KTPH[441] Chín ân Đức Phật (Buddhaguṇa):

[441] Chín ân Đức Phật (Buddhaguṇa):

Cũng gọi là hồng danh của Phật:

1. Ưng Cúng (Arahaṃ), Đức Phật là bậc xứng đáng được trời người cúng dường vì Ngài đã trọn lành thân khẩu ý.

2. Chánh Biến Tri (Sammāsambuddho), Đức Phật là bậc tự mình giác ngộ một cách chân chánh, không thầy chỉ dạy.

3. Minh Hạnh Túc (Vijjācaranasampanno), Đức Phật là bậc có đủ bát minh (xem [414]) và thập ngũ hạnh (xem [483]).

4. Thiện Thệ (Sugato), Đức Phật đã có hành trình tốt đẹp; Ngài đã đi đến mục đích giải thoát, Ngài chu toàn Phật sự, Ngài đã để lại gương sáng cho đời.

5. Thế Gian Giải (Lokavidū), là bậc thông suốt thế gian, Đức Phật hiểu thấu sự vận hành của pháp hữu vi, hiểu thấu căn cơ của chúng sanh, hiểu rõ con đường đưa đến luân hồi và giải thoát.

6. Vô thượng Điều Ngự Trượng Phu (Anuttaro purisadammasārathi), Đức Phật là bậc đánh xe cao quí khéo điều phục chúng sanh, như người xa phu thuần hóa voi, hay bò, hay ngựa dù có con dễ thuần, có con khó thuần .

7. Thiên Nhơn Sư (Satthā devamanussānaṃ), Đức Phật là bậc thầy của chư thiên và loài người.

8. Giác Giả (Buddho), Đức Phật là bậc đã tỉnh thức khỏi giấc ngủ vô minh, đã giác ngộ bốn chân lý.

9. Cụ Thoại Đức Giả (Bhagavā), Đức Phật là bậc có đủ các sự may mắn, thoát khỏi mọi hiểm họa; cũng nghĩa là bậc hữu phần, bậc chia phần.

Về ân đức Phật, có chỗ nói đến mười là vì hồng danh vô thượng Điều Ngự Trượng Phu (Anuttaro purisadammasārathi) được kể thành hai hồng danh: Anuttaro (Vô Thượng Sĩ) và Purisadammasārathi (Điều Ngự Trượng Phu).M.I.37; A.III.285