Tôn giả Channa (Xiển-đà)

2. Channa.-A Thera. No particulars of his early life are available. He once stayed at Gijjhakūta, dangerously ill and suffering much pain. He was visited by Sāriputta and Mahā Cunda, and when they discovered that he contemplated suicide, they tried to deter him, promising to provide him with all necessaries and to wait on him themselves. Finding him quite determined, Sāriputta discussed with him the Buddha's teachings and then left him. Soon afterwards Channa committed suicide by cutting his throat. When this was reported to the Buddha, he explained that no blame was attached to Channa, for he was an arahant at the moment of death (M.iii.263ff; S.iv.55ff).

Buddhaghosa explains (MA.ii.1012f.; SA.iii.12f ) that after cutting his throat, Channa, feeling the fear of death, suddenly realised that he was yet a puthujjana. This thought so filled him with anguish that he put forth special effort, and by developing insight became an arahant.

Channa had friends and relations in the Vajjian village of Pubbavijjhana (v.l. Pubbavajira), and came himself from there. v.l. Chandaka.

3. Channa Sutta.-Records the incidents in connection with the suicide of Channa Thera (Channa 2). S.iv.55f; SA.iii.12; cf. M.iii.263ff.

Xuất hiện trong kinh Wiki Tâm Học -Danh sách : Kinh Trung Bộ 144.Kinh Giáo Giới Channa (Channovāda sutta)

TÓM TẮT

Tôn giả Channa bị bệnh nặng, hai tôn giả Sàriputta và Mahàcunda đến thăm. Channa bày tỏ ý định sẽ tự đâm cổ vì quá đau đớn không muốn sống nữa. Tôn giả Sàriputta khuyên can, hứa cung cấp thực phẩm, dược phẩm và người hầu hạ nhưng Channa không cần vì chỉ muốn chết, viện cớ rằng mình đã sống đời tu hành một cách trọn vẹn, đã hầu hạ đức Thế tôn, làm Ngài đẹp lòng, nên chết sẽ không phạm tội.

Khi ấy tôn giả Sàriputta hỏi thái độ của Channa đối với mắt, nhãn thức, các pháp được mắt nhận thức… cho đến ý, ý thức và các pháp do ý nhận thức (18 giới: sáu căn sáu trần sáu thức). Channa đáp tất cả tôi đều xem không phải là tôi, của tôi hay tự ngã của tôi; do vì đã thấy đã chứng tri sự diệt trong các pháp ấy.

Khi nghe vậy, tôn giả Mahàcunda nhắc tôn giả Channa nên thường tác ý lời dạy của Thế tôn rằng: Ai có chấp trước là có giao động, không chấp trước thì có khinh an. Có khinh an thì không hi cầu; không hi cầu thì không khứ lai; không khứ lai thì không sống chết; không sống chết thì không có đời này, đời sau và đời chặng giữa, và như vậy là đoạn tận khổ đau.

Sau khi hai tôn giả thăm bệnh ra về, Channa tự sát bằng con dao. Sàriputta bèn hỏi Phật về chỗ tái sanh của vị ấy. Phật hỏi có phải tỷ kheo Channa tuyên bố trước Sàriputta rằng mình đã không phạm tội hay không? Sàriputta tỏ vẻ hoài nghi, bạch Phật rằng lúc sinh thời, Channa thường lui tới những gia đình đáng chê trách trong làng Pubbajira của dòng họ Vajji. Phật dạy việc đó không khiến ông ta phạm tội. Ai quăng bỏ thân này chấp thủ thân khác mới là có phạm tội. Tỷ kheo Channa không vậy, nên dù có tự sát cũng không sao.