayaṃ āsava-nirodha-gāminī paṭipadā’ ti yathā-bhūtaṃ pajānāti.|| ||
Tassa evaṃ jānato evaṃ passato kām’āsavā pi cittaṃ vimuccati.|| ||
‘Bhav’āsavā’ pi cittaṃ vimuccati.|| ||
‘Avijj’āsavā’ pi cittaṃ vimuccati.|| ||
Vimuttasmiṃ vimuttam iti ñāṇaṃ hoti.|| ||
‘Khīṇā jāti,|| vusitaṃ Brahma-cariyaṃ,|| kataṃ karaṇīyaṃ,|| nāparaṃ itthattayā’ ti pajānāti.|| ||
Seyyathā pi āvuso pabbata-saṃkhepe udaka-rahado accho vi-p-pasanno anāvilo, tattha cakkhumā puriso tīre ṭtito passeyya sippi-sambukam pi sakkhara-kaṭhalam pi maccha-gumbam pi carantam pi tiṭṭhantam pi.|| ||
Tassa evam assa:|| ||
Ayaṃ kho udaka-rahado accho vi-p-pasanno anāvilo, tatr’ime sippi-sambukam pi sakkhara-kaṭhalam pi maccha-gumbam pi carantam pi tiṭṭhantam pi.|| ||
Evam eva kho āavuso bhikkhu samāhite citte parisuddhe pariyodāte an-aṅgaṇe vigat’ūpakkilese mudu-bhūte kammaniye ṭhite ānejjappatte āsavānaṃ khaya-ñāṇāya cittaṃ abhinīharati abhininnāmeti.|| ||
So ‘idaṃ dukkhan’ ti yathā-bhūtaṃ pajānāti.|| ||
‘Ayaṃ dukkha-samudayo’ ti yathā-bhūtaṃ pajānāti.|| ||
‘Ayaṃ dukkha-nirodho’ ti yathā-bhūtaṃ pajānāti.|| ||
‘Ayaṃ dukkha-nirodh-agāminī paṭipadā’ ti yathā-bhūtaṃ pajānāti.|| ||
‘Ime āsavā’ ti yathā-bhūtaṃ pajānāti.|| ||
‘Ayaṃ āsavā-samudayo’ ti yathā-bhūtaṃ pajānāti.|| ||
‘Ayaṃ āsava-nirodho’ ti yathā-bhūtaṃ pajānāti.|| ||
‘Ayaṃ āsava-nirodha-gāminī paṭipadā’ ti yathā-bhūtaṃ pajānāti.|| ||
Tassa evaṃ jānato evaṃ passato kām’āsavā pi cittaṃ vimuccati.|| ||
Bhav’āsavā pi cittaṃ vimuccati.|| ||
Avijj’āsavā pi cittaṃ vimuccati.|| ||
Vimuttasmiṃ vimuttam iti ñāṇaṃ hoti.|| ||
‘Khīṇā jāti,|| vusitaṃ Brahma-cariyaṃ,|| kataṃ karaṇīyaṃ,|| nāparaṃ itthattayā’ ti pajānāti.|| ||
Yo nu kho āvuso bhikkhu evaṃ jānāti evaṃ passati,|| kallan nu kho tass’etaṃ vacanāya taṃ jīvaṃ taṃ sarīran ti vā aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran’ ti vā” ti?|| ||
“Yo so āvuso bhikkhu evaṃ jānāti evaṃ passati,|| na kallaṃ tass’etaṃ vacanāya|| ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīran’ ti vā|| ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran’ ti vā” ti.|| ||
Ahaṃ kho pan’etaṃ āvuso evaṃ jānāmi evaṃ passāmi.|| ||
Atha ca panāhaṃ na vadāmi|| ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīran’ ti vā|| ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran’ ti vā” ti
Idam avoca Bhagavā.|| ||
Attamano Oṭṭhaddho Licchavī Bhagavato bhāsitaṃ abhinandī.|| ||
Mahālī Suttaṃ

Mốc I : Hoàn cảnh trước khi Phật ra đời
Mốc II : Sự kiện Phật đản sanh
Mốc III: Giai đoạn tuổi thơ của Bồ tát Tất Đạt Đa
Mốc IV : Giai đoạn trưởng thành - xuất gia
Mốc V : Tầm đạo
Mốc VI : Thành đạo
Mốc VII: Những vị đệ tử đầu tiên
Mốc VIII : Tăng đoàn lớn mạnh
Mốc IX: Mười ba năm cuối cuộc đời Đức Phật
Mốc X : Đức Phật nhập niết bàn