KTPH[305] Năm sự đoạn diệt (Nirodha):

[305] Năm sự đoạn diệt (Nirodha):

1. Trấn phục đoạn diệt (Vikkhambhananirodha), là sự đoạn diệt phiền não bằng cách đè nén áp chế. Như hành giả đã đắc thiền thì trong suốt thời gian trú trong thiền sẽ chế ngự được phiền não triền cái.

2. Nhất thời đoạn diệt (Tadaṅganirodha), là sự đoạn diệt phiền não bằng cách khởi pháp đối trị. Như hành giả dùng trí phân tích danh sắc, khi ấy tạm thời diệt thân kiến ngã chấp.

3. Triệt tiêu đoạn diệt (Samucchedanirodha), là sự đoạn diệt phiền não bằng trí thánh đạo. Khi tâm đạo sanh khởi thì phiền não lập tức bị tuyệt trừ.

4. Tịnh chỉ đoạn diệt (Paṭipassaddhinirodha), là cách đoạn diệt phiền não của tâm quả siêu thế. Phiền não đã được tuyệt trừ vào sát na tâm đạo nên khi tâm thánh quả sanh khởi thì vắng lặng phiền não.

5. Xuất ly đoạn diệt (Nissaraṇanirodha), là sự xuất ly phiền não của trạng thái níp-bàn (nibbāna), sự đoạn diệt phiền não do đã giải thoát.

Năm sự đoạn diệt này cũng được gọi là năm sự đoạn trừ (pahāna), năm sự giải thoát (vimutti), năm sự viễn ly (viveka), năm sự vô nhiễm (virāga), năm sự xả thí (vossagga).

Ps.I.27,220.221, Vism 410.